Con dưới 18 tuổi sinh con khi chưa đăng ký kết hôn: Mẹ có được quyền nuôi con? Cha và ông bà nội có được đòi lại cháu không?

Chào anh/chị, vấn đề của anh/chị được Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật Sư 11 – tư vấn như sau:

Năm 2024, cháu gái của anh/chị khi mới 14 tuổi có quen biết và quan hệ tình cảm với một bạn nam 16 tuổi, sau đó mang thai. Gia đình hai bên tổ chức một đám cưới nhỏ nhưng do cả hai đều chưa đủ tuổi kết hôn nên không thể đăng ký kết hôn. Năm 2025, cháu sinh một bé trai. Hiện nay, do phát sinh mâu thuẫn giữa hai gia đình, cháu đã đưa con về nhà ngoại sinh sống, trong khi cha của bé và ông bà nội muốn đưa cháu bé về nuôi. Vậy trong trường hợp này, cháu gái của anh/chị cần làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình và của con?

1. Chưa đăng ký kết hôn thì cha mẹ có được xác lập quyền đối với con không?

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quan hệ vợ chồng hợp pháp. Tuy nhiên, quyền và nghĩa vụ giữa cha, mẹ và con vẫn được pháp luật bảo vệ, nếu quan hệ huyết thống được xác định theo quy định.

Đối với trường hợp của anh/chị, mặc dù hai cháu chưa đăng ký kết hôn do chưa đủ tuổi nhưng điều đó không làm mất quyền, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Nếu người cha được xác định hợp pháp thông qua việc nhận cha, con hoặc bằng bản án, quyết định của Tòa án thì vẫn có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, cấp dưỡng, giáo dục con theo quy định pháp luật.

2. Chưa làm giấy khai sinh cho con thì cần thực hiện như thế nào?

Theo quy định của pháp luật về hộ tịch, mọi trẻ em sinh ra đều có quyền được đăng ký khai sinh, không phụ thuộc vào việc cha mẹ đã đăng ký kết hôn hay chưa.

Đối với trường hợp của anh/chị, gia đình nên khẩn trương thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu bé tại cơ quan hộ tịch có thẩm quyền. Nếu chưa xác định hoặc chưa làm thủ tục nhận cha, con thì trước mắt vẫn có thể đăng ký khai sinh theo quy định; việc bổ sung thông tin về người cha có thể được thực hiện sau khi hoàn tất thủ tục nhận cha, con theo quy định của pháp luật.

3. Cha của cháu bé hoặc ông bà nội có quyền tự ý đưa cháu bé về nuôi không?

Pháp luật quy định việc nuôi dưỡng, chăm sóc con phải bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em. Cha mẹ có quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng con; trường hợp phát sinh tranh chấp thì việc ai trực tiếp nuôi con sẽ do Tòa án xem xét, quyết định dựa trên điều kiện thực tế và lợi ích của trẻ.

Đối với trường hợp của anh/chị, cha của cháu bé hoặc ông bà nội không có quyền tự ý đến đưa cháu bé đi nếu không có sự đồng ý của người đang trực tiếp chăm sóc hoặc không có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Nếu các bên không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết quyền trực tiếp nuôi con theo quy định.

4. Cháu gái cần làm gì để bảo vệ quyền nuôi con?

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như của cháu bé, cháu gái của anh/chị nên:

• Thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu bé theo đúng quy định.

• Thu thập các tài liệu chứng minh mình là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con từ khi sinh đến nay.

• Lưu giữ các chứng cứ về điều kiện chăm sóc, chỗ ở, thu nhập (nếu có), sự hỗ trợ của gia đình ngoại trong việc nuôi dưỡng cháu bé.

• Trường hợp phía gia đình bên nội có hành vi ép buộc, tự ý đưa cháu bé đi hoặc phát sinh tranh chấp, có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án giải quyết để bảo vệ quyền lợi của cháu bé theo đúng quy định pháp luật.

Cần kiểm tra thêm hồ sơ để tư vấn chính xác hơn, đặc biệt về việc đã đăng ký khai sinh hay chưa, đã thực hiện thủ tục nhận cha, con hay chưa và tình trạng pháp lý hiện nay của hai cháu.

