Hành vi đăng bài bôi nhọ, xúc phạm cá nhân, tập thể, phát tán tin nhắn nội bộ và tự ý quay video/ghi âm trái phép là những hành vi vi phạm pháp luật

Luật sư Lê Văn Quang.

   Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:

    Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư qua số điện thoại 0919 98 9876

-        Luật sư tư vấn miễn phí;

-        Luật sư tư vấn hướng giải quyết, nhận định pháp lý;

-        Phí dịch vụ luật sư công khai, minh bạch. 

NHẤN ĐỂ GỌI LUẬT SƯ:  0919 98 9876

-         LUẬT SƯ LÊ TUẤN ANH

-        Địa chỉ: Số 203 Cộng Hoà, phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

-        Điện thoại: 0919 989 876

-        Website: https://luậtsư.net/

Luật sư Lê Tuấn Anh.

Chào bạn,

Căn cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:

Thứ nhất, Bài viết không nêu đích danh vẫn có thể bị xử lý

Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm. Người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu: Gỡ bỏ thông tin; Bác bỏ, cải chính công khai; Xin lỗi công khai; Bồi thường thiệt hại.

Việc tài khoản không ghi rõ tên cá nhân hoặc công ty không đồng nghĩa với việc người đăng được miễn trách nhiệm. Nếu căn cứ vào nội dung bài viết, hình ảnh, thời gian, sự việc được nhắc đến, bình luận dưới bài hoặc các thông tin nhận diện khác mà người đọc có thể xác định đối tượng bị nói đến là ai thì vẫn có cơ sở xem xét hành vi xâm phạm.

Ngược lại, nếu nội dung chỉ là ý kiến đánh giá, phản ánh sự việc có thật, không sử dụng từ ngữ lăng mạ và không tiết lộ thông tin riêng tư thì chưa thể mặc nhiên coi là “bôi nhọ” hoặc “vu khống”. Đối với tội vu khống, cần chứng minh người đăng đã bịa đặt hoặc biết rõ thông tin là sai sự thật nhưng vẫn phát tán.

Đối với công ty, pháp luật xử phạt hành chính bảo vệ trực tiếp “uy tín của cơ quan, tổ chức”. Công ty có thể yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ, cải chính và bồi thường những thiệt hại thực tế chứng minh được. Nếu chỉ nói đến một “tập thể” không có tư cách pháp nhân thì từng cá nhân bị ảnh hưởng cần xác định quyền, lợi ích của chính mình bị xâm phạm để yêu cầu xử lý.

Căn cứ: Điều 11, Điều 13, Điều 34, Điều 584 và Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Thứ hai, về việc đăng tin nhắn trong nhóm nội bộ:

Việc đăng tin nhắn nội bộ bị coi là vi phạm khi nội dung được công khai thuộc một trong các trường hợp như:

- Chứa thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân hoặc bí mật gia đình;

- Chứa dữ liệu cá nhân như họ tên, số điện thoại, hình ảnh, giọng nói, thông tin tài khoản hoặc thông tin nhận diện khác;

- Chứa bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ hoặc thông tin mà người đăng có nghĩa vụ bảo mật theo hợp đồng, nội quy, thỏa thuận bảo mật;

- Bị cắt ghép, xuyên tạc hoặc sử dụng sai bối cảnh để xúc phạm, bôi nhọ người khác.

Theo Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng xác định chủ thể dữ liệu có quyền đồng ý hoặc không đồng ý, yêu cầu hạn chế, xóa dữ liệu, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường.

Tuy nhiên, việc một tin nhắn nằm trong nhóm nội bộ không đương nhiên biến toàn bộ nội dung thành “bí mật”. Cần xem xét tính chất của nhóm, quy định bảo mật, người được phép tiếp cận và nội dung cụ thể đã bị phát tán.

Thứ ba, việc tự ý quay video, ghi âm

Không phải mọi trường hợp ghi âm, ghi hình khi chưa được người khác đồng ý đều đương nhiên bị cấm. Tuy nhiên, tính hợp pháp phải được xem xét căn cứ vào địa điểm, hoàn cảnh, mục đích, phạm vi ghi âm, ghi hình và cách thức sử dụng bản ghi sau đó.

Điểm a khoản 1 Điều 19 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 quy định một trong những trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu là:

“Để bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu cá nhân hoặc người khác trong trường hợp cấp bách; bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức một cách cần thiết trước hành vi xâm phạm lợi ích nói trên.”

Do đó, nếu một người ghi âm, ghi hình nhằm lưu giữ chứng cứ về hành vi đang xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình và việc ghi nhận là cần thiết, tương xứng với mục đích bảo vệ quyền lợi thì có thể thuộc trường hợp xử lý dữ liệu không cần sự đồng ý theo Điều 19. Việc lưu giữ và cung cấp bản ghi cho Công an, Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền để giải quyết vụ việc có cơ sở được xem xét khác với việc đăng tải công khai bản ghi lên mạng xã hội.

Đối với việc ghi âm, ghi hình tại nơi công cộng hoặc trong hoạt động công cộng, căn cứ áp dụng là Điều 32 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.

Khoản 1 Điều 32 cho phép cơ quan, tổ chức, cá nhân ghi âm, ghi hình và xử lý dữ liệu thu được mà không cần sự đồng ý trong các trường hợp phục vụ quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; hoặc ghi nhận âm thanh, hình ảnh từ hội nghị, hội thảo, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của chủ thể dữ liệu.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 32 yêu cầu người ghi âm, ghi hình phải thông báo hoặc có hình thức thông tin khác để chủ thể dữ liệu biết mình đang bị ghi âm, ghi hình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Khoản 3 Điều này còn yêu cầu dữ liệu thu được chỉ được xử lý, sử dụng phù hợp với mục đích đã xác định và không được sử dụng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị ghi nhận.

è Như vậy, việc được ghi âm, ghi hình không đồng nghĩa với việc được tự do phát tán bản ghi.

Việc có vi phạm hay không phải được đánh giá trên chứng cứ cụ thể; không thể chỉ căn cứ vào việc người ghi âm, ghi hình có thông báo trước hay không.

