khai sinh và quốc tịch cho con

1. Về việc con mang họ mẹ (có thể khẳng định rõ)

Theo khoản 2 Điều 26 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015, họ của con được xác định là họ của cha đẻ hoặc họ của mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha, mẹ. Do đó, việc bạn muốn đặt họ của con theo họ của mình là hoàn toàn được pháp luật cho phép, không cần điều kiện đặc biệt gì, miễn là có sự thống nhất giữa bạn và cha của bé khi đăng ký khai sinh.

2. Về việc đặt tên bằng tiếng Anh/tiếng Hoa

Theo khoản 3 Điều 26 BLDS 2015 và Điều 6 Thông tư 04/2020/TT-BTP, tên của công dân Việt Nam phải bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc khác của Việt Nam. Về nguyên tắc, nếu con mang quốc tịch Việt Nam (đây là trường hợp mặc định khi sinh tại Việt Nam mà cha mẹ không có thỏa thuận chọn quốc tịch nước ngoài, theo Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2014/QH13 và Luật số 79/2025/QH15), thì tên khai sinh của con phải là tên tiếng Việt, không được đặt hoàn toàn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Hoa.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc áp dụng quy định này không hoàn toàn thống nhất giữa các địa phương: có không ít trường hợp trẻ có cha hoặc mẹ là người nước ngoài, dù mang quốc tịch Việt Nam, vẫn được một số nơi chấp nhận đăng ký khai sinh với tên gọi có yếu tố nước ngoài. Đây là điểm chưa thực sự thống nhất trong thực tiễn áp dụng, nên để biết chắc chắn, bạn nên liên hệ trực tiếp UBND cấp xã nơi dự định đăng ký khai sinh để hỏi rõ cách áp dụng tại địa phương đó trước khi quyết định tên cụ thể cho bé. Lưu ý, kể từ 01/7/2025, theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP quy định phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, thẩm quyền đăng ký khai sinh có yếu tố nước ngoài (trước đây thuộc UBND cấp huyện theo Điều 35 Luật Hộ tịch 2014) nay đã chuyển về UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ.

3. Về mong muốn con có 2 quốc tịch

Theo Điều 16 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2014/QH13 và Luật số 79/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025), trẻ sinh ra có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam, người kia là người nước ngoài, thì trẻ có quốc tịch Việt Nam, trừ khi cha mẹ có thỏa thuận bằng văn bản (có xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền) lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho con tại thời điểm đăng ký khai sinh. Vì vậy, nếu bạn muốn con giữ quốc tịch Việt Nam, bạn chỉ cần không lập văn bản thỏa thuận chọn quốc tịch nước ngoài, quốc tịch Việt Nam của bé sẽ được xác lập mặc định.

Việc con có đồng thời quốc tịch của cha (quốc tịch nước ngoài) hay không phụ thuộc vào pháp luật quốc tịch của nước mà cha bé mang quốc tịch (nhiều quốc gia áp dụng nguyên tắc huyết thống), không phụ thuộc vào pháp luật Việt Nam. Việt Nam không cấm trường hợp này mang đồng thời quốc tịch Việt Nam và quốc tịch nước ngoài (đây là một ngoại lệ của nguyên tắc một quốc tịch, theo Điều 4 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, sửa đổi, bổ sung năm 2014 và năm 2025). Bạn nên tìm hiểu thêm quy định pháp luật quốc tịch của nước cha bé để xác định chắc chắn con có được công nhận quốc tịch nước đó hay không, vì đây là vấn đề thuộc thẩm quyền và pháp luật của quốc gia đó, ngoài phạm vi điều chỉnh của pháp luật Việt Nam.

4. Lưu ý về mối liên hệ giữa tên khai sinh và việc chọn quốc tịch sau này

Việc tên khai sinh tại Việt Nam dùng tiếng Việt không đồng nghĩa với việc sau này, khi con đủ 18 tuổi và muốn lựa chọn quốc tịch nước ngoài, con sẽ gặp khó khăn về mặt tên gọi. Thủ tục nhập tịch, làm giấy tờ ở nước ngoài thường có quy trình riêng về phiên âm, dịch tên hoặc đổi tên theo quy định của quốc gia đó, độc lập với tên trên giấy khai sinh Việt Nam.

Trên đây là ý kiến tư vấn pháp lý của Văn phòng luật sư Triển Luật dựa trên những thông tin bạn cung cấp. Trong trường hợp còn vướng mắc, cần hỗ trợ trong việc kiểm tra quy định pháp luật hoặc chuẩn bị hồ sơ, soạn thảo đơn từ, bạn có thể liên hệ trụ sở VPLS tại số 213A Nguyễn Xí, Phường Bình Lợi Trung, TP.HCM hoặc gọi điện thoại cho Luật sư Thảo theo số 0776820693 nhé.