5. Lưu ý & khuyến nghị từ Luật Sư 11

• Việc hai cháu chưa đăng ký kết hôn không đồng nghĩa với việc người mẹ mất quyền nuôi con.

• Mọi quyết định liên quan đến việc giao con cho ai trực tiếp nuôi đều phải đặt lợi ích của trẻ em lên hàng đầu.

• Gia đình nên ưu tiên giải quyết bằng thương lượng để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của cháu bé.

• Nếu phát sinh tranh chấp về quyền nuôi con hoặc việc nhận cha, con, nên có luật sư hỗ trợ ngay từ đầu để bảo vệ đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Nếu anh/chị cần hỗ trợ thêm về vấn đề này, vui lòng liên hệ với luật sư qua thông tin sau:

📍 CÔNG TY LUẬT TNHH LUẬT SƯ 11
✔️ 120 – 122 Điện Biên Phủ, phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
📞 0979 800 000 – Zalo/Mobile
📧 nguyenthanhhuan@luatsu11.vn
🌐 https://luatsu11.vn

Luật sư Nguyễn Thành Huân sẽ cùng đội ngũ là những luật sư nhiều năm kinh nghiệm tại Công ty Luật Sư 11 đồng hành cùng anh/chị để giải quyết vấn đề nêu vấn đề và bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp của anh/chị.

Luật sư Nguyễn Thành Huân.

Chào Hiếu Danh

trường hợp này , gia đình mong muốn kiện về điều gì?? yêu cầu chấm dứt việc đòi đứa bé hay buộc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hay yêu cầu không can thiệp.... Tuỳ vào từng yêu cầu sẽ có những phương án và cách thức tư vấn mà luật sư tư vấn khác nhau

Luật sư DƯƠNG THỊ HỒNG THOA.

chào bạn, với những gì bạn đã cung cấp thì hoàn toàn có thể gửi đơn đến cơ quan công an có thẩm quyền để giải quyết. Bạn có thể gọi cho tôi nếu cần tư vấn, hỗ trợ

Luật sư Phạm Hoàng Phước.

     Chào bạn, 

    Theo thông tin bạn cung cấp, thì cháu gái bạn quan hệ khi 14 tuổi có thai và đã sinh em bé nên ba của bé có dấu hiệu phạm tội "giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến duới 16 tuổi" theo quy định tại Điều 145 Bộ luật hình sự. Do đó, trong trường hợp này bạn có thể làm đơn tố giác tội phạm gửi đến Cơ quan Carnh sát điều tra có thẩm quyền.

    Tuy nhiên, trong trường hợp này cần làm rõ khi thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cháu gái bạn thì ba của bé đã đủ 16 tuổi chưa? Vì việc này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình giải quyết vụ án có thể dẫn đến việc vướng vào lao lý của ba bé (3 đến 10 năm tù) nên gia đình bạn cũng cân nhắc kỹ mâu thuẫn có trầm trọng đến mức phải tố cáo không...? 

    Do thông tin bạn cung cấp không đầy đủ nên Luật sư không thể tư vấn cho bạn được hết khả năng pháp lý có thể xảy ra trong trường hợp này. Để tránh những rắc rối, hậu quả có thể xảy ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và tương lai của cháu bạn thì bạn nên liên hệ trực tiếp với Luật sư để cung cấp thêm thông tin từ đó Luật sư sẽ phân tích có hướng giải quyết tốt nhất cho em bạn cùng người thân.

   Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:

   Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư qua số điện thoại 0919 98 9876

-        Luật sư tư vấn miễn phí;

-        Luật sư tư vấn hướng giải quyết, nhận định pháp lý;

-        Phí dịch vụ luật sư công khai, minh bạch. 

NHẤN ĐỂ GỌI LUẬT SƯ:  0919 98 9876

-         LUẬT SƯ LÊ TUẤN ANH

-        Địa chỉ: Số 25 Nguyễn Văn Nguyễn, Phường Tân Định, TP.HCM

-        Điện thoại: 0919 98 9876

-        Website: https://luậtsư.net/

Luật sư Lê Tuấn Anh.