Thứ tư, người đăng bài có thể bị phạt hành chính:

Nếu hành vi xảy ra hoặc vẫn tiếp diễn từ ngày 01/7/2026, áp dụng Nghị định số 174/2026/NĐ-CP.

Căn cứ cụ thể:

- Điểm a khoản 1 Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 20–30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

- Điểm b và điểm c khoản 2 Điều 95 quy định mức phạt từ 30–50 triệu đồng đối với hành vi tiết lộ bí mật đời tư, bí mật khác hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây thiệt hại, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Các điểm e, g, m và q khoản 3 Điều 96 quy định mức phạt từ 10–20 triệu đồng đối với các hành vi thu thập, xử lý, sử dụng thông tin không được đồng ý hoặc sai mục đích; truyền đưa thông tin nhằm xuyên tạc, vu khống, xúc phạm; tiết lộ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật.

- Khoản 3 Điều 4 quy định cá nhân thực hiện cùng hành vi thì bị phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức.

Ngoài tiền phạt, khoản 3 Điều 95 còn quy định:

- Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật đối với hành vi thuộc khoản 1 và khoản 2 Điều này;

- Buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung nếu hành vi thuộc khoản 2 Điều này.

Việc áp dụng điểm a khoản 1 hay điểm c khoản 2 Điều 95 phụ thuộc vào nội dung, tính chất và hậu quả của bài đăng. Không nên mặc nhiên cộng đồng thời hai mức phạt cho cùng một hành vi. Nếu có nhiều hành vi độc lập, cơ quan có thẩm quyền sẽ phân loại và xử lý từng hành vi theo nguyên tắc một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.

Riêng việc ghi âm, chỉ có căn cứ áp dụng điểm q khoản 3 Điều 96 khi xác định đó là hành vi “nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật”. Việc một người tham gia cuộc trao đổi tự ghi âm để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp hoặc giao nộp cho cơ quan có thẩm quyền không mặc nhiên thuộc trường hợp này.

Thứ năm, có thể khởi kiện dân sự không?

Bạn có quyền khởi kiện khi xác định được người thực tế quản lý, sử dụng tài khoản và có tài liệu chứng minh hành vi xâm phạm. Các yêu cầu có thể gồm: Buộc chấm dứt hành vi và gỡ bỏ toàn bộ bài viết, hình ảnh, video, tin nhắn; Buộc cải chính và xin lỗi công khai trên chính tài khoản hoặc phương tiện đã đăng tải; Yêu cầu Tòa án bác bỏ, tuyên bố thông tin là không đúng; Bồi thường chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; Bồi thường thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; Bồi thường tổn thất tinh thần.

Theo khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự, nếu các bên không thỏa thuận được thì khoản bồi thường tổn thất tinh thần tối đa là 10 lần mức lương cơ sở cho một người bị xâm phạm. Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Khoản này không bao gồm những thiệt hại vật chất, thu nhập bị mất và chi phí khắc phục có chứng cứ hợp lệ.

Đối với công ty, trọng tâm là chứng minh tổn thất thực tế như chi phí xử lý khủng hoảng, hợp đồng bị hủy, doanh thu bị giảm, khách hàng rời bỏ và mối quan hệ nhân quả giữa bài đăng với thiệt hại đó.

Trường hợp chưa xác định được người đứng sau tài khoản, cá nhân bị ảnh hưởng có thể căn cứ khoản 4 Điều 34 Bộ luật Dân sự yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin là không đúng. Tuy nhiên, để yêu cầu một người cụ thể bồi thường thì vẫn cần xác định được danh tính và địa chỉ của người đó.

Thứ sáu, trường hợp nào có thể bị xử lý hình sự:

Nếu mức độ nghiêm trọng, người đăng có thể bị xem xét về:

- Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự: phải có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của một người cụ thể.

- Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự: có hành vi bịa đặt hoặc biết rõ thông tin là sai sự thật nhưng vẫn loan truyền nhằm xúc phạm nghiêm trọng hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Các tội danh trên bảo vệ danh dự, nhân phẩm của con người cụ thể. Vì vậy, nếu bài đăng chỉ ảnh hưởng đến công ty như một pháp nhân thì hướng xử phạt hành chính và khởi kiện dân sự thường phù hợp hơn; nếu giám đốc, nhân viên hoặc thành viên cụ thể đồng thời bị ám chỉ, xúc phạm thì những cá nhân đó có thể đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự.

Thứ bảy, tài liệu chứng cứ chứng minh:

1.     Lưu đường dẫn bài viết, đường dẫn trang cá nhân, tên và mã định danh tài khoản; chụp toàn bộ bài đăng, bình luận, lượt chia sẻ và chế độ công khai.

2.     Quay màn hình từ lúc mở trình duyệt, truy cập tài khoản, mở bài viết cho đến khi thể hiện đầy đủ nội dung. Không chỉ lưu ảnh chụp rời rạc.

3.     Lưu bản gốc video, file ghi âm, tin nhắn; không chỉnh sửa, cắt ghép hoặc ghi đè file. Lập văn bản trình bày nguồn gốc, thời gian, thiết bị và người thực hiện việc ghi âm, ghi hình.

4.     Thu thập chứng cứ cho thấy người đọc nhận ra cá nhân hoặc công ty bị ám chỉ, chẳng hạn bình luận gọi tên công ty, tin nhắn khách hàng hỏi về bài viết, lời xác nhận của người làm chứng.

5.     Thu thập tài liệu chứng minh nội dung đăng tải là sai: hợp đồng, email, biên bản làm việc, dữ liệu giao dịch, camera, người làm chứng và các tài liệu khách quan khác.

6.     Chứng minh chủ tài khoản: tin nhắn thừa nhận, số điện thoại, email liên kết, cách xưng hô, thông tin giao dịch hoặc các dấu hiệu cho thấy tài khoản do người bị nghi ngờ quản lý. Thông tin IP, thuê bao và dữ liệu đăng nhập thường phải do Công an hoặc Tòa án yêu cầu nền tảng cung cấp.

7.     Lưu chứng cứ thiệt hại như hợp đồng bị hủy, doanh thu giảm, chi phí xử lý truyền thông, chi phí khám và điều trị tâm lý, thu nhập bị mất.

