Hợp đồng hợp tác chuyên môn

Chào bạn,

Căn cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:

1. Cơ chế chi trả để hạn chế rủi ro bị xem là Hợp đồng lao động (HĐLĐ)

Đối với các bác sĩ/y sĩ không đứng tên phụ trách chuyên môn, để tránh việc bị cơ quan BHXH hoặc Thuế áp đặt đây là quan hệ lao động (dẫn đến truy thu BHXH và thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến), bạn cần thực hiện các điều chỉnh sau trong Hợp đồng hợp tác chuyên môn:

+ Về bản chất hợp đồng: Nên chuyển đổi tên và nội dung thành Hợp đồng cung cấp dịch vụ chuyên môn hoặc Hợp đồng khoán việc.

+ Về câu chữ: đề xuất không sử dụng các thuật ngữ như Tiền lương, Chấm công, Thưởng, Phạt, Kỷ luật, Thời giờ làm việc. Thay vào đó, nên sử dụng: Phí dịch vụ, Nghiệm thu công việc, Thỏa thuận phạm vi công việc.

+ Cơ chế chi trả: Mặc dù trả cố định, nhưng hãy quy định đây là Phí dịch vụ trọn gói hàng tháng dựa trên việc hoàn thành các hạng mục công việc cụ thể (ví dụ: đảm bảo tư vấn tối thiểu x ca/tháng hoặc trực y tế theo gói dịch vụ). Mỗi tháng cần có Biên bản nghiệm thu dịch vụ thay vì bảng chấm công để làm căn cứ thanh toán.

2. Khấu trừ thuế TNCN 10%

Việc khấu trừ 10% tại nguồn đối với các khoản chi từ 2.000.000 đồng/lần trở lên (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC) là hướng đi an toàn nhất cho công ty khi ký Hợp đồng dịch vụ.

3. Lưu ý đối với bác sĩ đứng tên phụ trách chuyên môn (NCTNCMKT)

Căn cứ theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP:

+ Bắt buộc là người làm việc toàn thời gian: người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải là người hành nghề toàn thời gian của cơ sở.

+ Bản chất là người lao động: người hành nghề toàn thời gian được định nghĩa là người lao động đã được cấp giấy phép và đăng ký hành nghề trong toàn bộ thời gian làm việc hành chính của cơ sở.

à Quan hệ này bắt buộc phải được xác lập bằng Hợp đồng lao động. Công ty có nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT và các chế độ liên quan.

Về hồ sơ cấp phép: Theo Điều 60, dù hồ sơ giấy nộp lên Sở Y tế hiện nay yêu cầu Danh sách đăng ký hành nghề (theo Mẫu 01 Phụ lục II) và bản sao Giấy phép hành nghề, tuy nhiên thực tế khi Đoàn thẩm định xuống kiểm tra tại phòng khám trước khi cấp phép, họ sẽ yêu cầu xuất trình Hợp đồng lao động để chứng minh tư cách “toàn thời gian” của người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật.

CÁC CÂU HỎI LÀM RÕ VẤN ĐỀ:

1.    Bác sĩ đứng tên phụ trách chuyên môn hiện có đang đóng BHXH bắt buộc tại một cơ quan, đơn vị nào khác không?

2.    Thời gian hoạt động của cơ sở bạn đăng ký là bao nhiêu tiếng/ngày? (Để đối chiếu với thời gian làm việc trong hợp đồng lao động của bác sĩ đứng tên).

3.    Công ty đã có mẫu Hợp đồng dịch vụ và Biên bản nghiệm thu dịch vụ chuẩn chưa, hay vẫn đang dùng mẫu cũ có các thuật ngữ của luật lao động?

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.

