Cách giải quyết lối đi chung

Chào anh/chị, về vấn đề được đặt ra như trên, chúng tôi có một số ý kiến tư vấn như sau:

Căn cứ quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2024 và các văn bản xử phạt vi phạm hành chính có liên quan, quyền về lối đi qua bất động sản liền kề (thường gọi là lối đi chung) là quyền hợp pháp gắn liền với thửa đất phía trong, được pháp luật bảo vệ. Trong trường hợp của anh/chị, thửa đất là bất động sản phía trong, đã có lối đi ra đường công cộng được các bên thỏa thuận và được chính quyền địa phương xác nhận bằng văn bản (có chữ ký, đóng dấu). Đây là chứng cứ pháp lý rất mạnh, đủ căn cứ xác lập quyền lối đi hợp pháp.

Theo Điều 217 Bộ luật Dân sự, các chủ sở hữu có quyền khai thác, sử dụng tài sản chung theo phần quyền sở hữu của mình; không ai được tự ý cản trở quyền sử dụng hợp pháp của người khác. Đồng thời, Điều 11 Luật Đất đai 2024 nghiêm cấm mọi hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc sử dụng đất và thực hiện quyền của người sử dụng đất.

Việc bên kia đổ bê tông, xây sàn, làm hàng rào, để vật dụng lấn chiếm hoặc gây cản trở lối đi là hành vi xâm phạm quyền sử dụng đất hợp pháp, đồng thời có dấu hiệu vi phạm hành chính. Theo Điều 15 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, các hành vi này có thể bị xử phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất. Trường hợp lấn chiếm trong phạm vi đất dành cho đường bộ, còn có thể bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung) với mức phạt cao hơn đối với tổ chức.

Trước tình trạng trên, anh/chị hoàn toàn có quyền yêu cầu Nhà nước bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Về trình tự xử lý, nên thực hiện theo các bước sau:

Trước hết, anh/chị nên thu thập đầy đủ hồ sơ, chứng cứ, bao gồm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, văn bản thỏa thuận lối đi chung có xác nhận của chính quyền, hình ảnh – video ghi nhận hiện trạng lấn chiếm, biên bản làm việc (nếu có) và lời xác nhận của người dân xung quanh.

Tiếp theo, anh/chị nên gửi đơn đề nghị UBND phường/xã nơi có đất tổ chức hòa giải, yêu cầu xác minh hiện trạng và buộc bên vi phạm chấm dứt hành vi cản trở, tháo dỡ phần lấn chiếm, trả lại lối đi thông thoáng. Đây là bước cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo hồ sơ pháp lý trước khi khởi kiện.

Trường hợp bên vi phạm không chấp hành hoặc tiếp tục chống đối, anh/chị có quyền yêu cầu xử lý vi phạm hành chính (tháo dỡ, phạt tiền), đồng thời khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu:

• Công nhận quyền lối đi qua bất động sản liền kề;
• Buộc chấm dứt hành vi cản trở;
• Buộc tháo dỡ công trình, vật cản lấn chiếm;
• Yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu có).

Về án phí, nếu vụ kiện không có yêu cầu bồi thường bằng tiền, án phí dân sự sơ thẩm thông thường là 300.000 đồng. Nếu có yêu cầu bồi thường, án phí sẽ được tính theo giá trị tranh chấp theo quy định pháp luật. Ngoài ra, có thể phát sinh chi phí đo đạc, định giá và chi phí luật sư (nếu thuê).

Trên đây là nội dung tư vấn của Văn phòng Luật sư Triển Luật về vấn đề bạn yêu cầu. Nếu bạn còn vướng mắc hoặc cần hỗ trợ các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ số 213A (Tầng 2) Nguyễn Xí, Phường Bình Lợi Trung, TPHCM, số điện thoại liên hệ: 0903.121.676 – 077.682.0693 để được tư vấn và giải đáp cụ thể.