Theo Điều 94 và Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự, tài liệu nghe được, nhìn được và dữ liệu điện tử có thể là nguồn chứng cứ; bản ghi âm, ghi hình cần kèm văn bản trình bày về xuất xứ.

Thứ tám, về việc có nên lập vi bằng không và chi phí:

Theo Điều 26 và Điều 27 Nghị định số 151/2026/NĐ-CP, vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án và cơ quan có thẩm quyền xem xét. Tuy nhiên, vi bằng chỉ chứng minh tại thời điểm lập có tồn tại bài viết, bình luận hoặc tài khoản đó; vi bằng không tự chứng minh nội dung là sai và cũng không mặc nhiên xác định ai là người đứng sau tài khoản.

Điều 54 Nghị định này không quy định mức phí cố định mà cho phép người yêu cầu và Văn phòng thi hành án dân sự thỏa thuận.

Thứ chín, về chi phí nếu khởi kiện ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền:

- Án phí: Theo điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, người yêu cầu bồi thường về danh dự, nhân phẩm, uy tín được miễn tiền tạm ứng án phí và án phí. Các yêu cầu độc lập khác hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại kinh tế của công ty sẽ được Tòa án xác định cụ thể theo tính chất và giá trị tranh chấp.

- Phí luật sư: Pháp luật không có biểu phí bắt buộc; mức phí do khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư thỏa thuận.

- Chi phí khác: Lập vi bằng, sao chụp, dịch thuật, giám định file điện tử, đi lại và chi phí thu thập chứng cứ nếu phát sinh.

Để tư vấn chính xác hơn, bạn cần làm rõ: nội dung và đường dẫn bài viết; những chi tiết nào khiến người đọc nhận ra cá nhân, công ty; tin nhắn nội bộ chứa thông tin gì; video, ghi âm được thực hiện ở đâu và trong hoàn cảnh nào; bạn có nghi ngờ cụ thể ai là người đứng sau tài khoản hay không; bài đăng đã gây ra thiệt hại hoặc hậu quả thực tế nào.

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.

Chào bạn, Hãng Luật Chân Thiện Mỹ tư vấn sơ bộ cho bạn tham khảo như sau:

1. Căn cứ Điều 34 Bộ luật dân sự, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.

Căn cứ Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP,
1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:
a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

2. Qua sự việc của bạn, dù đối tượng sử dụng tài khoản ảo và không nhắc đích danh tên nhưng các bình luận ám chỉ rõ ràng đến cá nhân/công ty bạn hoàn toàn có thể khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan chức năng xử lý nếu chuẩn bị đầy đủ chứng cứ. Bạn có thể liên hệ với luật sư để có thể được hướng dẫn các bước sau:
Bước 1: Lập vi bằng.
Bước 2: Xác minh danh tính tài khoản ảo và nộp đơn.
Bước 3: Khởi kiện bồi thường thiệt hại

3. Để bảo đảm quyền lợi tốt nhất, bạn nên trao đổi trực tiếp với luật sư để được hướng dẫn chi tiết.

Nếu bạn cần luật sư giúp đỡ, hãy liên hệ ngay với:
Luật sư Ngô Đình Nhiên – Cộng sự cấp cao tại Hãng Luật Chân Thiện Mỹ – Thuộc Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh
Gọi ngay/Zalo: 0919.183.001
Email: luatsungodinhnhien@gmail.com
Địa chỉ văn phòng: Số 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh
-----------------------------------------------------------------------------------------
Đừng để vấn đề pháp lý làm bạn lo lắng – Với sự am hiểu pháp luật chuyên sâu, có kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm, Luật sư Nhiên sẽ có giải pháp toàn diện, được việc và đồng hành cùng bạn!
------------------------------------------------------------------------------------------

Luật sư Ngô Đình Nhiên .

⚖️ TƯ VẤN: ĐĂNG BÀI BÔI NHỌ, PHÁT TÁN TIN NHẮN NỘI BỘ, TỰ Ý QUAY VIDEO/GHI ÂM – CÓ THỂ KHỞI KIỆN KHÔNG?

Xin chào Yen Nhi Dao,

Theo thông tin bạn cung cấp, có cơ sở để xem xét yêu cầu gỡ bỏ nội dung, cải chính/xin lỗi, bồi thường và tùy tính chất, mức độ có thể đề nghị xử lý hành chính hoặc hình sự. Tuy nhiên, cần tách từng hành vi; đặc biệt, không phải mọi trường hợp tự ý ghi âm hoặc quay video đều mặc nhiên là hành vi trái pháp luật.

📂 CẦN THU THẬP BẰNG CHỨNG GÌ?

Nên lưu chứng cứ ngay, vì bài đăng và bình luận có thể bị xóa:

✔ Link bài viết, link tài khoản, ID/tên tài khoản;
✔ Ảnh chụp và video quay toàn bộ bài đăng, bình luận, lượt chia sẻ;
✔ Nội dung thể hiện người đăng đang ám chỉ cá nhân/công ty nào;
✔ Tin nhắn nội bộ bị phát tán; file video/ghi âm gốc;
✔ Tài liệu giúp xác định người đứng sau tài khoản ảo;
✔ Chứng cứ về thiệt hại: khách hàng hủy hợp đồng, doanh thu bị ảnh hưởng, đối tác phản ánh... nếu có;
✔ Có thể cân nhắc lập vi bằng ghi nhận tình trạng nội dung đang tồn tại trên mạng.

💰 CHI PHÍ LẬP VI BẰNG VÀ KHỞI KIỆN

Chi phí lập vi bằng không có một mức giá cố định chung trên toàn quốc. Theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP, chi phí lập vi bằng do người yêu cầu và Văn phòng Thừa phát lại thỏa thuận, căn cứ vào công việc thực tế.

Đối với chi phí luật sư, mức phí cũng phụ thuộc hồ sơ, mức độ phức tạp, phạm vi công việc và thỏa thuận với tổ chức hành nghề luật sư.

Ngoài ra, nếu khởi kiện tại Tòa án có thể phát sinh tạm ứng án phí/án phí theo loại yêu cầu và giá trị tranh chấp.

