Đi thực tập bị quỵt trợ cấp phải làm thế nào?

Chào bạn,

Với trường hợp bạn trình bày, luật sư tư vấn như sau:

Vấn đề quan trọng trong vụ việc này là phải xác định giữa bạn và công ty có thỏa thuận về trợ cấp thực tập, hoa hồng tuyển dụng hay không. Nếu công ty đã thông báo, cam kết hoặc đưa ra chính sách về trợ cấp và hoa hồng để tuyển thực tập sinh, sau đó bạn tham gia thực tập dựa trên các điều kiện đó thì công ty không thể tùy tiện thay đổi hoặc từ chối chi trả mà không có căn cứ.

Trong trường hợp của bạn:

• Nếu còn lưu được bài đăng tuyển dụng, tin nhắn trao đổi, email, nội dung phỏng vấn, file hướng dẫn công việc, bảng chấm công, danh sách ứng viên do bạn tuyển được hoặc các bằng chứng khác thể hiện công ty từng hứa trả trợ cấp và hoa hồng thì đây là những chứng cứ quan trọng.
• Việc công ty sau khi thực tập gần kết thúc mới thông báo "không hỗ trợ trợ cấp cho người xin dấu mộc", hoặc đặt thêm điều kiện mới về hoa hồng mà trước đó không công bố có thể bị xem là không thiện chí và ảnh hưởng đến quyền lợi của thực tập sinh.
• Nếu công ty yêu cầu làm bù các ngày nghỉ nhưng lại tự ý khấu trừ trợ cấp với lý do không chuyên cần thì công ty cần chứng minh căn cứ áp dụng quy định này và quy định đó phải được thông báo trước cho người thực tập.

Bạn nên thực hiện theo các bước sau:

1. Tập hợp toàn bộ chứng cứ đang có:
• Ảnh chụp bài đăng tuyển dụng.
• Tin nhắn trao đổi với quản lý hoặc bộ phận nhân sự.
• Danh sách ứng viên bạn đã tuyển.
• Bằng chứng về thời gian thực tập, chấm công, giao việc.
2. Cùng các thực tập sinh khác gửi văn bản hoặc email yêu cầu công ty giải thích bằng văn bản về:
• Căn cứ không chi trả trợ cấp.
• Căn cứ thay đổi điều kiện hưởng hoa hồng.
• Cách tính các khoản bị khấu trừ.
3. Nếu công ty không giải quyết, các bạn có thể gửi đơn phản ánh đến cơ quan quản lý lao động địa phương hoặc đề nghị hòa giải tranh chấp lao động. Trường hợp có đủ chứng cứ chứng minh công ty đã cam kết trả tiền nhưng cố tình không trả, các bạn có thể yêu cầu công ty thanh toán các khoản đã thỏa thuận.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhiều chương trình thực tập hiện nay không ký hợp đồng lao động chính thức. Vì vậy, khả năng đòi được quyền lợi sẽ phụ thuộc rất lớn vào các chứng cứ chứng minh công ty đã cam kết về trợ cấp và hoa hồng trước khi các bạn tham gia thực tập.

Trong trường hợp có nhiều thực tập sinh cùng bị ảnh hưởng, việc cùng nhau gửi yêu cầu bằng văn bản sẽ có hiệu quả hơn so với từng người khiếu nại riêng lẻ.

Nếu bạn cần luật sư, hãy liên hệ i-Law để được tư vấn;
Nếu bạn vừa ý với nội dung tư vấn, vui lòng để lại nhận xét để mọi người tham khảo.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải.

Chào bạn,

1. Đánh giá tình hình pháp lý

Căn cứ theo Bộ luật Lao động 2019, không có quy định pháp luật nào bắt buộc công ty phải trả trợ cấp cho TTS (chỉ hỗ trợ đào tạo, xin dấu mộc). Tuy nhiên, nếu bài tuyển dụng công khai ghi trợ cấp + hoa hồng, các bạn dựa vào đó để đi làm, thì đây được coi là thỏa thuận dân sự (hoặc có thể chuyển thành quan hệ lao động nếu có yếu tố "làm việc có trả công + quản lý"). Công ty không thể tự ý thay đổi điều kiện một chiều sau khi các bạn đã làm việc.

