Không trả được nợ, liệu có phạm tội đi tù?

Luật sư tư vấn:

Theo Bộ luật Dân sự 2015 Điều 466 Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

Theo quy định trên, vợ chồng bạn là bên vay tài sản thì khi đến hạn phải có nghĩa vụ trả đủ tiền như đã thỏa thuận với bên cho vay. Việc có xử lý trách nhiệm hình sự căn cứ vào cấu thành tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản nếu như bạn không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 điều 175 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017:

- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Bạn vay tiền sử dụng vào mục đích hợp pháp, cũng không dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản. Đồng thời bạn chứng minh được vợ chồng bạn không còn tài sản và không có khả năng trả nợ thì việc không trả được nợ của bạn không đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, bạn và vợ có trách nhiệm trả nợ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Điều 466.

Bạn nên đề nghị gia hạn thời gian trả nợ và thỏa thuận với bên vay để có thể trả nợ. Nếu có tranh chấp các bên có thể đề nghị Tòa án có thẩm quyền giải quyết. Về lãi suất cho vay 7 triệu/tháng trên số tiền vay đã vượt quá mức lãi suất giới hạn theo Bộ luật Dân sự.Theo đó, lãi suất vay là do chính các bên thỏa thuận, nếu vay có lãi thì lãi xuất thỏa thuận không được quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Theo quy định tại khoản 1 Điều 468 BLDS năm 2015, trường hợp lãi suất theo  thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực. Như vậy, lãi suất tối đa trong các hợp đồng vay tài sản các bên được thỏa thuận theo BLDS năm 2015 không quá 20%/năm (tức 1,7%/tháng). Phần lãi suất vượt quá sẽ không được tính.

Luật sư Phạm Thị Bích Hảo.

Luật sư Phạm Thị Bích Hảo.

Chào bạn Nguyễn Mai Phương!

Với nội dung thông tin bạn nêu nếu vợ chồng bạn sử dụng tiền đúng mục đích khi vay mượn tài sản và không trốn tránh nghĩa vụ trả nợ thì sẽ không có điều kiện để tố cáo vợ chồng bạn tại cơ quan công an, khi đó không đủ yếu tố để cấu thành tội phạm theo quy định về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được ghi nhận tại Điều 175 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.

Khi không có đủ điều kiện để truy cứu trách nhiệm hình sự với vợ chồng bạn thì sự việc sẽ quay trở lại với bản chất của nó là quan hệ dân sự liên quan tới vay tài sản theo đó nghĩa vụ của người vay tài sản phải trả người cho vay cả tiền lãi và tiền gốc theo thỏa thuận. Mặc dù vậy Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng quy định mức trần cao nhất để tính mức lãi suất là 20%/1 năm trên tổng số tiền nợ. Việc tiền lãi 7 triệu/200 triệu/1 tháng tương đương với lãi suất bằng 42%/năm là lãi suất quá cao tuy nhiên chưa thuộc trường hợp cho vay nặng lãi.

Luật sư Dương Văn Mai.

Luật sư Dương Văn Mai.

Nếu như vợ chồng bạn nợ mà bây giờ chưa trả thì người cho vay có quyền khởi kiện ra toà án bằng vụ kiện dân sự. Vì vợ chồng bạn không còn khả năng thanh toán chứ không phải trốn tránh nghĩa vụ thanh toán nên không phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thân. 

Luật sư Lê Thị Kim Soa.

Luật sư Lê Thị Kim Soa.