Chào Chị Hồng Nhung,

Qua nội dung Chị hỏi, đây là vấn đề thực tế khá nhiều phòng khám/cơ sở y tế đang gặp phải khi ký “Hợp đồng hợp tác chuyên môn” với bác sĩ nhưng cách vận hành lại gần giống quan hệ lao động. Tôi xin trao đổi như sau:

1. Rủi ro lớn nhất: bị “quy đổi” thành Hợp đồng lao động

👉 Theo Bộ luật Lao động 2019:

• Quan hệ được xem là HĐLĐ không phụ thuộc tên gọi hợp đồng,

• Mà phụ thuộc vào bản chất thực tế như:

  • Có trả lương cố định;

  • Có quản lý thời gian làm việc;

  • Có điều hành, phân công công việc;

  • Có tính phụ thuộc.

📌 Do đó:

👉 Nếu ký “HĐ hợp tác chuyên môn” nhưng:

• Công ty trả cố định hàng tháng;

• Bác sĩ làm giờ hành chính cố định;

• Chịu quản lý nội quy như nhân viên;

→ Có rủi ro bị cơ quan:

• Lao động;

• Thuế;

• BHXH

xác định là quan hệ lao động trá hình.

2. Làm thế nào để hạn chế rủi ro bị xem là HĐLĐ?

👉 Nếu muốn giữ bản chất “hợp tác chuyên môn”, nên thiết kế theo hướng:

✔ Không quản lý như nhân viên

Hạn chế:

• Chấm công cứng;

• Quản lý giờ hành chính quá chặt;

• Quy định cấp trên – cấp dưới.

✔ Nội dung hợp đồng nên thể hiện:

• Hợp tác cung cấp dịch vụ chuyên môn;

• Chủ động về thời gian chuyên môn;

• Tự chịu trách nhiệm nghề nghiệp;

• Không chịu điều hành như người lao động.

✔ Cơ chế chi trả

👉 Đây là điểm quan trọng nhất.

Nếu trả:

• “lương cố định hàng tháng”
  → Rất dễ bị xem là HĐLĐ.

📌 Nên cân nhắc:

• Phí hợp tác chuyên môn;

• Theo:

  • buổi khám;

  • tỷ lệ doanh thu;

  • ca thực hiện;

  • KPI chuyên môn;

  • hoặc mức khoán công việc.

👉 Có thể vẫn có mức tối thiểu cam kết, nhưng không nên thể hiện như “lương tháng”.

3. Về thuế TNCN xử lý thế nào?

👉 Nếu vẫn theo mô hình “hợp tác dịch vụ cá nhân”:

Thông thường doanh nghiệp:

• Khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi chi trả theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân.

📌 Tuy nhiên cần phân biệt:

✔ Trường hợp bác sĩ:

• Có đăng ký hộ kinh doanh/công ty riêng
  → Có thể xuất hóa đơn dịch vụ.

✔ Trường hợp cá nhân trực tiếp ký

→ Thường:

• khấu trừ 10% nếu chi trả từ 2 triệu/lần trở lên.

4. Có phải đóng BHXH không?

👉 Đây là điểm rất nhạy cảm.

Nếu cơ quan BHXH xác định:

• Quan hệ thực tế là lao động;

→ Có thể:

• Truy thu BHXH;

• Truy thu bảo hiểm thất nghiệp, BHYT;

• Phạt chậm đóng.

📌 Đặc biệt với:

• Bác sĩ đứng tên chuyên môn;

• Làm việc thường xuyên, lâu dài;
  → Rủi ro bị “soi” cao hơn.

5. Trường hợp bác sĩ là người phụ trách chuyên môn

👉 Cần lưu ý thêm:

Theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023:

• Người phụ trách chuyên môn:

  • Phải đáp ứng điều kiện hành nghề;

  • Có trách nhiệm chuyên môn trực tiếp với cơ sở.

📌 Thực tế:

• Nếu bác sĩ đứng tên nhưng:

  • Không thực sự tham gia;

  • Chỉ “cho mượn chứng chỉ”;

→ Có rủi ro rất lớn:

• Thu hồi giấy phép;

• Xử phạt hành chính;

• Thậm chí trách nhiệm hình sự nếu xảy ra sự cố.

6. Khuyến nghị thực tế cho doanh nghiệp

👉 Nếu hoạt động ổn định, lâu dài:

Nên cân nhắc 1 trong 2 hướng rõ ràng:

✔ Hướng 1: Quan hệ lao động chính thức

• Ký HĐLĐ;

• Đóng BHXH;

• Minh bạch thuế.

