Hành vi đăng bài bôi nhọ, xúc phạm cá nhân, tập thể, phát tán tin nhắn nội bộ và tự ý quay video/ghi âm trái phép là những hành vi vi phạm pháp luật

Luật sư Lê Văn Quang.

   Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:

    Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư qua số điện thoại 0919 98 9876

-        Luật sư tư vấn miễn phí;

-        Luật sư tư vấn hướng giải quyết, nhận định pháp lý;

-        Phí dịch vụ luật sư công khai, minh bạch. 

NHẤN ĐỂ GỌI LUẬT SƯ:  0919 98 9876

-         LUẬT SƯ LÊ TUẤN ANH

-        Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

-        Điện thoại: 0919 989 876

-        Website: https://luậtsư.net/

Luật sư Lê Tuấn Anh.

Chào bạn,

Căn cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:

Thứ nhất, Bài viết không nêu đích danh vẫn có thể bị xử lý

Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm. Người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu: Gỡ bỏ thông tin; Bác bỏ, cải chính công khai; Xin lỗi công khai; Bồi thường thiệt hại.

Việc tài khoản không ghi rõ tên cá nhân hoặc công ty không đồng nghĩa với việc người đăng được miễn trách nhiệm. Nếu căn cứ vào nội dung bài viết, hình ảnh, thời gian, sự việc được nhắc đến, bình luận dưới bài hoặc các thông tin nhận diện khác mà người đọc có thể xác định đối tượng bị nói đến là ai thì vẫn có cơ sở xem xét hành vi xâm phạm.

Ngược lại, nếu nội dung chỉ là ý kiến đánh giá, phản ánh sự việc có thật, không sử dụng từ ngữ lăng mạ và không tiết lộ thông tin riêng tư thì chưa thể mặc nhiên coi là “bôi nhọ” hoặc “vu khống”. Đối với tội vu khống, cần chứng minh người đăng đã bịa đặt hoặc biết rõ thông tin là sai sự thật nhưng vẫn phát tán.

Đối với công ty, pháp luật xử phạt hành chính bảo vệ trực tiếp “uy tín của cơ quan, tổ chức”. Công ty có thể yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ, cải chính và bồi thường những thiệt hại thực tế chứng minh được. Nếu chỉ nói đến một “tập thể” không có tư cách pháp nhân thì từng cá nhân bị ảnh hưởng cần xác định quyền, lợi ích của chính mình bị xâm phạm để yêu cầu xử lý.

Căn cứ: Điều 11, Điều 13, Điều 34, Điều 584 và Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Thứ hai, về việc đăng tin nhắn trong nhóm nội bộ:

Việc đăng tin nhắn nội bộ bị coi là vi phạm khi nội dung được công khai thuộc một trong các trường hợp như:

- Chứa thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân hoặc bí mật gia đình;

- Chứa dữ liệu cá nhân như họ tên, số điện thoại, hình ảnh, giọng nói, thông tin tài khoản hoặc thông tin nhận diện khác;

- Chứa bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ hoặc thông tin mà người đăng có nghĩa vụ bảo mật theo hợp đồng, nội quy, thỏa thuận bảo mật;

- Bị cắt ghép, xuyên tạc hoặc sử dụng sai bối cảnh để xúc phạm, bôi nhọ người khác.

Theo Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng xác định chủ thể dữ liệu có quyền đồng ý hoặc không đồng ý, yêu cầu hạn chế, xóa dữ liệu, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường.

Tuy nhiên, việc một tin nhắn nằm trong nhóm nội bộ không đương nhiên biến toàn bộ nội dung thành “bí mật”. Cần xem xét tính chất của nhóm, quy định bảo mật, người được phép tiếp cận và nội dung cụ thể đã bị phát tán.

Thứ ba, việc tự ý quay video, ghi âm

Không phải mọi trường hợp ghi âm, ghi hình khi chưa được người khác đồng ý đều đương nhiên bị cấm. Tuy nhiên, tính hợp pháp phải được xem xét căn cứ vào địa điểm, hoàn cảnh, mục đích, phạm vi ghi âm, ghi hình và cách thức sử dụng bản ghi sau đó.

Điểm a khoản 1 Điều 19 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 quy định một trong những trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu là:

“Để bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu cá nhân hoặc người khác trong trường hợp cấp bách; bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức một cách cần thiết trước hành vi xâm phạm lợi ích nói trên.”

Do đó, nếu một người ghi âm, ghi hình nhằm lưu giữ chứng cứ về hành vi đang xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình và việc ghi nhận là cần thiết, tương xứng với mục đích bảo vệ quyền lợi thì có thể thuộc trường hợp xử lý dữ liệu không cần sự đồng ý theo Điều 19. Việc lưu giữ và cung cấp bản ghi cho Công an, Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền để giải quyết vụ việc có cơ sở được xem xét khác với việc đăng tải công khai bản ghi lên mạng xã hội.

