Công ty cũ nợ lương không trả nhưng không có HDLD thì có kiện đòi tiền được không ạ?

Chào Bạn,

Căn cứ vào thông tin Bạn cung cấp, chúng tôi đưa ra ý kiến pháp lý như sau:

I. TÓM TẮT SỰ VIỆC

Theo trình bày của Bạn:

• Bạnlàm việc cho Công ty từ tháng 10/2024 đến ngày 14/7/2025.
• Hai bên không ký hợp đồng lao động bằng văn bản, không tham gia bảo hiểm xã hội.
• Mức lương thỏa thuận: 8.000.000 đồng/tháng.
• Công ty:
• Nợ lương các tháng 11, 12/2024 và 01/2025 (khoảng 20 triệu đồng);
• Sau Tết Nguyên đán không thanh toán số lương còn nợ, chỉ trả lương các tháng tiếp theo nhưng trễ hạn, trả nhỏ giọt;
• Đến thời điểm nghỉ việc (14/7/2025), Công ty còn nợ 23.116.114 đồng tiền lương.
• Bạnđã nhiều lần yêu cầu thanh toán nhưng Công ty chỉ hứa hẹn, có thời điểm không phản hồi.

Bạnđặt câu hỏi:

1. Không có hợp đồng lao động bằng văn bản thì có đòi được tiền lương hay không?
2. Có thể khởi kiện hoặc nhờ cơ quan chức năng can thiệp không?
3. Cần chuẩn bị những chứng cứ, giấy tờ gì để bảo vệ quyền lợi?

II. VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CẦN GIẢI QUYẾT

Từ sự việc nêu trên, các vấn đề pháp lý trọng tâm cần được xem xét gồm:

1. Việc không ký hợp đồng lao động bằng văn bản có làm mất quyền lợi của người lao động hay không?
2. Quan hệ giữa Bạnvà Công ty có được pháp luật công nhận là quan hệ lao động không?
3. Hành vi nợ lương kéo dài của Công ty có vi phạm pháp luật lao động không?
4. Bạncó quyền yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp hoặc khởi kiện ra Tòa án để đòi tiền lương không?
5. Chứng cứ nào là cần thiết và hợp pháp để bảo vệ quyền lợi?

III. CƠ SỞ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

• Bộ luật Lao động năm 2019;
• Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung);
• Nghị định số 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động;
• Các văn bản pháp luật liên quan.

IV. Ý KIẾN PHÁP LÝ CỤ THỂ

1. Về việc không ký hợp đồng lao động bằng văn bản

Theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019:

Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên; không phụ thuộc vào tên gọi hay hình thức của hợp đồng.

Quy định này khẳng định:

• Quan hệ lao động được xác lập dựa trên thực tế làm việc, không bắt buộc phải có hợp đồng bằng văn bản trong mọi trường hợp;
• Việc Công ty không ký hợp đồng lao động bằng văn bản là hành vi vi phạm nghĩa vụ của người sử dụng lao động, không phải lỗi của người lao động.

-> Do đó, việc không có hợp đồng lao động bằng văn bản không làm mất quyền đòi tiền lương của Bạn.

2. Về việc xác định quan hệ lao động thực tế

Căn cứ thông tin cung cấp, có đủ dấu hiệu xác lập quan hệ lao động, bao gồm:

• Bạnlàm việc thường xuyên cho Công ty;
• Có thỏa thuận cụ thể về mức lương (8.000.000 đồng/tháng);
• Thực hiện công việc theo sự phân công, quản lý, điều hành của Công ty;
• Thực tế đã nhận lương (dù không đầy đủ và không đúng hạn).

Theo thực tiễn xét xử, các chứng cứ như:

• Tin nhắn giao việc;
• Tin nhắn trao đổi về lương;
• Sao kê ngân hàng thể hiện việc trả lương;
• Lời khai của người làm cùng;

đều được Tòa án và cơ quan thanh tra lao động công nhận là chứng cứ hợp pháp để xác định quan hệ lao động.