Sau khi tiếp nhận vấn đề cần tư vấn của Anh/Chị - Văn phòng Luật sư TLS có ý kiến tư vấn, đưa ra phương án sau:

1. Có thể tố cáo hình sự: Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Luật Trẻ em 2023, quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi là hành vi vi phạm pháp luật, dù hai bên đều đồng ý. Do đó, bạn hoàn toàn có quyền trình báo công an về việc này.

Trước khi trình báo, bạn cần chuẩn bị các chứng cứ liên quan đến tình huống, như:

• Hình ảnh, tin nhắn, cuộc gọi ghi âm chứng minh mối quan hệ giữa hai người
• Hồ sơ y tế xác nhận thai kỳ của cháu gái, giấy chứng sinh cháu bé
• Thông tin về người bạn trai 16 tuổi của cháu gái, hiện nay là bố cháu bé.

Sau khi chuẩn bị xong chứng cứ, bạn có thể đến cơ quan công an địa phương nơi xảy ra sự việc để trình báo. Công an sẽ tiến hành điều tra, làm rõ tình huống và xử lý theo quy định pháp luật.

2. Khởi kiện dân sự:

Cháu gái của bạn (mẹ của bé) hoàn toàn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp quyền nuôi con:

Lý do: Chỉ cha mẹ đẻ của bé mới có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp quyền nuôi con. Không phải là cha mẹ đẻ nên không thể tự mình đứng đơn kiện ba của bé. Tuy nhiên, cháu gái của bạn - mẹ của bé, hiện đang trực tiếp nuôi dạy bé - có đầy đủ quyền lợi và căn cứ pháp lý mạnh mẽ để bảo vệ quyền nuôi con của mình trước yêu cầu đòi bé của bên nội.

- Theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án luôn ưu tiên giao quyền nuôi con cho người có đủ điều kiện mang lại lợi ích tốt nhất cho trẻ, và có những quy định ưu tiên đặc biệt cho mẹ trong trường hợp con còn nhỏ, đúng như tình huống của bạn: bé sinh năm 2025, đến năm 2026 mới được 1 tuổi - nằm trong độ tuổi dưới 36 tháng tuổi.

- Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con. Tình huống của bạn, mẹ bé đang trực tiếp chăm sóc bé tại nhà ngoại, không có bất kỳ dấu hiệu nào không đủ điều kiện nuôi con, nên hoàn toàn đủ căn cứ để Tòa án ưu tiên giao quyền nuôi con cho mẹ bé.

Bên cạnh đó, Tòa án còn xem xét các yếu tố khác để bảo vệ quyền lợi của bé:

- Mẹ bé nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú của ba bé, với các hồ sơ cần thiết:

1.      Đơn khởi kiện theo mẫu quy định, nêu rõ yêu cầu nhận cha cho bé; được giao quyền nuôi con, yêu ba bé thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho bé (nếu có)

2.      Căn cước công dân của mẹ bé, giấy chứng sinh của bé;

3.      Thông tin của cha bé;

Luật sư Trương Thành Thiện.

Chào Anh/Chị Hiếu Danh,

Qua nội dung Anh/Chị trình bày, tôi hiểu rằng cháu gái của Anh/Chị sinh con khi chưa đủ tuổi đăng ký kết hôn, hiện cháu đang trực tiếp chăm sóc con tại gia đình bên ngoại, còn cha của bé và gia đình bên nội đang có ý định yêu cầu giao bé lại. Tôi xin tư vấn như sau:

1. Chưa đăng ký kết hôn vẫn có thể làm giấy khai sinh cho bé

Trước hết, việc cha mẹ của bé chưa đăng ký kết hôn không làm mất quyền được đăng ký khai sinh của trẻ.

Gia đình nên sớm thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho bé. Trường hợp chưa xác định được cha theo quy định thì có thể đăng ký khai sinh theo diện chưa xác định được cha; thông tin về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh sẽ để trống.

Nếu cha của bé muốn được ghi nhận là cha trên Giấy khai sinh thì có thể thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, con theo quy định pháp luật về hộ tịch khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

2. Cha của bé và ông bà nội có quyền tự ý đến đưa bé về không?

Không.