Vì chưa xem hồ sơ, không nên đưa ra một con số cố định về tổng chi phí trong trường hợp này.

📌 KẾT LUẬN

✔ Có thể yêu cầu xử lý/khởi kiện nếu có đủ căn cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

✔ Tài khoản ảo và không nêu thẳng tên công ty không đồng nghĩa người đăng được miễn trách nhiệm. Nhưng phải có chứng cứ xác định được đối tượng bị nhắc đến và chủ thể thực hiện hành vi.

✔ Không nên mặc định “tự ý ghi âm/quay video = trái pháp luật”; phải xem xét cách thu thập, nội dung, mục đích sử dụng và việc công khai/phát tán.

✔ Nếu có dấu hiệu xúc phạm nghiêm trọng hoặc bịa đặt thông tin biết rõ là sai sự thật, có thể xem xét dấu hiệu Điều 155 hoặc Điều 156 Bộ luật Hình sự. Đối với trường hợp thuộc khoản 1 các tội này, pháp luật tố tụng hình sự có quy định về khởi tố theo yêu cầu của bị hại. (CSDL quốc gia về pháp luật)

👉 Hướng xử lý đề xuất: Trước khi yêu cầu người đăng xóa bài, nên sao lưu đầy đủ chứng cứ và cân nhắc lập vi bằng đối với bài viết, bình luận, tài khoản và các nội dung liên quan. Sau đó, luật sư có thể đánh giá hồ sơ để lựa chọn hướng yêu cầu gỡ bài/cải chính – khởi kiện dân sự – đề nghị xử lý hành chính hoặc tố giác/yêu cầu xử lý hình sự phù hợp. Trường hợp tài khoản ảo, việc xác định người thực sự sử dụng tài khoản là vấn đề đặc biệt quan trọng.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ℹ️ Thông tin này được biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.
🚫 Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE
📞 Zalo | WhatsApp: 0944 501 512
📍 Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Luật sư Trương Phú Nhân.

Chào bạn,

Với trường hợp bạn trình bày, luật sư tư vấn như sau:

1. Các hành vi nêu trên có thể bị xử lý như thế nào?

Không phải cứ đăng bài, quay video hoặc ghi âm là đương nhiên vi phạm pháp luật. Việc xử lý phụ thuộc vào nội dung, mục đích, cách thức thu thập và phạm vi phát tán thông tin.

Nếu một người sử dụng tài khoản ảo để đăng bài nhằm bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân hoặc đưa thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng đến tổ chức, doanh nghiệp thì có thể phát sinh trách nhiệm dân sự, xử phạt hành chính, thậm chí trách nhiệm hình sự.

• Về dân sự, Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân; người bị xâm phạm có quyền yêu cầu bác bỏ thông tin, cải chính, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại.
• Nếu hành vi được thực hiện trên mạng xã hội, tùy tính chất và nội dung, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
• Trường hợp nghiêm trọng, hành vi có thể bị xem xét về tội Làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 hoặc tội Vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015, nếu đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Đối với tập thể/công ty, cần lưu ý rằng quyền được bảo vệ danh dự, uy tín của pháp nhân và quyền lợi về tài sản có thể được yêu cầu bảo vệ theo quy định pháp luật dân sự; tuy nhiên, không nên mặc nhiên áp dụng Điều 155 BLHS về "Làm nhục người khác" đối với công ty, bởi điều luật này bảo vệ con người. Cần xác định chính xác đối tượng bị xâm phạm và nội dung thông tin.

2. Đăng tài khoản ảo, không nêu đích danh thì có kiện được không?

Có thể, nếu chứng minh được người đọc có thể xác định người hoặc tổ chức bị đề cập.

Việc không ghi thẳng tên không đồng nghĩa với việc người đăng bài được miễn trách nhiệm.

Ví dụ, bài viết không ghi "Công ty A", nhưng đồng thời sử dụng các thông tin như chức vụ, địa điểm, sự kiện, hình ảnh, tin nhắn hoặc bình luận khiến người đọc trong cộng đồng xác định được đó là Công ty A hoặc cá nhân X thì vẫn có thể xem xét.

Tuy nhiên, đây cũng chính là vấn đề khó nhất về chứng cứ. Người yêu cầu xử lý phải chứng minh được mối liên hệ giữa:

tài khoản đăng bài → người thực hiện → nội dung đăng tải → người/tổ chức bị nhắm đến → thiệt hại hoặc hậu quả thực tế.

Nếu chỉ có một tài khoản ảo mà không biết ai đứng sau thì vẫn có thể tố giác/yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác minh, thay vì tự mình phải biết chính xác danh tính người đó ngay từ đầu.

3. Phát tán tin nhắn trong group nội bộ

Cần phân biệt:

• Tin nhắn thuộc trao đổi nội bộ, có tính chất riêng tư/bảo mật;
• Người đăng có quyền tiếp cận tin nhắn hay không;
• Nội dung có chứa bí mật kinh doanh, thông tin cá nhân hay thông tin mật của doanh nghiệp;
• Người đó phát tán cho bao nhiêu người và nhằm mục đích gì;
• Việc phát tán có gây thiệt hại thực tế hay không.

Nếu lấy nội dung trao đổi nội bộ rồi đưa lên mạng xã hội để công khai, kèm theo bình luận xúc phạm, xuyên tạc thì hành vi có thể làm phát sinh nhiều trách nhiệm pháp lý đồng thời, chứ không chỉ đơn thuần là "đăng tin nhắn".

4. Tự ý quay video/ghi âm có phải lúc nào cũng trái pháp luật?

Không nên khẳng định tuyệt đối rằng cứ tự ý ghi âm, quay video là trái pháp luật.

Cần xem xét hoàn cảnh cụ thể.

Ví dụ, việc ghi âm một cuộc trao đổi mà người ghi âm chính là người tham gia cuộc trao đổi khác với việc lén đặt thiết bị để thu thập cuộc nói chuyện của người khác.

Quan trọng hơn là sau khi ghi âm/quay video đã sử dụng như thế nào.