Đối với việc ghi âm, ghi hình tại nơi công cộng hoặc trong hoạt động công cộng, căn cứ áp dụng là Điều 32 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.

Khoản 1 Điều 32 cho phép cơ quan, tổ chức, cá nhân ghi âm, ghi hình và xử lý dữ liệu thu được mà không cần sự đồng ý trong các trường hợp phục vụ quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; hoặc ghi nhận âm thanh, hình ảnh từ hội nghị, hội thảo, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của chủ thể dữ liệu.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 32 yêu cầu người ghi âm, ghi hình phải thông báo hoặc có hình thức thông tin khác để chủ thể dữ liệu biết mình đang bị ghi âm, ghi hình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Khoản 3 Điều này còn yêu cầu dữ liệu thu được chỉ được xử lý, sử dụng phù hợp với mục đích đã xác định và không được sử dụng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị ghi nhận.

è Như vậy, việc được ghi âm, ghi hình không đồng nghĩa với việc được tự do phát tán bản ghi.

Việc có vi phạm hay không phải được đánh giá trên chứng cứ cụ thể; không thể chỉ căn cứ vào việc người ghi âm, ghi hình có thông báo trước hay không.

Thứ tư, người đăng bài có thể bị phạt hành chính:

Nếu hành vi xảy ra hoặc vẫn tiếp diễn từ ngày 01/7/2026, áp dụng Nghị định số 174/2026/NĐ-CP.

Căn cứ cụ thể:

- Điểm a khoản 1 Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 20–30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

- Điểm b và điểm c khoản 2 Điều 95 quy định mức phạt từ 30–50 triệu đồng đối với hành vi tiết lộ bí mật đời tư, bí mật khác hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây thiệt hại, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Các điểm e, g, m và q khoản 3 Điều 96 quy định mức phạt từ 10–20 triệu đồng đối với các hành vi thu thập, xử lý, sử dụng thông tin không được đồng ý hoặc sai mục đích; truyền đưa thông tin nhằm xuyên tạc, vu khống, xúc phạm; tiết lộ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật.

- Khoản 3 Điều 4 quy định cá nhân thực hiện cùng hành vi thì bị phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức.

Ngoài tiền phạt, khoản 3 Điều 95 còn quy định:

- Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật đối với hành vi thuộc khoản 1 và khoản 2 Điều này;

- Buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung nếu hành vi thuộc khoản 2 Điều này.

Việc áp dụng điểm a khoản 1 hay điểm c khoản 2 Điều 95 phụ thuộc vào nội dung, tính chất và hậu quả của bài đăng. Không nên mặc nhiên cộng đồng thời hai mức phạt cho cùng một hành vi. Nếu có nhiều hành vi độc lập, cơ quan có thẩm quyền sẽ phân loại và xử lý từng hành vi theo nguyên tắc một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.

Riêng việc ghi âm, chỉ có căn cứ áp dụng điểm q khoản 3 Điều 96 khi xác định đó là hành vi “nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật”. Việc một người tham gia cuộc trao đổi tự ghi âm để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp hoặc giao nộp cho cơ quan có thẩm quyền không mặc nhiên thuộc trường hợp này.

Thứ năm, có thể khởi kiện dân sự không?

Bạn có quyền khởi kiện khi xác định được người thực tế quản lý, sử dụng tài khoản và có tài liệu chứng minh hành vi xâm phạm. Các yêu cầu có thể gồm: Buộc chấm dứt hành vi và gỡ bỏ toàn bộ bài viết, hình ảnh, video, tin nhắn; Buộc cải chính và xin lỗi công khai trên chính tài khoản hoặc phương tiện đã đăng tải; Yêu cầu Tòa án bác bỏ, tuyên bố thông tin là không đúng; Bồi thường chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; Bồi thường thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; Bồi thường tổn thất tinh thần.

Theo khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự, nếu các bên không thỏa thuận được thì khoản bồi thường tổn thất tinh thần tối đa là 10 lần mức lương cơ sở cho một người bị xâm phạm. Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Khoản này không bao gồm những thiệt hại vật chất, thu nhập bị mất và chi phí khắc phục có chứng cứ hợp lệ.

Đối với công ty, trọng tâm là chứng minh tổn thất thực tế như chi phí xử lý khủng hoảng, hợp đồng bị hủy, doanh thu bị giảm, khách hàng rời bỏ và mối quan hệ nhân quả giữa bài đăng với thiệt hại đó.

Trường hợp chưa xác định được người đứng sau tài khoản, cá nhân bị ảnh hưởng có thể căn cứ khoản 4 Điều 34 Bộ luật Dân sự yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin là không đúng. Tuy nhiên, để yêu cầu một người cụ thể bồi thường thì vẫn cần xác định được danh tính và địa chỉ của người đó.