Việc cha mẹ của bé không đăng ký kết hôn không làm mất quyền, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Tuy nhiên, trước hết phải xác định quan hệ cha – con theo quy định pháp luật.

Nếu đã xác định người nam là cha của bé mà cha mẹ không thỏa thuận được ai là người trực tiếp nuôi con thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của trẻ.

Đặc biệt, theo Luật Hôn nhân và gia đình, đối với con dưới 36 tháng tuổi, về nguyên tắc con được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Theo thông tin Anh/Chị cung cấp, bé sinh năm 2025 nên hiện vẫn còn rất nhỏ. Nếu cháu gái đang trực tiếp chăm sóc bé và có điều kiện bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng thì đây là yếu tố rất quan trọng để bảo vệ quyền trực tiếp nuôi con của người mẹ.

Ông bà nội không đương nhiên có quyền yêu cầu giao cháu cho mình nuôi chỉ vì là ông bà của trẻ, và cũng không được tự ý đưa trẻ đi trái với ý chí của người đang trực tiếp chăm sóc hợp pháp.

3. Gia đình có thể “kiện” cha của bé hay không?

Nếu ý Anh/Chị hỏi về việc khởi kiện để giải quyết quyền nuôi con, thì khi giữa cha và mẹ phát sinh tranh chấp về người trực tiếp nuôi con, có thể yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết. Khi đó, Tòa án sẽ xem xét quyền lợi của trẻ, điều kiện chăm sóc của mỗi bên và các tình tiết cụ thể để quyết định.

Ngoài ra, nếu cha của bé được pháp luật xác định quan hệ cha – con nhưng không trực tiếp nuôi con thì còn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định.

4. Về việc cháu gái quan hệ tình dục khi mới 14 tuổi

Đây là vấn đề cần được xem xét riêng và thận trọng.

Theo thông tin Anh/Chị cung cấp, thời điểm xảy ra quan hệ tình dục, cháu gái khoảng 14 tuổi và người bạn trai khoảng 16 tuổi. Pháp luật hình sự có các quy định bảo vệ người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi đối với hành vi quan hệ tình dục và các hành vi tình dục khác.

Tuy nhiên, để xác định người bạn trai có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không không thể chỉ căn cứ vào thông tin “một người 14 tuổi, một người 16 tuổi” mà cần xác định chính xác ngày tháng năm sinh của hai người, thời điểm xảy ra quan hệ, tính chất của hành vi, sự tự nguyện hay có ép buộc và các tình tiết cụ thể khác.

Do đó, gia đình không nên sử dụng vấn đề hình sự như một cách gây sức ép trong tranh chấp nuôi con mà nên cung cấp đầy đủ thông tin cho luật sư để được đánh giá riêng nếu có nhu cầu.

👉 Trước mắt, gia đình nên ưu tiên thực hiện ngay việc đăng ký khai sinh cho bé, đồng thời lưu giữ các tài liệu chứng minh cháu gái là người đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Nếu phía cha hoặc gia đình bên nội có hành vi tự ý đưa bé đi hoặc phát sinh tranh chấp về quyền nuôi con thì gia đình nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền và luật sư để được hỗ trợ kịp thời.

📌 Anh/Chị có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ:

Chúng tôi có thể hỗ trợ gia đình thực hiện thủ tục khai sinh, nhận cha con, tư vấn và giải quyết tranh chấp quyền trực tiếp nuôi con, cấp dưỡng; đồng thời đánh giá riêng vấn đề pháp lý phát sinh từ việc cháu gái có quan hệ tình dục khi chưa đủ 16 tuổi trên cơ sở thông tin và tài liệu cụ thể.

⚠️ Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung trả lời mang tính chất tham khảo, được xây dựng trên cơ sở thông tin do người hỏi cung cấp và quy định pháp luật tại thời điểm tư vấn. Việc xác định quan hệ cha – con, quyền trực tiếp nuôi con và trách nhiệm pháp lý của các bên cần căn cứ vào độ tuổi chính xác, giấy tờ hộ tịch, hoàn cảnh chăm sóc trẻ và các tài liệu, chứng cứ cụ thể.

Luật sư Nguyễn Văn Toàn.

Chào bạn, Hãng Luật Chân Thiện Mỹ tư vấn sơ bộ cho bạn tham khảo như sau:

1. Căn cứ Điều 15 Luật Hộ tịch, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.

Căn cứ Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình, quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.

Căn cứ Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

2. Qua sự việc của bạn, bạn nên làm Giấy khai sinh cho cháu bạn sớm. Cha của cháu bé hoặc ông bà nội không có quyền tự ý đến đưa cháu bé đi nếu không có sự đồng ý của người đang trực tiếp chăm sóc hoặc không có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Nếu các bên không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết quyền trực tiếp nuôi con theo quy định.

3. Chúng tôi có các luật sư chuyên hôn nhân gia đình. Hãy liên hệ với chúng tôi nhanh nhất có thể để xác lập quyền nuôi con chính thức tại Tòa và yêu cầu cấp dưỡng nuôi bé.

Nếu bạn cần luật sư giúp đỡ, hãy liên hệ ngay với:
Luật sư Ngô Đình Nhiên – Cộng sự cấp cao tại Hãng Luật Chân Thiện Mỹ – Thuộc Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh
Gọi ngay/Zalo: 0919.183.001
Email: luatsungodinhnhien@gmail.com
Địa chỉ văn phòng: Số 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh
-----------------------------------------------------------------------------------------
Đừng để vấn đề pháp lý làm bạn lo lắng – Với sự am hiểu pháp luật chuyên sâu, có kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm, Luật sư Nhiên sẽ có giải pháp toàn diện, được việc và đồng hành cùng bạn!
------------------------------------------------------------------------------------------

Luật sư Ngô Đình Nhiên .

Xin chào Hiếu Danh, Công Ty Luật VKE xin tư vấn cho bạn dựa trên nguồn thông tin bạn đưa ra như sau:

14 TUỔI SINH CON, KHÔNG ĐĂNG KÝ KẾT HÔN – CHA VÀ ÔNG BÀ NỘI CÓ QUYỀN ĐÒI CON KHÔNG?

VKE CONSULT LAW OFFICE TƯ VẤN

Kết luận của VKE

Trước hết, gia đình đang hiểu chưa đúng ở điểm “chưa đủ tuổi, chưa đăng ký kết hôn nên không làm khai sinh cho bé được”. Bé vẫn được đăng ký khai sinh, dù cha mẹ không đăng ký kết hôn. Pháp luật quy định cha, mẹ hoặc trong một số trường hợp ông bà/người thân thích có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ.

Về việc nuôi con, cha và ông bà nội không được tự ý đến đưa bé đi. Nếu hai bên tranh chấp thì có thể yêu cầu Tòa án xác định người trực tiếp nuôi con. Với trẻ dưới 36 tháng tuổi, người mẹ về nguyên tắc được ưu tiên trực tiếp nuôi nếu có đủ điều kiện chăm sóc trẻ.

Riêng việc người mẹ 14 tuổi quan hệ với người nam 16 tuổi, không thể căn cứ riêng Điều 145 Bộ luật Hình sự để xử lý người nam, bởi điều luật này yêu cầu người thực hiện hành vi phải từ đủ 18 tuổi trở lên. Nếu gia đình cho rằng quan hệ tình dục xảy ra không tự nguyện hoặc có hành vi cưỡng ép thì cần cung cấp thêm tình tiết để xác định trách nhiệm hình sự chính xác.

VKE khuyến nghị: Gia đình nên ưu tiên làm khai sinh cho bé ngay, đồng thời lưu giữ giấy chứng sinh và các tài liệu chứng minh quá trình người mẹ trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Nếu bên nội có hành vi tự ý đưa trẻ đi hoặc phát sinh tranh chấp quyền nuôi con, gia đình có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp và giải quyết theo pháp luật.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ℹ️ Thông tin này được biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.
🚫 Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE
📞 Zalo | WhatsApp: 0944 501 512
📍 Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Luật sư Trương Phú Nhân.

Chào bạn! Luật sư Chân Thiện Mỹ tư vấn cho bạn như sau:

Căn cứ khoản 1 Điều 30 Bộ luật dân sự, mọi cá nhân khi sinh ra có quyền được khai sinh, không phụ thuộc người mẹ bao nhiêu tuổi.

