Điều 132 Bộ luật hình sự 2015 tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng

Bộ luật hình sự 2015 quy định chi tiết tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng như sau:

“Điều 132. Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng

1. Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm;

b) Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp.

3. Phạm tội dẫn đến hậu quả 02 người trở lên chết, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

1. Chủ thể:

- Chủ thể của tội này là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và phải là người có đủ điều kiện để cứu giúp người bị nạn. Đây cũng có thể xem là dạng chủ thể đặc biệt.

“Điều 12. Tuổi chịu trách nhiệm hình sự

1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.

2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.”

Như vậy, chủ thể chịu trách nhiệm đối với hành vi không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm là người từ đủ 16 tuổi trở lên có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.

2. Về mặt khách thể:

- Hành vi không cứu giúp người đang trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng có thể là hành vi xâm phạm đến nghĩa vụ bảo vệ tính mạng của người khác mà quy tắc đạo đức trong cuộc sống và pháp luật đòi hỏi mọi người phải tuân theo.

3. Mặt khách quan:

Mặt khách quan của tội này có các dấu hiệu sau đây:

+ Về hành vi:

- Có hành vi (không hành động) không cứu giúp người bị nạn trong trường hợp nhìn thấy người đó đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng (như bị rơi xuống sông, bị tai nạn giao thông…) Nghĩa là mặc dù người phạm tội đã nhìn thấy có người bị tai nạn hoặc trong trường hợp khác đang bị nguy hiểm có thể dẫn đến bị chết nhưng đã không thực hiện (không có hành động gì) việc cứu giúp nạn nhân.

- Tình trạng nguy hiểm đến tính mạng là tình trạng của người mà mạng sống của họ đang bị đe dọa, cần phải có sự cứu giúp (cấp cứu hoặc giúp đỡ) của người khác ngay lập tức mà nếu không có sự cứu giúp kịp thời thì có thể dẫn đến hậu quả người đó bị chết, mất đi quyền sống của người đó.

+ Các dấu hiệu khác: người phạm tội phải là người có điều kiện để cứu giúp nạn nhân: Nghĩa là họ có đủ khả năng về chuyên môn cũng như về vật chất hoặc những điều kiện cần thiết khác để thực hiện việc ngăn chặn hậu quả chết người xảy ra, nhưng họ đã không hành động, tức không cứu giúp người bị nạn như nêu trên. Đây là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này.

4. Về hậu quả

- Hậu quả chết người là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội phạm này. Hậu quả chết người là nguyên nhân của hành vi không cứu giúp người trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng và không thể tự bảo vệ mạng sống của mình.

- Hiện nay, hành vi không cứu giúp người trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng thường xuyên diễn ra trong cuộc sống nhưng để xác định được hành vi trên thực tế có dẫn đến hậu quả làm cho người khác không duy trì mạng sống hay không rất khó chứng minh. Ngoài ra, đến nay chưa có hướng dẫn cụ thể nào về việc định tội danh đối với hành vi không cứu giúp người trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng nên rất khó để xác định người đó vó phạm tội này hay không.