Nếu ghi âm để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, chẳng hạn lưu giữ chứng cứ về một sự việc tranh chấp, thì việc đánh giá sẽ khác với trường hợp ghi âm nhằm mục đích bôi nhọ, đe dọa hoặc phát tán công khai nhằm hạ thấp danh dự người khác.

Do đó, trong trường hợp này nên đánh giá cả hành vi thu thập và hành vi sử dụng/phát tán dữ liệu.

5. Chứng cứ cần thu thập

Tôi khuyến nghị khách hàng không vội báo cáo hoặc yêu cầu tài khoản xóa bài trước khi sao lưu chứng cứ.

Nên lưu giữ:

1. Ảnh chụp toàn bộ bài đăng, bình luận, tài khoản đăng;
2. Quay màn hình quá trình truy cập bài viết, trang cá nhân, bình luận;
3. Link/URL bài viết, tài khoản, nhóm;
4. Ngày, giờ đăng tải;
5. Số lượt xem, chia sẻ, bình luận nếu có;
6. Toàn bộ nội dung tin nhắn nội bộ bị phát tán;
7. Danh sách người đã nhận hoặc xem thông tin;
8. Các tài liệu chứng minh người đọc có thể nhận diện cá nhân/công ty bị nói đến;
9. Tài liệu chứng minh thông tin đăng tải là sai sự thật;
10. Tài liệu chứng minh hậu quả, thiệt hại thực tế;
11. Nếu nghi ngờ người cụ thể đứng sau tài khoản ảo thì thu thập các tài liệu thể hiện mối liên hệ đó.

Đặc biệt, nếu nội dung có khả năng bị xóa nhanh, vi bằng có thể là một phương án hữu ích để ghi nhận hiện trạng thông tin điện tử tại thời điểm lập vi bằng.

6. Có nên lập vi bằng không?

Có thể cân nhắc, và trong trường hợp này tôi đánh giá khá cần thiết nếu bài viết đang tồn tại công khai trên mạng.

Vi bằng không phải là "bằng chứng chắc chắn thắng kiện", cũng không thay thế việc cơ quan tiến hành tố tụng xác minh tài khoản và người đăng.

Giá trị chính của vi bằng trong trường hợp này là ghi nhận khách quan hiện trạng của bài viết, bình luận, hình ảnh, video, tin nhắn điện tử tại một thời điểm nhất định, giúp hạn chế tình trạng sau này người đăng xóa hoặc chỉnh sửa nội dung.

Chi phí lập vi bằng không có một mức cố định áp dụng cho mọi vụ việc. Thực tế phụ thuộc vào Văn phòng Thừa phát lại, số lượng nội dung cần ghi nhận, số trang/tài liệu, số địa điểm, mức độ phức tạp và yêu cầu của khách hàng. Vì vậy, khách hàng nên yêu cầu văn phòng báo giá cụ thể trước khi thực hiện.

7. Nếu muốn "kiện" thì nên đi theo hướng nào?

Tùy mục tiêu, có thể đồng thời xem xét ba hướng:

Thứ nhất – yêu cầu xử lý hành chính:
Phù hợp khi hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm, gây ảnh hưởng đến cá nhân/tổ chức nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thứ hai – tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm:
Nếu nội dung có dấu hiệu làm nhục hoặc vu khống, có thể gửi đơn đến cơ quan Công an để đề nghị xác minh người sử dụng tài khoản ảo và xử lý nếu đủ căn cứ hình sự.

Thứ ba – khởi kiện dân sự:
Có thể yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, gỡ bỏ/cải chính thông tin, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được căn cứ và thiệt hại.

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về chứng cứ và việc cung cấp, thu thập, đánh giá chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ án dân sự.

8. Riêng trường hợp tài khoản ảo thì tôi khuyến nghị

Không nên chỉ tập trung vào việc "tài khoản này là ai?" mà ngay từ đầu hãy xây dựng hồ sơ theo hướng:

Xác định hành vi → bảo toàn chứng cứ → xác định người bị xâm phạm → chứng minh nội dung sai/xúc phạm → xác định người đứng sau tài khoản → chứng minh hậu quả → lựa chọn chế tài.

Nếu chưa xác định được người đứng sau tài khoản, khách hàng vẫn có thể cung cấp toàn bộ chứng cứ cho cơ quan có thẩm quyền để xác minh chủ thể thực hiện hành vi.

Đặc biệt, nếu bài viết có liên quan đến một công ty và nhiều cá nhân, tôi khuyên nên tách riêng quyền và lợi ích bị xâm phạm của từng chủ thể, tránh gom tất cả thành một yêu cầu chung.

Về phí vi bằng và phí khởi kiện, không nên đưa cho khách hàng một con số cứng khi chưa biết địa phương, số lượng tài liệu và phạm vi yêu cầu. Phí luật sư cũng phụ thuộc vào việc chỉ tư vấn, lập vi bằng/chứng cứ, soạn đơn hay trực tiếp tham gia tố tụng từ giai đoạn xác minh đến xét xử.

Nếu khách hàng cung cấp bài đăng, ảnh chụp màn hình, nội dung tin nhắn bị phát tán và thông tin về người bị nhắm đến, luật sư có thể đánh giá cụ thể hơn hành vi nào có dấu hiệu vi phạm và nên xử lý theo hướng dân sự, hành chính hay hình sự.

Nếu bạn cần luật sư, hãy liên hệ i-Law để được tư vấn.

Nếu bạn vừa ý với nội dung tư vấn, vui lòng để lại nhận xét trên diễn đàn để luật sư có thêm động lực hỗ trợ cộng đồng.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải.