Khi tuyển dụng công ty đã thông báo rõ về việc có trợ cấp thực tập 1.200.000 đồng/tháng và hoa hồng 200.000 đồng cho mỗi ứng viên đạt điều kiện, đây được xem là một phần của thỏa thuận giữa công ty và thực tập sinh. Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền tự do thỏa thuận và phải có trách nhiệm thực hiện đúng những cam kết đã xác lập. Trường hợp công ty đã đưa ra thông tin tuyển dụng về mức trợ cấp, hoa hồng để thu hút thực tập sinh tham gia làm việc nhưng sau đó lại từ chối chi trả hoặc tự đặt thêm các điều kiện chưa từng được thông báo trước đó (như không hỗ trợ đối với người xin dấu mộc, phải tuyển thêm người thay thế mới được nhận hoa hồng, hoặc khấu trừ trợ cấp vì lý do chuyên cần không được thông báo từ đầu) thì hành vi này có dấu hiệu vi phạm cam kết đã giao kết.

Đặc biệt, nếu trong quá trình thực tập công ty vẫn giao việc, quản lý công việc, đánh giá kết quả tuyển dụng và ghi nhận số lượng ứng viên do các bạn giới thiệu thì công ty không thể tùy tiện thay đổi chính sách thanh toán sau khi các bạn đã hoàn thành công việc.

Đồng thời, việc công ty xóa bài đăng cũ và thay đổi quy định (phải tuyển thêm người mới mới được hoa hồng, trừ trợ cấp do chuyên cần, bắt làm bù...) là dấu hiệu không minh bạch, có thể bị coi là vi phạm thỏa thuận ban đầu.

2. Công ty có được đặt thêm điều kiện sau khi các bạn đã hoàn thành công việc không?

Về nguyên tắc, công ty chỉ có thể áp dụng những điều kiện đã được thông báo hoặc thỏa thuận từ trước. Nếu ban đầu công ty chỉ thông báo: Trợ cấp 1.200.000 đồng/tháng; Hoa hồng 200.000 đồng/ứng viên làm việc đủ 10 ngày, nhưng sau đó mới phát sinh các điều kiện như:

-      Người xin dấu mộc sẽ không được nhận trợ cấp;

-      Ứng viên làm đủ 10 ngày rồi nghỉ thì không được tính;

-      Phải tuyển thêm người thay thế mới được nhận hoa hồng;

-      Bị trừ trợ cấp vì lý do chuyên cần dù trước đó không hề được thông báo;

thì công ty cần chứng minh những điều kiện này đã được phổ biến và các bạn đã đồng ý từ trước. Nếu không chứng minh được, việc từ chối thanh toán có thể bị xem là không phù hợp với thỏa thuận ban đầu.

3. Cách giải quyết

Trong trường hợp bài đăng tuyển dụng đã bị xóa, các bạn vẫn có thể sử dụng các tài liệu, chứng cứ khác để chứng minh nội dung tuyển dụng và thỏa thuận giữa các bên

·       Thu thập bằng chứng

-      Ảnh chụp màn hình bài đăng tuyển dụng còn lưu giữ được;

-      Tin nhắn chat nhóm tts/sếp hứa trợ cấp 1.200.000 đồng/tháng + hoa hồng 200.000 đồng/người

-      Danh sách điểm danh, bảng chấm công, nội dung công việc (để chứng minh bạn đã làm việc thật)

-      Thông tin công ty: tên đầy đủ, địa chỉ, GST, tên sếp trực tiếp.

-      Ghi âm, ghi hình (nếu có);

-      Lời xác nhận của nhiều thực tập sinh cùng tham gia chương trình. Nếu có nhiều thực tập sinh cùng rơi vào hoàn cảnh tương tự thì việc nhiều người cùng cung cấp thông tin, chứng cứ sẽ giúp tăng khả năng chứng minh rằng công ty đã có chính sách trợ cấp và hoa hồng ngay từ đầu.

Yêu cầu chính thức bằng văn bản

-      Viết đơn xác nhận và yêu cầu thanh toán trợ cấp + hoa hồng (gửi qua email + in tay nộp trực tiếp cho sếp hoặc phòng hành chính).

