Quyền và lợi ích người lao động

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Theo như thông tin được cung cấp, chúng tôi xin được đưa ra tư vấn sơ bộ như sau:

Đây là vụ việc có nhiều dấu hiệu bất lợi cho phía Nhà trường, nhưng hướng xử lý cụ thể phụ thuộc vào một chi tiết mấu chốt: con bạn đã ký vào biên bản thỏa thuận chấm dứt HĐLĐ ngày 15/9 hay chưa?

Nếu con bạn chưa ký (hoặc ký có bảo lưu): về nguyên tắc HĐLĐ 3 năm vẫn còn hiệu lực đến 5/2028, chưa chấm dứt hợp pháp. Nhà trường ngừng trả lương từ tháng 10 trong khi không bố trí công việc theo đúng HĐLĐ là vi phạm nghĩa vụ của người sử dụng lao động. Nếu Nhà trường coi đây là đã chấm dứt quan hệ lao động trên thực tế, đây có dấu hiệu rõ của đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật — vì pháp luật chỉ cho phép 7 trường hợp duy nhất được đơn phương chấm dứt (Điều 36), ngoài ra đều có thể coi là trái luật, và tình huống này không khớp trường hợp nào.

Nếu con bạn đã ký thỏa thuận chấm dứt: về hình thức, HĐLĐ đã chấm dứt hợp pháp theo thỏa thuận (Điều 34.3). Để đòi quyền lợi cần lập luận theo hướng: chữ ký đó được đưa ra trên cơ sở lời hứa sẽ có việc làm tiếp nối tại trung tâm, nhưng sau đó trung tâm không thực hiện đúng mà áp đặt điều kiện bất hợp lý. Hướng này khó hơn, cần nhiều chứng cứ hơn để chứng minh sự thiếu tự nguyện khi ký.

Dù theo trường hợp nào, có hai điểm rất bất lợi cho Nhà trường:

1. Nếu trung tâm tự hạch toán vẫn thuộc cùng một pháp nhân với Trường (không phải pháp nhân riêng), việc điều chuyển con bạn sang đó, nếu hợp pháp, phải theo Điều 29 (tạm thời, tối đa 60 ngày làm việc/năm, báo trước 3 ngày, giữ nguyên quan hệ lao động) hoặc phải có sự đồng ý sửa đổi HĐLĐ (Điều 33) — chứ không thể biến thành hợp đồng thử việc mới, có thể sa thải nếu không đạt KPI. Yêu cầu thử việc trong khi còn nguyên HĐLĐ 3 năm chưa hết hạn, về bản chất là tước bỏ sự ổn định việc làm đang có.
2. Lý do “tinh giản” nhưng lại tuyển người khác thay thế vào đúng vị trí cũ là tình tiết rất có giá trị — nó cho thấy lý do tinh giản không có thật, làm suy yếu toàn bộ căn cứ của việc điều chuyển; việc chấm dứt HĐLĐ vì lý do thay đổi cơ cấu mà không theo đúng quy trình Điều 42 cũng bị coi là trái pháp luật.

Nếu xác định là đơn phương chấm dứt trái pháp luật, bạn có thể yêu cầu Nhà trường: nhận con bạn trở lại làm việc theo đúng HĐLĐ đã ký; trả lương, đóng BHXH/BHYT cho những ngày không được bố trí việc làm; bồi thường thêm ít nhất 02 tháng tiền lương theo HĐLĐ; nếu con bạn không muốn quay lại làm việc nữa thì cộng thêm trợ cấp thôi việc (nếu đủ điều kiện) và khoản bồi thường tối thiểu 02 tháng lương.

Về thủ tục: tranh chấp về đơn phương chấm dứt HĐLĐ không bắt buộc qua hòa giải viên lao động trước khi khởi kiện, nên có thể khởi kiện thẳng ra Tòa án nhân dân khu vực nơi Nhà trường có trụ sở — dù vẫn nên gửi văn bản kiến nghị, làm việc trực tiếp với Nhà trường trước. Lưu ý thời hiệu khởi kiện chỉ 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm, ngắn hơn nhiều so với tranh chấp dân sự thông thường, nên cần xử lý sớm.

Để tư vấn chính xác hơn, mong bạn cung cấp thêm:

1. Con bạn đã ký vào biên bản thỏa thuận chấm dứt HĐLĐ ngày 15/9 hay chưa? 
2. Quyết định điều chuyển ngày 10/9 ghi lý do điều chuyển là gì (có ghi “tinh giản” bằng văn bản không, hay chỉ trao đổi miệng)?
3. Có văn bản/tin nhắn/email nào xác nhận việc trung tâm đưa ra KPI và hợp đồng thử việc 2 tháng không? KPI cụ thể là gì?
4. Có xác nhận được ai đã được tuyển/điều chuyển vào thay vị trí cũ của con bạn không, và việc này có văn bản nào ghi nhận không?
5. Con bạn còn đi làm tại trung tâm ngày nào không, hay đã nghỉ hẳn từ khi từ chối ký hợp đồng thử việc?

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.