Người bị bôi nhọ, xúc phạm trên mạng xã hội (cả trực tiếp lẫn ẩn danh qua tài khoản ảo) hoàn toàn có thể xử lý bằng cả biện pháp hành chính, hành sự và dân sự, kể cả khi đối tượng không nêu đích danh tên mà chỉ ám chỉ. Từ 01/7/2026, theo điểm a khoản 1 điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm cá nhân bị phạt từ 20-30 triệu đồng (cá nhân), tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi; nếu mức độ nghiêm trọng hơn có thể xử lý hình sự theo Điều 155 BLHS (Tội làm nhục người khác, phạt tù 3 tháng - 2 năm nếu dùng mạng máy tính/viễn thông) hoặc Điều 156 BLHS (Tội vu khống). Việc đăng tin nhắn nhóm nội bộ không được phép vi phạm quyền đời sống riêng tư theo Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015, còn tự ý quay video/ghi âm rồi phát tán vi phạm quyền hình ảnh theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 - người bị xâm phạm có quyền yêu cầu Toà án buộc chấm dứt hành vi, thu hồi, xin lỗi công khai và bồi thường thiết hại. Việc tài khoản ảo, không nêu đích danh nhưng có bình luận ám chỉ rõ ràng vẫn đủ cơ sở xử lý, vì pháp luật không đòi hỏi phải nêu tên cụ thể, chỉ cần một người đọc bình thường có thể nhận biết đối tượng bị nhắm đến qua bối cảnh, hình ảnh, hoặc bình luận nhận diện; còn việc xác định danh tính chủ tài khoản ảo cần trình báo công an để được hỗ trợ yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ (Facebook) cung cấp thông tin định danh. Về bằng chứng, cần lập vi bằng ghi nhận bài viết, bình luận (chi phí từ khoảng 3 triệu đồng, ghi âm/hội thoại khoảng 4 triệu đồng tuỳ văn phòng Thừa phát lại), lưu ảnh chụp màn hình kèm đường link và thời gian, cùng chứng cứ chứng minh mối liên hệ giữa nội dung ám chỉ và công ty/cá nhân bị nhắm đến. Về án phí khởi kiện dân sự theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, nếu chỉ yêu cầu xin lỗi công khai thì án phí khoảng 300.000 đồng, còn yêu cầu bồi thường bằng tiền thì tính theo tỷ lệ % trên số tiền yêu cầu, ngoài ra còn có chi phí luật sư và giám định (nếu có) biến động tuỳ vụ việc

🤝 Mỗi vụ việc đều có tình tiết và chứng cứ riêng. Để được tư vấn phù hợp với hồ sơ của mình, Quý khách vui lòng liên hệ Luật sư theo thông tin dưới đây.

⚖️ LUẬT SƯ LÊ ĐỨC TUẤN
Tư vấn - Tranh tụng - Đại diện giải quyết tranh chấp trong các lĩnh vực: Dân sự - Đất đai - Thừa kế - Hôn nhân và Gia đình - Doanh nghiệp - Hình sự.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

📞 Hotline/Zalo: 0914.431.086

📍 Văn phòng: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh

🌐 Website: https://luatsuleductuan.com/

Luật sư Lê Đức Tuấn.

Chào bạn! Luật sư Chân Thiện Mỹ tư vấn cho bạn như sau:

Thứ nhất, về hành vi đăng bài viết xúc phạm, bôi nhọ cá nhân và công ty.

Nếu nội dung đăng tải là thông tin sai sự thật, bịa đặt, xuyên tạc nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân hoặc uy tín của tổ chức thì tùy tính chất, mức độ có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, với mức phạt từ 10–20 triệu đồng và buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm.

Trường hợp hành vi có tính chất nghiêm trọng, đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị xem xét về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 hoặc Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Việc người này sử dụng tài khoản ảo, tài khoản phụ hoặc không nêu trực tiếp tên cá nhân, công ty không đồng nghĩa với việc không thể xử lý. Nếu nội dung bài viết và các bình luận kèm theo đủ căn cứ xác định đối tượng mà người này đang nhắm đến thì vẫn có thể được xem xét.

Thứ hai, về việc tự ý quay video, ghi âm và đăng tải tin nhắn nội bộ.

Việc ghi âm, ghi hình cần được xem xét dựa trên hoàn cảnh và mục đích thực hiện. Tuy nhiên, nếu người này tự ý công khai, phát tán tin nhắn, video hoặc ghi âm có chứa thông tin đời tư, thông tin cá nhân, bí mật kinh doanh hoặc sử dụng, cắt ghép các nội dung này nhằm xuyên tạc, xúc phạm danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức thì có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Để có cơ sở đánh giá chính xác hơn, cũng như xác định trách nhiệm pháp lý và cơ sở yêu cầu bồi thường thiệt hại, luật sư cần xem xét cụ thể diễn biến sự việc, nội dung bài viết, các thông tin đã đăng tải, nội dung ghi âm, ghi hình và những chứng cứ mà bạn hiện có. Trên cơ sở đó, luật sư sẽ tư vấn hướng xử lý phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn.

Mọi vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ bạn có thể liên hệ với Luật sư Công ty Luật TNHH Chân Thiện Mỹ qua những phương thức sau:

Liên hệ qua Hotline hoặc Zalo: 0917 333 769

Liên hệ qua Email: chanthienmy.lawoffice@gmail.com

Liên hệ trực tiếp tại địa chỉ:

1/ Số 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.

2/ Số 175 Dương Quảng Hàm, phường An Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh.

3/ Số 154 Tỉnh Lộ 8, xã Tân An Hội, Thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư Nguyễn Trung Hiếu.

Chào Chị Yen Nhi Dao,

Qua nội dung Chị trình bày, tôi hiểu rằng Chị đang quan tâm đến trường hợp một cá nhân sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo/phụ để đăng tải công khai các nội dung có tính chất bôi nhọ, xúc phạm một cá nhân và một tập thể/công ty; đồng thời đăng lại tin nhắn trong nhóm nội bộ, tự ý quay video/ghi âm. Chị muốn biết các hành vi này có thể bị xử lý như thế nào, có thể khởi kiện hay không, cần chuẩn bị chứng cứ gì, trường hợp tài khoản đăng bài không nêu đích danh nhưng có nội dung ám thị về công ty thì có xử lý được không, và chi phí lập vi bằng, khởi kiện khoảng bao nhiêu.

Tôi xin tư vấn như sau:

1. Hành vi đăng bài bôi nhọ, xúc phạm có thể bị xử lý như thế nào?

Trước hết, cần phân biệt giữa việc một người đưa ra ý kiến, đánh giá, phản ánh sự việc và hành vi cố ý cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, vu khống hoặc xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác.

Theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được pháp luật bảo vệ. Người bị đưa thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín có quyền yêu cầu bác bỏ thông tin, gỡ bỏ/cải chính, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ. 

Nếu hành vi được thực hiện trên mạng xã hội, tùy tính chất và mức độ, người vi phạm còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định việc lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Nghị định 15/2020/NĐ-CP hiện đã được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản liên quan, trong đó có Nghị định 211/2025/NĐ-CP. 

Tuy nhiên, mức phạt cụ thể không thể xác định chỉ dựa trên việc “đăng bài bôi nhọ”, mà phải căn cứ vào nội dung bài đăng, đối tượng bị tác động, mức độ vi phạm và các tình tiết cụ thể.

2. Trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự

Nếu nội dung đăng tải có tính chất xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, hành vi có thể được xem xét dưới góc độ Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự.

Đặc biệt, việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi là một tình tiết được quy định tại khoản 2 Điều 155.

Trường hợp người đăng bài bịa đặt hoặc loan truyền những điều mà họ biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác thì có thể được xem xét về Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự. Việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử cũng là một tình tiết định khung của tội này. 

Tuy nhiên, không phải cứ có bài đăng “nói xấu” hoặc có nội dung khiến người khác cảm thấy bị xúc phạm thì đương nhiên cấu thành tội phạm. Cơ quan có thẩm quyền sẽ phải xác định nội dung cụ thể, ý thức của người đăng, tính chất thông tin, mức độ xúc phạm hoặc sai sự thật, đối tượng bị hướng tới và các yếu tố khác của cấu thành tội phạm.

3. Không nêu đích danh nhưng người đọc vẫn nhận ra công ty hoặc cá nhân thì có xử lý được không?

Đây là vấn đề rất quan trọng trong trường hợp Chị trình bày.

Việc bài đăng không ghi thẳng tên công ty hoặc cá nhân không đồng nghĩa với việc người đăng đương nhiên không chịu trách nhiệm.

Nếu từ nội dung bài viết, hình ảnh, tình tiết được mô tả, thời gian, địa điểm, chức vụ, sự kiện hoặc các bình luận đi kèm mà một nhóm người có thể xác định được bài viết đang nói đến cá nhân hoặc công ty cụ thể, thì vẫn cần xem xét khả năng xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng bị nhắc đến.

Ví dụ, nếu bài viết không ghi tên công ty nhưng mô tả một sự kiện chỉ xảy ra tại một công ty cụ thể, sử dụng thông tin nội bộ mà chỉ người trong công ty biết, sau đó người đăng hoặc những người bình luận tiếp tục ám chỉ rõ công ty nào, thì đây có thể là căn cứ quan trọng để chứng minh đối tượng mà bài viết hướng đến.

Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan rằng “mọi người đều biết bài đó nói về công ty mình”. Cần thu thập các bình luận, lượt chia sẻ, tin nhắn của người đọc hoặc những tài liệu khác thể hiện việc người thứ ba thực sự nhận diện được đối tượng bị nói đến.

4. Việc đăng tin nhắn trong nhóm nội bộ có vi phạm pháp luật không?

Cần kiểm tra nội dung tin nhắn và nguồn gốc của các tin nhắn đó.

Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo vệ; việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân về nguyên tắc phải có sự đồng ý của người có thông tin, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Thư tín, điện thoại, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác cũng được bảo đảm an toàn và bí mật.

Do đó, việc một người tự ý đưa ảnh chụp màn hình tin nhắn trong nhóm nội bộ lên mạng xã hội cần được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố: nội dung tin nhắn có phải thông tin riêng tư/bí mật hay không, người đăng có quyền tiếp cận tin nhắn hay không, nội dung có chứa thông tin cá nhân hoặc bí mật kinh doanh của công ty hay không, việc công khai có được sự đồng ý hay thuộc trường hợp pháp luật cho phép hay không.

Nếu tin nhắn còn chứa thông tin cá nhân của người khác, hình ảnh, số điện thoại, địa chỉ, thông tin công việc hoặc thông tin bí mật của doanh nghiệp thì việc công khai có thể làm phát sinh thêm các vấn đề pháp lý khác.

5. Tự ý quay video/ghi âm có phải lúc nào cũng vi phạm pháp luật?

Không thể kết luận rằng mọi trường hợp tự ý ghi âm hoặc quay video đều trái pháp luật.

Cần xác định người đó ghi âm/quay video ở đâu, ghi ai, nội dung gì, trong hoàn cảnh nào và sau đó sử dụng bản ghi đó như thế nào.

Ví dụ, việc ghi âm để lưu giữ chứng cứ về một sự việc mà người ghi âm trực tiếp tham gia có thể được đánh giá khác với việc bí mật ghi âm cuộc trò chuyện riêng tư của người khác, hoặc ghi hình tại nơi làm việc rồi công khai lên mạng xã hội kèm nội dung xúc phạm, bôi nhọ.

Nếu video có hình ảnh của người khác và được đưa lên mạng, cần lưu ý quyền đối với hình ảnh theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015. Về nguyên tắc, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp luật định. Người có hình ảnh bị sử dụng trái phép có thể yêu cầu chấm dứt việc sử dụng, thu hồi, tiêu hủy và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.

Vì vậy, cần phân biệt hành vi ghi âm/quay video với hành vi công khai, phát tán hoặc sử dụng nội dung ghi âm/video đó. Hai vấn đề này không hoàn toàn giống nhau.

6. Có thể khởi kiện người đăng bài hay không?

Có thể xem xét khởi kiện nếu xác định được người thực hiện hành vi và có căn cứ cho thấy quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân hoặc tổ chức bị xâm phạm.

Đối với cá nhân bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, có thể xem xét yêu cầu Tòa án:

• Bác bỏ thông tin không đúng;

• Buộc gỡ bỏ, cải chính thông tin;

• Xin lỗi, cải chính công khai;

• Bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ;

• Thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền nhân thân khác theo quy định pháp luật.

Trong vụ án dân sự, người yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp về nguyên tắc phải cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Nếu hành vi có dấu hiệu của Tội làm nhục người khác hoặc Tội vu khống, người bị hại cũng có thể cân nhắc việc trình báo/tố giác đến cơ quan có thẩm quyền để được xác minh, xử lý theo quy định pháp luật hình sự.

