Liệu có lấy lại được tiền từ người lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Theo tình huống bạn đưa ra, bạn đang nhờ người xin việc vào làm việc tại bệnh viện huyện với số tiền 100 triệu. Theo quy định của pháp luật về viên chức, việc tuyển dụng viên chức phải thông qua xét tuyểnhoặc thi tuyển. Người được tuyển dụng phải đạt số điểm theo yêu cầu nếu thi tuyển hoặc phải đáp ứng    các nội dung như kết quả học tập; điểm tốt nghiệp; trình độ chuyên môn; kỹ năng thực hành… nếu xét    tuyển. Việc tuyển dụng viên chức chỉ yêu cầu nộp mức lệ phí thi tuyển/xét tuyển từ 300.000 đồng – 500.000 đồng/hồ sơ (Theo thông tư Số: 228/2016/TT-BTC Thông tư của Bộ Tài Chính) . Không có quy định nào yêu cầu phải nộp mức chi phí lên tới 100.000.000 đồng để được xét tuyển. Ngoài ra, việc tuyển dụng viên chức phải thông qua hội đồng tuyển dụng với các quy định hết sức nghiêm ngặt. Từ các căn cứ đã nêu, kết hợp với tình tiết mà bạn đưa ra, có thể nói người bạn nhờ không có khả năng, quyền hạn trong việc tuyển dụng, cố ý sử dụng việc tuyển dụng nhằm mục đích trục lợi. Việc này có dấu hiệu cấu thành tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 cụ thể như sau:

“Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1.   Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

...

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

…

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Như đã phân tích, người bạn nhờ xin việc đã có hành vi gian dối, mặc dù không có khả năng xin việc     nhưng vẫn hứa xin việc và nhận tiền của bạn. Hành vi này cấu thành tội “Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 174 BLHS như đã dẫn chiếu phía trên. Để yêu cầu trả lại số tiền 100.000.000 đồng mà bạn đã đưa, bạn có thể trình báo cơ quan Công an cấp huyện nơi người mà bạn nhờ xin việc cư trú.

Trong đơn trình báo ngoài yêu cầu về việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can theo quy định của pháp luật, bạn có thể yêu cầu người bạn nhờ xin việc hoàn trả lại số tiền 100.000.000 đồng và bồi thường thiệt hại (nếu có). Sau quá trình điều tra, nếu xác định có đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì cơ quan điều tra sẽ hoàn thiện hồ sơ, chuyển cho các cơ quan tiến hành tố tụng tiếp tục xử lý, khi đó, quyền lợi của bạn sẽ được bảo đảm.

Luật sư Phạm Thị Thu.

Luật sư Phạm Thị Thu.

Chào bạn,

Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1.Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

g) Tái phạm nguy hiểm.

...

Điều 106. Xử lý vật chứng

1. Việc xử lý vật chứng do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra; do Viện kiểm sát quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố; do Chánh án Tòa án quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử; do Hội đồng xét xử quyết định nếu vụ án đã đưa ra xét xử. Việc thi hành quyết định về xử lý vật chứng phải được ghi vào biên bản.

2. Vật chứng được xử lý như sau:

a) Vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy;

b) Vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước;

c) Vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.

3. Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan, người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều này có quyền:

a) Trả lại ngay tài sản đã thu giữ, tạm giữ nhưng không phải là vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp tài sản đó;

b) Trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp nếu xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án;

c) Vật chứng thuộc loại mau hỏng hoặc khó bảo quản thì có thể được bán theo quy định của pháp luật; trường hợp không bán được thì tiêu hủy;

d) Vật chứng là động vật hoang dã và thực vật ngoại lai thì ngay sau khi có kết luận giám định phải giao cho cơ quan quản lý chuyên ngành có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.

4. Trường hợp có tranh chấp về quyền sở hữu đối với vật chứng thì giải quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

Trường hợp trên có dấu hiệu tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Bạn có Đơn gởi Cơ quan Điều tra tố cáo hành vi chiếm đoạt tài sản của người đó.

Trong quá trình Điều tra - Truy tố - Xét xử. Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét xử lý vật chứng như Điều luật viện dẫn trên.

Trân trọng!

Luật sư Phạm Văn Sửu.

Luật sư Phạm Văn Sửu.