Thứ sáu, trường hợp nào có thể bị xử lý hình sự:

Nếu mức độ nghiêm trọng, người đăng có thể bị xem xét về:

- Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự: phải có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của một người cụ thể.

- Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự: có hành vi bịa đặt hoặc biết rõ thông tin là sai sự thật nhưng vẫn loan truyền nhằm xúc phạm nghiêm trọng hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Các tội danh trên bảo vệ danh dự, nhân phẩm của con người cụ thể. Vì vậy, nếu bài đăng chỉ ảnh hưởng đến công ty như một pháp nhân thì hướng xử phạt hành chính và khởi kiện dân sự thường phù hợp hơn; nếu giám đốc, nhân viên hoặc thành viên cụ thể đồng thời bị ám chỉ, xúc phạm thì những cá nhân đó có thể đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự.

Thứ bảy, tài liệu chứng cứ chứng minh:

1.     Lưu đường dẫn bài viết, đường dẫn trang cá nhân, tên và mã định danh tài khoản; chụp toàn bộ bài đăng, bình luận, lượt chia sẻ và chế độ công khai.

2.     Quay màn hình từ lúc mở trình duyệt, truy cập tài khoản, mở bài viết cho đến khi thể hiện đầy đủ nội dung. Không chỉ lưu ảnh chụp rời rạc.

3.     Lưu bản gốc video, file ghi âm, tin nhắn; không chỉnh sửa, cắt ghép hoặc ghi đè file. Lập văn bản trình bày nguồn gốc, thời gian, thiết bị và người thực hiện việc ghi âm, ghi hình.

4.     Thu thập chứng cứ cho thấy người đọc nhận ra cá nhân hoặc công ty bị ám chỉ, chẳng hạn bình luận gọi tên công ty, tin nhắn khách hàng hỏi về bài viết, lời xác nhận của người làm chứng.

5.     Thu thập tài liệu chứng minh nội dung đăng tải là sai: hợp đồng, email, biên bản làm việc, dữ liệu giao dịch, camera, người làm chứng và các tài liệu khách quan khác.

6.     Chứng minh chủ tài khoản: tin nhắn thừa nhận, số điện thoại, email liên kết, cách xưng hô, thông tin giao dịch hoặc các dấu hiệu cho thấy tài khoản do người bị nghi ngờ quản lý. Thông tin IP, thuê bao và dữ liệu đăng nhập thường phải do Công an hoặc Tòa án yêu cầu nền tảng cung cấp.

7.     Lưu chứng cứ thiệt hại như hợp đồng bị hủy, doanh thu giảm, chi phí xử lý truyền thông, chi phí khám và điều trị tâm lý, thu nhập bị mất.

Theo Điều 94 và Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự, tài liệu nghe được, nhìn được và dữ liệu điện tử có thể là nguồn chứng cứ; bản ghi âm, ghi hình cần kèm văn bản trình bày về xuất xứ.

Thứ tám, về việc có nên lập vi bằng không và chi phí:

Theo Điều 26 và Điều 27 Nghị định số 151/2026/NĐ-CP, vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án và cơ quan có thẩm quyền xem xét. Tuy nhiên, vi bằng chỉ chứng minh tại thời điểm lập có tồn tại bài viết, bình luận hoặc tài khoản đó; vi bằng không tự chứng minh nội dung là sai và cũng không mặc nhiên xác định ai là người đứng sau tài khoản.

Điều 54 Nghị định này không quy định mức phí cố định mà cho phép người yêu cầu và Văn phòng thi hành án dân sự thỏa thuận.

Thứ chín, về chi phí nếu khởi kiện ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền:

- Án phí: Theo điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, người yêu cầu bồi thường về danh dự, nhân phẩm, uy tín được miễn tiền tạm ứng án phí và án phí. Các yêu cầu độc lập khác hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại kinh tế của công ty sẽ được Tòa án xác định cụ thể theo tính chất và giá trị tranh chấp.

- Phí luật sư: Pháp luật không có biểu phí bắt buộc; mức phí do khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư thỏa thuận.

- Chi phí khác: Lập vi bằng, sao chụp, dịch thuật, giám định file điện tử, đi lại và chi phí thu thập chứng cứ nếu phát sinh.

Để tư vấn chính xác hơn, bạn cần làm rõ: nội dung và đường dẫn bài viết; những chi tiết nào khiến người đọc nhận ra cá nhân, công ty; tin nhắn nội bộ chứa thông tin gì; video, ghi âm được thực hiện ở đâu và trong hoàn cảnh nào; bạn có nghi ngờ cụ thể ai là người đứng sau tài khoản hay không; bài đăng đã gây ra thiệt hại hoặc hậu quả thực tế nào.

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.