-      Nêu rõ: Dựa trên thông tin tuyển dụng ban đầu, đã hoàn thành X ngày, yêu cầu thanh toán trong vòng 7-10 ngày.

-      Gửi cho cả sếp trực tiếp và ban lãnh đạo (CC email công ty nếu có).

-      Giải thích căn cứ pháp lý hoặc căn cứ nội bộ về việc từ chối chi trả;

-      Việc yêu cầu bằng văn bản giúp tạo thêm chứng cứ nếu sau này phát sinh tranh chấp.

·       Khiếu nại chính thức: Nếu công ty vẫn không giải quyết, các bạn có thể gửi đơn phản ánh đến:

-      Thanh tra lao động thuộc Sở Nội vụ (cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương);

-      Liên đoàn Lao động địa phương (nếu có liên quan đến quan hệ lao động);

-      Hoặc khởi kiện tại Tòa án nếu có đủ căn cứ chứng minh quyền lợi bị xâm phạm.

Trong thực tế, đối với các khoản tiền không lớn, việc nhiều thực tập sinh cùng gửi đơn phản ánh hoặc cùng yêu cầu giải quyết thường mang lại hiệu quả cao hơn việc mỗi người khiếu nại riêng lẻ.

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.

Chào bạn! Với tư cách là CÔNG TY LUẬT VKE, tôi đã tiếp nhận và nghiên cứu kỹ lưỡng tình huống bị công ty quỵt tiền trợ cấp thực tập và hoa hồng tuyển dụng mà bạn cùng các bạn thực tập sinh (TTS) khác đang gặp phải.

Bước sang năm 2026, vấn nạn các doanh nghiệp lạm dụng nguồn lao động thực tập sinh, "bẫy" tuyển dụng không công và tự ý thay đổi luật chơi sau khi đạt được mục đích đang bị xã hội và các cơ quan quản lý lên án mạnh mẽ. Dưới đây là phần phân tích bản chất pháp lý và cẩm nang hướng dẫn các bước xử lý đanh thép giúp bạn cùng các bạn đòi lại công bằng:

I. Phân Tích Bản Chất Pháp Lý Vụ Việc (Cập nhật năm 2026)

1. Việc lấy dấu mộc thực tập có làm mất quyền nhận trợ cấp không?

• HOÀN TOÀN KHÔNG. Việc công ty hỗ trợ đóng dấu mộc báo cáo thực tập và việc chi trả trợ cấp, hoa hồng là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập.

• Khi công ty đăng bài tuyển dụng công khai ghi rõ: "Có hỗ trợ trợ cấp 1tr2/tháng và hoa hồng 200k/ứng viên đi làm đủ 10 ngày", đây được coi là Đề nghị giao kết hợp đồng dịch vụ/lao động công khai. Khi bạn đến phỏng vấn, nhận việc và thực tế đã làm việc tại công ty, hai bên đã hình thành một thỏa thuận dân sự có hiệu lực. Công ty không có quyền tự ý bổ sung các điều kiện vô lý (như bắt tìm thêm người thay thế, trừ tiền chuyên cần không có quy định trước) để quỵt tiền của bạn.

2. Giá trị của hệ thống chứng cứ hiện tại

• Việc công ty vội vã xóa sạch các bài đăng tuyển dụng cũ có nhắc đến việc hỗ trợ dấu mộc và trợ cấp chính là hành vi "tật giật mình" nhằm tiêu hủy chứng cứ.

• Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số năm 2026, bài tuyển dụng lưu lại được (dù không nhắc về dấu mộc) kết hợp với các bill chuyển khoản, danh sách ứng viên bạn đã tuyển, và đặc biệt là các tin nhắn trao đổi qua Zalo/Messenger giữa các bạn và sếp/nhân sự vẫn hoàn toàn đủ giá trị chứng cứ chứng minh có tồn tại thỏa thuận thực tế.