Đối với trường hợp của bạn, việc chưa đủ tuổi đăng ký kết hôn không phải là lý do để từ chối quyền được khai sinh của trẻ. Cháu gái ông/bà cần sớm thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho con tại UBND cấp xã nơi cư trú. Nếu chưa xác định cha, họ của bé sẽ được xác định theo họ mẹ.

Về việc nuôi con, vì cháu gái là mẹ ruột và là người đang trực tiếp nuôi dưỡng con dưới 36 tháng tuổi, cha của trẻ lại chưa được xác định là cha của trẻ trên giấy khai sinh, nên cha của trẻ hoặc ông bà nội không có quyền tự ý đến đưa cháu bé đi nếu không có sự đồng ý của người mẹ hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Nếu các bên không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết quyền trực tiếp nuôi con theo quy định.

Để được hướng dẫn cụ thể hơn, bạn nên đến luật sư để được tư vấn chi tiết.

Mọi vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ bạn có thể liên hệ với Luật sư Công ty Luật TNHH Chân Thiện Mỹ qua những phương thức sau:

Liên hệ qua Hotline hoặc Zalo: 0917 333 769

Liên hệ qua Email: chanthienmy.lawoffice@gmail.com

Liên hệ trực tiếp tại địa chỉ:

1/ Số 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.

2/ Số 175 Dương Quảng Hàm, phường An Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh.

3/ Số 154 Tỉnh Lộ 8, xã Tân An Hội, Thành phố Hồ Chí Minh.

Luật sư Nguyễn Trung Hiếu.

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi cho VPLS Triển Luật, đối với câu hỏi của bạn, VPLS Triển

Luật xin phản hồi như sau:

1. Về quyền khởi kiện để đòi lại con

Căn cứ vào Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, các tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, bao gồm:

-        Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ.

-        Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc khi hủy kết hôn trái pháp luật.

Như vậy, nếu có tranh chấp về việc ai là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con hoặc tranh chấp về xác định cha cho con, thì cha của bé hoàn toàn có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết.

2. Về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con trong trường hợp không đăng ký kết hôn

Căn cứ vào Điều 14, Điều 15 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật Hôn nhân và Gia đình.

Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.

Tức là, dù không đăng ký kết hôn, quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con vẫn được pháp luật bảo vệ như trường hợp cha mẹ có đăng ký kết hôn.

3. Về việc ai được quyền nuôi con khi có tranh chấp

Căn cứ vào Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên…

Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Ngoài ra, Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn cụ thể các tiêu chí để Tòa án xem xét quyền lợi về mọi mặt của con khi quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi.

4. Về thủ tục khởi kiện

Nếu cha của bé muốn đòi lại quyền nuôi con hoặc xác định quyền làm cha, có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi người bị kiện (tức mẹ của bé hoặc người đang trực tiếp nuôi dưỡng bé) cư trú theo Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025.

5. Về quyền của ông bà nội

Theo Điều 104 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu… Trường hợp cháu chưa thành niên mà không có người nuôi dưỡng thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.

Tuy nhiên, quyền nuôi dưỡng trực tiếp vẫn ưu tiên cha mẹ, trừ trường hợp cha mẹ không đủ điều kiện.

Tóm lại, cha của bé hoàn toàn có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu xác định quyền làm cha, quyền nuôi con hoặc giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con. Tòa án sẽ xem xét toàn diện các yếu tố về quyền lợi của con để quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi. Ông bà nội chỉ có quyền nuôi dưỡng cháu khi cha mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng.

Trên đây là nội dung tư vấn của Văn phòng Luật sư Triển Luật về vấn đề mà bạn yêu cầu. Nếu còn vướng mắc hoặc cần hỗ trợ các vấn đề pháp lý khác, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ số 213A (Tầng 2) Nguyễn Xí, Phường Bình Lợi Trung, TPHCM, số điện thoại liên hệ: 0903.121.676 – 077.682.0693 để được tư vấn và giải đáp cụ thể.

Luật sư Hồ Ngọc Hiền Thảo.