Chở bạn đi chém nhau

Chào Cháu Phạm Minh Phương,

Qua nội dung Cháu trình bày, tôi trao đổi để Cháu hiểu rõ vị trí pháp lý của mình trong vụ việc như sau:

1. Vụ việc có dấu hiệu của tội Cố ý gây thương tích

Hành vi của bạn V và K sử dụng rựa chém người khác là hành vi có dấu hiệu của Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Đây là tội phạm có thể bị xử lý hình sự khi:

• Có sử dụng hung khí nguy hiểm (rựa được coi là hung khí nguy hiểm);

• Có hành vi truy đuổi, tấn công người khác;

• Gây thương tích thực tế (bạn P bị đứt gân tay, phải điều trị; té ngã dẫn đến chấn thương đầu gối phải phẫu thuật).

👉 Chỉ cần có thương tích và hành vi tấn công bằng hung khí thì không phụ thuộc thương tích nặng hay nhẹ vẫn có thể bị khởi tố theo khoản 1 Điều 134.

2. Vai trò của Cháu có thể bị xem xét dưới góc độ đồng phạm

Pháp luật hình sự quy định tại Điều 17 Bộ luật Hình sự:

Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

Đồng phạm gồm các vai trò:

• Người thực hành (trực tiếp gây thương tích);

• Người tổ chức;

• Người xúi giục;

• Người giúp sức (tạo điều kiện cho việc phạm tội).

Trong vụ việc này, cơ quan điều tra sẽ làm rõ:

👉 Cháu có biết trước việc đi chém nhau hay không.
👉 Việc Cháu chở V đuổi theo và chở V rời khỏi hiện trường có phải là hành vi tạo điều kiện cho việc gây án và tẩu thoát hay không.

Nếu cơ quan điều tra chứng minh được Cháu:

• Biết việc mang rựa đi chém;

• Vẫn chở đi, hỗ trợ truy đuổi;

• Chở đối tượng rời khỏi hiện trường;

thì Cháu có thể bị xem là đồng phạm với vai trò giúp sức.

Ngược lại, nếu chứng minh được:

• Ban đầu Cháu không biết mục đích đi đánh nhau;

• Khi phát hiện có rựa thì tình huống xảy ra quá nhanh, không có sự bàn bạc từ trước;

• Cháu chở đi vì hoảng sợ, không nhằm giúp tẩu thoát;

thì có cơ sở xác định Cháu không có ý chí đồng phạm, chỉ là người bị cuốn vào sự việc.

Yếu tố “có cùng ý chí phạm tội hay không” là mấu chốt quyết định trách nhiệm hình sự của Cháu.

3. Hiện nay chưa thể xác định Cháu “rơi vào khoản mấy”

Việc áp dụng khoản nào của Điều 134 phụ thuộc vào:

• Kết quả giám định tỷ lệ thương tật của bạn P;

• Xác định có tình tiết:

  • Dùng hung khí nguy hiểm;

  • Có tổ chức;

  • Có tính chất côn đồ;

  • Gây thương tích cho nhiều người.

Ví dụ:

• Nếu thương tích từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng dùng hung khí nguy hiểm → đã đủ yếu tố xử lý hình sự.

• Nếu tỷ lệ thương tật cao hơn, khung hình phạt sẽ tăng nặng theo các khoản tiếp theo của Điều 134.

👉 Khi chưa có kết luận giám định pháp y, chưa thể xác định chính xác khung hình phạt.

4. Các tình tiết có lợi cho Cháu (rất quan trọng)

Theo Điều 51 Bộ luật Hình sự, các tình tiết sau được coi là giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

• Thành khẩn khai báo, hợp tác với cơ quan điều tra;

• Không bỏ trốn;

• Tự nguyện thăm hỏi, hỗ trợ người bị hại;

• Nhân thân tốt, không có tiền án tiền sự;

• Không phải người trực tiếp gây thương tích.

Những gì Cháu đã làm (làm việc với công an, đi thăm bạn P) là tình tiết rất có lợi, thể hiện thái độ không đồng tình với hành vi phạm tội.

5. Khả năng pháp lý có thể xảy ra đối với Cháu

Có 3 hướng xử lý thường gặp:

Trường hợp 1 – Không bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu chứng minh Cháu:

• Không biết trước việc chém nhau;

• Không có sự bàn bạc;

• Không có mục đích giúp sức.

👉 Cháu chỉ bị xem là người liên quan, không phải bị can.

Trường hợp 2 – Bị xem là đồng phạm giúp sức nhưng vai trò rất hạn chế

Nếu có căn cứ cho rằng Cháu có lỗi một phần.

👉 Khi đó mức xử lý thường:

• Nhẹ hơn rất nhiều so với người trực tiếp chém;

• Có thể được hưởng án treo nếu đủ điều kiện.

Trường hợp 3 – Bị xử lý cùng tội danh (ít khả năng hơn nếu lời khai đúng như Cháu trình bày)

Chỉ xảy ra nếu chứng minh được có sự thống nhất đi đánh nhau từ đầu.

6. Lời khuyên Cháu cần thực hiện ngay

✔ Tiếp tục hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra.
✔ Trình bày rõ: không biết trước việc mang hung khí, không tham gia bàn bạc.
✔ Không nhận thay trách nhiệm cho người khác.
✔ Giữ toàn bộ nội dung làm việc, lời khai thống nhất, trung thực.
✔ Nếu được, gia đình nên mời luật sư tham gia từ giai đoạn này để bảo vệ quyền lợi cho Cháu.

7. Kết luận

Với diễn biến Cháu nêu, trách nhiệm hình sự của Cháu chưa mặc nhiên đặt ra, mà còn phụ thuộc vào việc cơ quan điều tra chứng minh có hay không sự đồng phạm.

Đây là vụ án mà ranh giới giữa “người liên quan” và “người giúp sức” rất mong manh, nên cần làm rõ yếu tố nhận thức và ý chí của Cháu tại thời điểm xảy ra sự việc.

⚠️ Miễn trừ trách nhiệm:
Nội dung tư vấn được đưa ra trên cơ sở thông tin do Cháu cung cấp và quy định pháp luật hiện hành. Việc đánh giá trách nhiệm cụ thể phụ thuộc vào kết quả điều tra, giám định thương tích và tài liệu trong hồ sơ vụ án. Cháu nên làm việc trực tiếp với luật sư để được hỗ trợ trong quá trình làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng.

Luật sư Nguyễn Văn Toàn.