II. Quy Trình 3 Bước Hành Động Để Đòi Quyền Lợi Tập Thể

Do số tiền của một cá nhân không quá lớn nhưng đây là hành vi chèn ép mang tính hệ thống đối với nhiều TTS, phương án hiệu quả nhất là bạn và các bạn TTS khác cùng đồng lòng phối hợp tập thể để tạo áp lực lớn nhất lên doanh nghiệp theo quy trình sau:

📑 Bước 1: Khóa cứng chứng cứ và đóng gói hồ sơ tập thể

• Gom tất cả các bạn TTS đang bị quỵt tiền lại thành một nhóm.

• Mỗi bạn tự lập danh sách: Số ngày làm việc thực tế, số ngày làm bù, danh sách các ứng viên đã tuyển được (đạt mốc 10 ngày), số tiền trợ cấp và hoa hồng tương ứng công ty đang nợ.

• Chụp ảnh màn hình toàn bộ tin nhắn hứa hẹn trả tiền của sếp, tin nhắn từ chối trả tiền với lý do "xin dấu mộc", và bài đăng tuyển dụng còn lưu lại được.

✉️ Bước 2: Gửi Thư tối hậu thư tập thể (Đòn bẩy tâm lý cực mạnh)

Đại diện nhóm TTS hãy gửi một tối hậu thư bằng văn bản (hoặc email/tin nhắn nhóm có mặt sếp) với nội dung đanh thép:

"Kính gửi Ban Giám đốc công ty, chúng tôi là tập thể thực tập sinh nhận việc từ tháng 4/2026 dựa trên thông tin tuyển dụng có trợ cấp 1tr2/tháng và hoa hồng 200k. Việc công ty tự ý đưa ra các điều kiện sau này để giam giữ tiền trợ cấp và hoa hồng của chúng tôi là vi phạm nghiêm trọng Luật pháp Dân sự.

*Nếu trước ngày [Ấn định thời hạn 3 ngày], công ty không tất toán đầy đủ tiền trợ cấp và hoa hồng cho tập thể thực tập sinh, chúng tôi sẽ thực hiện đồng loạt các biện pháp sau:

1. Gửi đơn phản ánh kèm chứng cứ đến Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội quận/huyện nơi công ty đặt trụ sở về hành vi lạm dụng sức lao động, trốn tránh trách nhiệm chi trả.

2. Gửi văn bản báo cáo sự việc đến Ban giám hiệu, Khoa, và Phòng công tác sinh viên của các trường Đại học mà chúng tôi đang theo học để nhà trường tiến hành cấm, đưa công ty vào danh sách đen (Blacklist) không cho liên kết nhận sinh viên thực tập các khóa sau.

3. Công khai toàn bộ sự việc, bằng chứng tin nhắn và tên công ty lên các hội nhóm Review công ty, hội sinh viên tìm việc làm để cảnh báo cộng đồng."*

⚖️ Bước 3: Gõ cửa cơ quan chức năng nếu công ty thách thức

Thông thường, các công ty rất sợ bị bôi xấu thương hiệu tuyển dụng trên mạng xã hội và sợ bị cắt nguồn sinh viên từ các trường Đại học. Nếu họ vẫn ngoan cố:

• Báo cáo ngay với Nhà trường: Hãy lên gặp trực tiếp Thầy/Cô phụ trách hướng nghiệp hoặc trợ lý Khoa để phản ánh. Nhà trường luôn có cơ chế bảo vệ sinh viên và sẽ có văn bản chính thức làm việc với doanh nghiệp để làm rõ tư cách pháp nhân đóng dấu mộc.

• Gửi đơn lên cơ quan Quản lý Lao động địa phương để yêu cầu can thiệp thanh tra nghĩa vụ sử dụng lao động của doanh nghiệp này.

  ━━━━━━━━━━━━━━━━━━

  ⛔Lưu ý:

  Thông tin nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.

  Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.

  Để được tư vấn chi tiết, Anh/Chị nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý phù hợp.

  ━━━━━━━━━━━━━━━━━━

  ⚖️ CÔNG TY LUẬT VKE / VKE CONSULT LAW OFFICE

  ☎️ Zalo / WhatsApp: 0944 501 512

  🏛️ Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. HCM.

  🏛️ 6th Floor, VVA Building, 279 Ly Tu Trong, Ben Thanh Ward, District 1, HCMC.

Luật sư Trương Phú Nhân.