7. Tài khoản ảo có làm cho việc xử lý trở nên không thể thực hiện không?

Không nhất thiết.

Việc người đăng sử dụng tài khoản Facebook/TikTok hoặc tài khoản mạng xã hội khác không sử dụng tên thật chỉ khiến việc xác định người đứng sau tài khoản trở nên khó khăn hơn.

Trong trường hợp này, việc quan trọng nhất là bảo toàn chứng cứ ngay từ thời điểm phát hiện, không nên chỉ chụp một vài ảnh màn hình rồi chờ đến khi bài viết bị xóa.

Nên lưu giữ:

• Ảnh chụp toàn bộ bài viết, bao gồm tên tài khoản, ảnh đại diện, đường dẫn bài viết, ngày giờ đăng;

• Video quay lại quá trình truy cập bài viết/tài khoản;

• Toàn bộ bình luận, lượt chia sẻ và các nội dung xác định người đọc nhận diện bài viết đang nói về ai;

• Tin nhắn nội bộ bị phát tán;

• Video, file ghi âm đã được đăng tải hoặc gửi cho người khác;

• Các tin nhắn của người khác xác nhận họ hiểu nội dung bài đăng đang nói đến cá nhân/công ty nào;

• Tài liệu chứng minh nội dung được đăng là sai sự thật, nếu có;

• Tài liệu chứng minh thiệt hại thực tế phát sinh, chẳng hạn mất khách hàng, mất hợp đồng, ảnh hưởng thu nhập hoặc các thiệt hại khác.

Trong trường hợp cần thiết, có thể cân nhắc lập vi bằng để ghi nhận hiện trạng nội dung đang được đăng tải trên mạng xã hội. Vi bằng có giá trị là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ án; tuy nhiên, vi bằng không phải là phán quyết xác định nội dung được ghi nhận là đúng hay sai.

Đặc biệt, nếu tài khoản có khả năng xóa bài hoặc khóa tài khoản, việc bảo toàn chứng cứ sớm có ý nghĩa rất quan trọng.

8. Chi phí lập vi bằng khoảng bao nhiêu?

Hiện nay không có một mức giá cố định áp dụng chung cho mọi vi bằng. Chi phí do người yêu cầu và Văn phòng Thừa phát lại thỏa thuận, phụ thuộc vào nội dung cần ghi nhận, thời gian, địa điểm, mức độ phức tạp và phạm vi công việc.

Đối với trường hợp ghi nhận nội dung một bài đăng hoặc tài khoản mạng xã hội, chi phí thực tế cần được Văn phòng Thừa phát lại báo cụ thể sau khi xem nội dung cần ghi nhận. Một số đơn vị hiện công bố mức dịch vụ từ khoảng 2.000.000 – 3.000.000 đồng/vi bằng, nhưng đây chỉ là mức tham khảo của từng đơn vị, không phải mức phí bắt buộc theo pháp luật. 

Do đó, nếu Chị cung cấp cho luật sư đường link bài viết hoặc ảnh chụp màn hình, có thể đánh giá trước việc có thực sự cần lập vi bằng hay chỉ cần bảo toàn chứng cứ bằng phương thức khác, tránh phát sinh chi phí không cần thiết.

9. Chi phí khởi kiện là bao nhiêu?

Chi phí khởi kiện không thể xác định một con số chung chỉ từ thông tin hiện tại.

Nếu khởi kiện vụ án dân sự, Chị có thể phát sinh án phí, lệ phí Tòa án và các chi phí tố tụng khác tùy loại yêu cầu và giá trị yêu cầu bồi thường. Nếu thuê luật sư thì phí luật sư lại là một khoản riêng, được thỏa thuận dựa trên phạm vi công việc, mức độ phức tạp và giai đoạn tố tụng.

Trong trường hợp này, trước khi quyết định khởi kiện, nên đánh giá hồ sơ để xác định:

1. Người bị xâm phạm là cá nhân, công ty hay cả hai;

2. Có xác định được người đứng sau tài khoản hay chưa;

3. Nội dung đăng tải có thực sự hướng đến cá nhân/công ty cụ thể hay không;

4. Nội dung nào là thông tin sai sự thật, nội dung nào chỉ là ý kiến/đánh giá;

5. Có căn cứ chứng minh thiệt hại hay không;

6. Mục tiêu cần đạt là gỡ bài, cải chính, xin lỗi, bồi thường hay yêu cầu xử lý hành chính/hình sự.

👉 Do đó, với trường hợp Chị trình bày, chưa nên vội xóa hoặc phản hồi trực tiếp với người đăng mà nên ưu tiên bảo toàn toàn bộ chứng cứ, đặc biệt đối với tài khoản ảo có nguy cơ xóa bài. Việc bài đăng không nêu đích danh cũng không đồng nghĩa với việc không thể xử lý; vấn đề then chốt là phải chứng minh được bài viết thực sự hướng đến cá nhân/công ty nào và nội dung đó có tính chất sai sự thật, vu khống hoặc xúc phạm đến mức nào.

📌 Anh/Chị có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ:

NTLAW có thể hỗ trợ kiểm tra nội dung bài đăng, đánh giá dấu hiệu vi phạm, rà soát và bảo toàn chứng cứ, tư vấn việc lập vi bằng, xác định hướng xử lý phù hợp và hỗ trợ soạn thảo đơn yêu cầu xử lý hoặc hồ sơ khởi kiện nếu có đủ căn cứ.

⚠️ Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung trả lời mang tính chất tham khảo, được xây dựng trên cơ sở thông tin do người hỏi cung cấp và quy định pháp luật tại thời điểm tư vấn. Việc áp dụng pháp luật và hướng xử lý cụ thể phụ thuộc vào hồ sơ, tài liệu, chứng cứ và tình tiết thực tế của từng vụ việc.

Luật sư Nguyễn Văn Toàn.

Chào bạn!

Bạn vui lòng liên hệ với luật sư Huy qua số điện thoại 0977761893 để cung cấp thêm thông tin và được tư vấn chi tiết nhé.

Luật sư Phạm Đức Huy.