👉 An toàn pháp lý nhất.

✔ Hướng 2: Hợp tác chuyên môn thật sự

• Thiết kế đúng mô hình cộng tác chuyên môn;

• Không vận hành như nhân viên;

• Có hồ sơ chứng minh tính độc lập nghề nghiệp.

7. Kết luận

👉 Tóm lại:

• “HĐ hợp tác chuyên môn” nhưng trả cố định hàng tháng → có rủi ro bị xem là HĐLĐ;

• Để giảm rủi ro:

  • nên thiết kế cơ chế chi trả theo dịch vụ/KPI/chuyên môn;

  • hạn chế quản lý kiểu nhân viên;

• Thuế TNCN:

  • thường khấu trừ 10% nếu ký cá nhân;

• Với bác sĩ phụ trách chuyên môn:

  • cần đặc biệt lưu ý về BHXH, thuế và trách nhiệm hành nghề.

Chúng tôi có thể hỗ trợ Chị:

• rà soát mô hình hợp tác với bác sĩ/y sĩ;

• soạn HĐ hợp tác chuyên môn đúng cấu trúc;

• đánh giá rủi ro BHXH – thuế – lao động;

• hỗ trợ trực tiếp khu vực Tân Phú và TP.HCM.

⚠️ Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung tư vấn mang tính chất tham khảo, được xây dựng trên cơ sở thông tin do Chị cung cấp và quy định pháp luật hiện hành. Việc đánh giá cụ thể cần căn cứ hồ sơ, cách vận hành thực tế và chính sách của cơ quan quản lý tại từng thời điểm.

Luật sư Nguyễn Văn Toàn.

Chào bạn,

Trường hợp “HĐ hợp tác chuyên môn” với bác sĩ/y sĩ nhưng công ty chi trả cố định hàng tháng là tình huống khá nhạy cảm vì cơ quan thuế, BHXH hoặc thanh tra lao động thường sẽ xem xét bản chất thực tế của quan hệ, không chỉ tên gọi hợp đồng.

Nếu vận hành không phù hợp thì rất dễ bị “quy đổi” thành Bộ luật Lao động 2019 và bị xác định là quan hệ lao động, kéo theo:

• truy thu BHXH;
• truy thu thuế;
• xử phạt hành chính;
• tranh chấp lao động về sau.

Một số kinh nghiệm thực tiễn như sau:

1. Khi nào dễ bị xem là HĐLĐ?

Dù đặt tên là “Hợp đồng hợp tác chuyên môn”, nhưng nếu có các dấu hiệu sau thì rủi ro rất cao:

• trả cố định hàng tháng như lương;
• làm việc toàn thời gian;
• chịu quản lý giờ giấc;
• chấm công;
• có cấp trên điều hành trực tiếp;
• làm việc thường xuyên tại cơ sở;
• không có tính độc lập nghề nghiệp;
• không có quyền tự tổ chức hoạt động chuyên môn.

Theo Bộ luật Lao động 2019, chỉ cần có việc làm được trả công và có sự quản lý điều hành thì có thể bị xác định là quan hệ lao động dù tên hợp đồng khác.

2. Cách giảm rủi ro bị xem là HĐLĐ

Nếu muốn giữ mô hình “hợp tác chuyên môn”, thực tế nhiều đơn vị sẽ:

• mô tả theo tính chất cộng tác/chuyên môn độc lập;
• không quy định giờ hành chính cứng;
• không chấm công;
• không quy định chức danh nhân sự nội bộ;
• không áp KPI kiểu nhân viên;
• cho phép bác sĩ hành nghề ở nơi khác;
• thanh toán theo:
• tỷ lệ doanh thu;
• số ca;
• buổi chuyên môn;
• sản lượng dịch vụ;
  thay vì “lương cố định”.

Trong trường hợp vẫn cần mức tối thiểu cố định, thường nên:

• tách thành:
• phí hợp tác tối thiểu; và
• phần doanh thu/chuyên môn biến động;
• tránh thể hiện như “mức lương hàng tháng”.

Ngoài hình thức hợp đồng, thực tế vận hành mới là yếu tố quan trọng nhất khi cơ quan chức năng kiểm tra.

3. Khấu trừ thuế TNCN thế nào?

Thực tế thường chia thành 3 nhóm:

(i) Cá nhân ký cộng tác/hợp tác độc lập

Nếu bác sĩ là cá nhân không đăng ký hộ kinh doanh/doanh nghiệp:

• khoản chi thường bị xem là thu nhập từ tiền công, thù lao;
• công ty thường khấu trừ 10% TNCN theo Thông tư 111/2013/TT-BTC nếu chi từ 2 triệu/lần trở lên.

Đây là hướng khá phổ biến.

(ii) Bác sĩ có hộ kinh doanh/doanh nghiệp riêng

Nếu bác sĩ xuất hóa đơn:

• công ty thanh toán theo hợp đồng dịch vụ;
• không khấu trừ 10%;
• bác sĩ tự kê khai thuế.

Đây là mô hình “an toàn” hơn về thuế và lao động nếu vận hành đúng bản chất độc lập.

(iii) Quan hệ thực tế là lao động

Nếu bị xác định là HĐLĐ:

• phải tính thuế theo biểu lũy tiến;
• tham gia BHXH bắt buộc;
• truy thu phần chưa đóng.

4. Lưu ý riêng với bác sĩ đứng tên/phụ trách chuyên môn

Đây là điểm cần đặc biệt cẩn trọng trong lĩnh vực khám chữa bệnh.

Người phụ trách chuyên môn thường:

• xuất hiện trên giấy phép hoạt động;
• chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật;
• có mức độ gắn bó và quản lý thực tế cao.

Do đó:

• cơ quan BHXH rất dễ đánh giá là lao động thường xuyên;
• nếu làm việc cố định, toàn thời gian thì rủi ro truy BHXH khá cao.

Ngoài ra cần rà:

• điều kiện hành nghề;
• thời gian hành nghề đăng ký;
• phạm vi chuyên môn;
• việc đăng ký tại nhiều cơ sở;
• xung đột với nơi làm việc chính.

Các hồ sơ nên chuẩn gồm:

• HĐ hợp tác chuyên môn;
• phạm vi chuyên môn;
• cơ chế độc lập nghề nghiệp;
• biên bản nghiệm thu dịch vụ;
• bảng xác nhận ca/buổi chuyên môn;
• chứng từ thanh toán phù hợp bản chất hợp tác.

Nếu bạn cần trao đổi trực tiếp với luật sư khu vực Tân Phú để rà cấu trúc hợp đồng, thuế và BHXH cho mô hình phòng khám thì nên tìm luật sư có kinh nghiệm:

• lao động;
• thuế;
• giấy phép y tế/phòng khám;
• thanh tra BHXH.

Đây là nhóm hồ sơ cần thiết kế đồng bộ ngay từ đầu, vì khi đã bị thanh tra truy bản chất thì việc “đổi tên hợp đồng” thường không còn nhiều ý nghĩa nữa.

Nếu bạn vừa lòng với nội dung tư vấn, vui lòng để lại nhận xét để mọi người tham khảo.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải.

Luật sư Ngô Đình Nhiên .

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi cho VPLS Triển Luật, đối với câu hỏi của bạn, VPLS Triển

Luật xin phản hồi như sau:

1. Cơ chế chi trả để hạn chế rủi ro bị xem là Hợp đồng lao động (HĐLĐ)

Căn cứ vào Điều 13 Bộ luật lao động năm 2019:

“1. Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động”

Như vậy, dù hợp đồng có tên gọi là “hợp tác chuyên môn”, nếu nội dung thể hiện có trả công cố định hàng tháng, có sự quản lý, điều hành, giám sát của công ty thì rất dễ bị xem là HĐLĐ. Để hạn chế rủi ro này, bạn cần:

-          Xác định rõ bản chất hợp tác: Nếu thực sự là hợp tác độc lập (bác sĩ tự chịu trách nhiệm chuyên môn, không chịu sự điều hành, giám sát về thời gian, công việc cụ thể của công ty), có thể ký hợp đồng dịch vụ/hợp tác chuyên môn.

-          Nếu công ty kiểm soát thời gian làm việc, giao việc, trả lương cố định, yêu cầu tuân thủ nội quy, thì bản chất là HĐLĐ và phải tuân thủ pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

-          Không nên quy định mức chi trả cố định hàng tháng nếu muốn tránh bị xem là HĐLĐ; thay vào đó, nên gắn với sản phẩm, ca khám, doanh thu hoặc kết quả công việc cụ thể.

2. Về khấu trừ thuế TNCN 10% hay xử lý theo hướng nào?

Căn cứ vào Điều 3 Nghị định 65/2013/NĐ-CP (và các văn bản sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực), thu nhập từ tiền lương, tiền công là thu nhập chịu thuế TNCN.
Theo Điều 31 Nghị định 65/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 16 Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP:

“b) Đối với các khoản tiền công, tiền chi khác cho cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng: Tổ chức, cá nhân chỉ trả thu nhập có trách nhiệm tạm khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên số thu nhập trả cho cá nhân. Cá nhân có thu nhập tạm khấu trừ thuế quy định tại Khoản này không phải khai thuế theo tháng.

Bộ Tài chính quy định cụ thể mức thu nhập làm cơ sở khấu trừ thuế tạm khấu trừ theo tỷ lệ quy định tại Điểm này”

Như vậy:

-          Nếu hợp đồng hợp tác chuyên môn không phải là HĐLĐ, không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới 3 tháng, công ty sẽ khấu trừ 10% thuế TNCN trên tổng thu nhập trả cho bác sĩ/y sĩ.

-          Nếu là HĐLĐ (ký từ 3 tháng trở lên), phải khấu trừ thuế TNCN theo biểu lũy tiến từng phần, tính giảm trừ gia cảnh, và thực hiện quyết toán thuế cuối năm.

3. Trường hợp bác sĩ là người đứng tên/phụ trách chuyên môn – lưu ý về BHXH và thuế

a) Về bảo hiểm xã hội (BHXH)

Căn cứ vào Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 :

“1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;
…
l) Đối tượng quy định tại điểm a khoản này làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất”

Như vậy, nếu bác sĩ là người đứng tên/phụ trách chuyên môn mà ký hợp đồng có bản chất là HĐLĐ (dù tên gọi khác), có trả lương cố định, chịu sự quản lý, điều hành của công ty thì phải tham gia BHXH bắt buộc.

Nếu thực sự là hợp đồng dịch vụ/hợp tác độc lập, không chịu sự quản lý, điều hành, không có trả lương cố định thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

b) Về thuế

-          Nếu là HĐLĐ: Thu nhập chịu thuế TNCN theo biểu lũy tiến từng phần, công ty khấu trừ thuế theo quy định.

-          Nếu là hợp đồng dịch vụ/hợp tác chuyên môn: Khấu trừ 10% thuế TNCN trên tổng thu nhập trả cho bác sĩ/y sĩ (nếu tổng thu nhập trên 2 triệu đồng/lần chi trả).

Trên đây là nội dung tư vấn của Văn phòng Luật sư Triển Luật về vấn đề mà bạn yêu cầu. Nếu còn vướng mắc hoặc cần hỗ trợ các vấn đề pháp lý khác, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ số 213A (Tầng 2) Nguyễn Xí, Phường Bình Lợi Trung, TPHCM, số điện thoại liên hệ: 0903.121.676 – 077.682.0693 để được tư vấn và giải đáp cụ thể.

Luật sư Hồ Ngọc Hiền Thảo.

Chào anh chi

Anh chị liên hệ luật sư qua số điện thoại 0977761893 để cung cấp thêm thông tin và được tư vấn cụ thể nhé.

Luật sư Phạm Đức Huy.