-> Vì vậy, có đủ căn cứ pháp lý để xác định giữa Bạnvà Công ty tồn tại quan hệ lao động hợp pháp.

3. Về hành vi nợ lương và trả lương không đúng hạn

Theo Điều 94 Bộ luật Lao động 2019:

Người sử dụng lao động có nghĩa vụ trả lương đầy đủ, đúng thời hạn cho người lao động.

Theo Điều 97 Bộ luật Lao động 2019:

• Trường hợp trả chậm lương quá 15 ngày thì người sử dụng lao động phải trả thêm tiền lãi đối với số tiền trả chậm.

Trong vụ việc này:

• Công ty nợ lương kéo dài nhiều tháng;
• Không có căn cứ bất khả kháng;
• Hành vi kéo dài hơn 01 năm, hứa hẹn nhưng không thực hiện.

è Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật lao động, có thể bị:

• Buộc trả đủ tiền lương còn thiếu;
• Buộc trả tiền lãi do chậm trả;
• Xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

4. Về quyền yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp và quyền khởi kiện

4.1. Quyền yêu cầu Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội

Bạncó quyền gửi đơn khiếu nại/đơn yêu cầu đến Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi Công ty đặt trụ sở để:

• Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động;
• Buộc Công ty thanh toán tiền lương còn nợ;
• Xử phạt hành chính đối với hành vi nợ lương, không ký hợp đồng lao động.

Đây là con đường nhanh, chi phí thấp, phù hợp khi Công ty vẫn đang hoạt động.

4.2. Quyền khởi kiện ra Tòa án

Theo Điều 188 Bộ luật Lao động 2019:

Tranh chấp về tiền lương không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải, người lao động có quyền khởi kiện trực tiếp ra Tòa án.

• Thời hiệu khởi kiện: 01 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm.
• Yêu cầu khởi kiện có thể bao gồm:
• Buộc Công ty trả 23.116.114 đồng tiền lương còn nợ;
• Trả tiền lãi do chậm trả lương;
• Xác định hành vi vi phạm pháp luật lao động.

-> Với các dữ kiện hiện có, khả năng bảo vệ quyền lợi của Bạnlà rất cao.

5. Về chứng cứ cần chuẩn bị

Để bảo vệ quyền lợi, Bạncần chuẩn bị và lưu giữ các tài liệu sau:

1. Chứng cứ chứng minh quan hệ lao động
• Tin nhắn giao việc, trao đổi công việc;
• Tin nhắn thỏa thuận lương;
• File công việc, tài liệu do Công ty giao;
• Lời khai hoặc xác nhận của người làm cùng.
2. Chứng cứ chứng minh việc nợ lương
• Sao kê ngân hàng các khoản lương đã nhận;
• Tin nhắn thừa nhận còn nợ lương;
• Tin nhắn hẹn trả nhưng không thực hiện.
3. Giấy tờ cá nhân
• Căn cước công dân;
• Bản tường trình quá trình làm việc (nên lập thành văn bản chi tiết).

V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Việc không ký hợp đồng lao động bằng văn bản không làm mất quyền lợi hợp pháp của Bạn.
2. Có đủ căn cứ pháp lý để xác định tồn tại quan hệ lao động thực tế giữa Bạnvà Công ty.
3. Hành vi nợ lương kéo dài của Công ty là vi phạm nghiêm trọng pháp luật lao động.
4. Bạnhoàn toàn có quyền và có cơ sở pháp lý vững chắc để:
• Yêu cầu Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội can thiệp;
• Hoặc khởi kiện ra Tòa án để đòi đủ tiền lương và lãi chậm trả.

Kiến nghị: Bạnnên ưu tiên gửi văn bản yêu cầu thanh toán lương và đồng thời chuẩn bị hồ sơ để nộp Thanh tra Sở hoặc khởi kiện Tòa án nhằm bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả và triệt để.

Trân trọng.

Nếu bạn đồng ý với ý kiến tư vấn, vui lòng để lại nhận xét cho mọi người cần tham khảo.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải.