Thực tập

Chào bạn,

Căn cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:

Thứ nhất, cần xác định đúng tính chất của việc thực tập. Nếu đây là học phần thực tập của trường, cần đối chiếu chương trình học và thỏa thuận tiếp nhận; riêng việc dọn phòng phục vụ kinh doanh chưa đủ để kết luận đã có quan hệ lao động.

Nếu thực chất khách sạn tuyển bạn vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình, thì khoản 5 Điều 61 Bộ luật Lao động 2019 quy định phải trả lương theo thỏa thuận khi người học nghề, tập nghề trực tiếp hoặc tham gia lao động. Khoản 2 Điều này giới hạn thời hạn tập nghề không quá 03 tháng; đây không phải quy định bắt buộc sinh viên phải làm đủ 78 công.

Thứ hai, không có hợp đồng bằng văn bản chưa đồng nghĩa không có quan hệ lao động. Theo khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, cần xem thỏa thuận thực tế có nội dung về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát hay không. Việc khách sạn yêu cầu giới thiệu mình là nhân viên chính thức là tình tiết cần lưu giữ, nhưng không tự quyết định tư cách pháp lý.

Nếu xác định có quan hệ lao động, việc nghỉ phải đối chiếu Điều 35 về báo trước và các trường hợp được nghỉ không cần báo trước; chưa thể kết luận cứ nhắn tin là được nghỉ ngay.

Thứ ba, bản cam kết không ghi chế tài vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ. Nếu là thỏa thuận dân sự có hiệu lực, không có thỏa thuận phạt thì khách sạn không được tự đặt khoản phạt; nhưng trách nhiệm bồi thường vẫn có thể phát sinh nếu có vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại và đủ căn cứ, theo Điều 360 và khoản 1 Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015. Vì vậy, cần đọc toàn bộ cam kết trước khi ký; không nên ký văn bản còn chỗ trống hoặc không xác định rõ thời hạn thực hiện.

Để có hướng tư vấn chính xác, bạn vui lòng làm rõ thêm các câu hỏi sau:

1.     Bạn học đại học hay cao đẳng? Trường yêu cầu thực tập bao nhiêu giờ/ngày công, từ ngày nào đến ngày nào?

2.     Bạn tự tìm khách sạn hay được trường giới thiệu? Có giấy giới thiệu, thỏa thuận thực tập hoặc văn bản giữa trường và khách sạn không?

3.     Yêu cầu làm đủ 78 công được thông báo từ đầu hay phát sinh sau? Bạn đã đồng ý bằng văn bản, tin nhắn hoặc lời nói chưa?

4.     Nội dung đầy đủ của bản cam kết là gì, bạn đã ký chưa? Khách sạn yêu cầu cam kết thời gian làm việc, báo trước khi nghỉ hay hoàn trả khoản tiền nào?

5.     Khách sạn có người hướng dẫn, kế hoạch đào tạo và đánh giá thực tập không, hay chủ yếu phân ca, giao chỉ tiêu dọn phòng như nhân viên? Có trao đổi nào về tiền lương, tiền công không?

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.

⚖️ Xin chào Trần Ngọc Minh Hiếu,

CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE xin tư vấn dựa trên thông tin bạn cung cấp như sau:

📌 KẾT LUẬN: Hiếu không nên ký một bản cam kết không ghi rõ ngày kết thúc hoặc có nội dung bất lợi chỉ để được đóng mộc. Trước tiên hãy chụp lại cam kết, lịch làm việc/chấm công, tin nhắn yêu cầu 78 công và giấy tờ thực tập; sau đó gửi cho giảng viên/khoa phụ trách thực tập đề nghị xác nhận: 78 công có thực sự là yêu cầu chính thức của chương trình hay chỉ do khách sạn đặt ra?

👉 Nếu 78 công không nằm trong kế hoạch/thỏa thuận thực tập ban đầu, đây là điểm rất quan trọng để Hiếu đề nghị nhà trường can thiệp thay vì tự ký cam kết rồi nghỉ.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ℹ️ Thông tin này được biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.
🚫 Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE
📞 Zalo | WhatsApp: 0944 501 512
📍 Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Luật sư Trương Phú Nhân.

Chào bạn,
Vấn đề bạn hỏi luật sư trả lời như sau:

Trước hết, cần phân biệt thực tập nghề nghiệp đúng nghĩa với trường hợp doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên thực tập nhưng thực tế lại bố trí làm việc như một nhân viên chính thức.

Theo thông tin bạn cung cấp, các bạn phải làm công việc dọn phòng để tạo doanh thu cho khách sạn, chịu sự phân công, quản lý về thời gian và công việc, phải đủ 78 công như nhân viên chính thức và doanh nghiệp còn yêu cầu không được nói mình là thực tập sinh. Những tình tiết này cần được lưu giữ vì có thể là căn cứ để xác định bản chất quan hệ giữa hai bên.

1. Không phải cứ gọi là “thực tập sinh” thì đương nhiên không phải quan hệ lao động

Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 quy định: nếu thỏa thuận giữa hai bên, dù mang tên gọi khác, nhưng có nội dung về việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn được coi là hợp đồng lao động.

Do đó, việc doanh nghiệp không ký hợp đồng lao động với các bạn không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có quyền tùy ý bố trí các bạn làm việc như nhân viên chính thức.

Nếu thực tế các bạn chỉ là sinh viên đến thực tập theo chương trình của nhà trường thì doanh nghiệp cần thực hiện đúng nội dung thực tập, hướng dẫn và đánh giá thực tập. Trường hợp doanh nghiệp sử dụng người thực tập trực tiếp tham gia lao động làm ra sản phẩm, pháp luật về giáo dục nghề nghiệp cũng có quy định về tiền lương, tiền công đối với phần lao động này theo thỏa thuận.

2. Việc doanh nghiệp yêu cầu làm đủ 78 công cần xem lại

Việc doanh nghiệp yêu cầu sinh viên thực tập phải làm 78 công/03 tháng như nhân viên chính thức không phải cứ doanh nghiệp đưa ra là đương nhiên có giá trị bắt buộc.

Nếu 78 công là yêu cầu của chương trình thực tập do nhà trường quy định, thì bạn cần đối chiếu với kế hoạch, quy chế hoặc văn bản giới thiệu thực tập của trường.

Ngược lại, nếu đây chỉ là yêu cầu riêng của khách sạn nhằm buộc sinh viên thực tập phải làm đủ thời lượng như nhân viên chính thức thì cần xem xét lại căn cứ của yêu cầu này.

Đặc biệt, việc doanh nghiệp yêu cầu các bạn không được nói mình là thực tập sinh mà phải nói là nhân viên chính thức là tình tiết đáng lưu ý. Bạn nên lưu lại các tin nhắn, thông báo, lịch làm việc, bảng phân công, nội quy, email với nhà trường và các tài liệu liên quan.

3. Về việc ký “cam kết” rồi nghỉ

Theo thông tin bạn cung cấp, doanh nghiệp đến gần thời điểm kết thúc mới yêu cầu ký cam kết, trước đó không thông báo và còn không cho các bạn ghi ngày kết thúc.

Bạn không nên ký một văn bản mà mình chưa được đọc kỹ hoặc trong đó có nội dung xác lập nghĩa vụ làm việc mà trước đây hai bên chưa thỏa thuận.

Nếu cam kết chỉ xác nhận thời gian thực tập, nội dung công việc và việc hoàn thành thực tập thì có thể xem xét. Nhưng nếu cam kết có nội dung như phải làm đủ 78 công, phải tiếp tục làm việc đến một thời điểm nhất định, phải bồi thường nếu nghỉ trước hạn hoặc chịu các chế tài khác, bạn cần đọc kỹ trước khi ký.

Việc doanh nghiệp đóng dấu vào cam kết cũng không tự làm phát sinh nghĩa vụ nếu nội dung cam kết trái quy định pháp luật hoặc được xác lập không đúng bản chất quan hệ giữa các bên.

4. Bạn có thể nghỉ sau khi hoàn thành thời gian thực tập đã thỏa thuận hay không?

Nếu giữa bạn và doanh nghiệp không có thỏa thuận hợp pháp về việc tiếp tục làm việc sau thời điểm kết thúc thực tập, thì việc bạn hoàn thành phần thực tập đã thống nhất rồi thông báo kết thúc thực tập là một vấn đề khác với việc “tự ý bỏ việc”.

Tuy nhiên, trước khi nghỉ, bạn nên thực hiện một cách rõ ràng và có chứng cứ:

• Xác định chính xác thời gian thực tập theo giấy giới thiệu/kế hoạch của trường;
• Nếu có cam kết thì giữ một bản hoặc chụp lại đầy đủ trước khi ký;
• Thông báo bằng tin nhắn/email về ngày cuối cùng thực tập;
• Ghi rõ bạn nghỉ sau khi hoàn thành thời gian thực tập đã thỏa thuận;
• Không nên tranh cãi hoặc dùng những lời lẽ có thể bị hiểu là xúc phạm doanh nghiệp;
• Lưu lại toàn bộ trao đổi với doanh nghiệp và nhà trường.

Bạn có thể thông báo lịch sự rằng mình hoàn thành thời gian thực tập và xin kết thúc thực tập vào ngày cụ thể. Việc thông báo bằng văn bản sẽ tốt hơn việc chỉ nói miệng.

5. Doanh nghiệp có quyền “méc trường” không?

Doanh nghiệp có thể phản ánh sự việc với nhà trường. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp phản ánh không đồng nghĩa với việc nhà trường đương nhiên kết luận bạn vi phạm.

Nếu có tranh chấp, vấn đề quan trọng là chứng cứ: chương trình thực tập yêu cầu những gì, doanh nghiệp đã giao công việc gì, thời gian thực tập được thỏa thuận ra sao và cam kết mà doanh nghiệp yêu cầu bạn ký có nội dung gì.

Vì vậy, tôi khuyên bạn không nên quá lo việc doanh nghiệp dọa báo trường, nhưng cũng không nên tự ý bỏ ngang mà không thông báo. Cách an toàn hơn là hoàn tất phần nghĩa vụ thực tập mà bạn thực sự đã cam kết, sau đó thông báo bằng văn bản về việc kết thúc thực tập.

Một điểm nữa cần lưu ý: nếu thực tế có đủ dấu hiệu của quan hệ lao động theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 thì việc doanh nghiệp không ký hợp đồng lao động cũng cần được xem xét riêng. Bộ luật Lao động yêu cầu người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng trước khi nhận người lao động vào làm việc, trừ các trường hợp pháp luật cho phép.

Do đó, với trường hợp của bạn, không nên chỉ nhìn vào tên gọi “thực tập sinh” hay “cam kết”, mà cần nhìn vào bản chất công việc và cách doanh nghiệp quản lý các bạn trong suốt thời gian vừa qua.

Nếu bạn có ảnh hoặc nội dung của bản cam kết mà khách sạn yêu cầu ký, bạn có thể gửi lên để luật sư xem cụ thể từng điều khoản trước khi bạn ký.

Nếu bạn cần thông tin thêm về dịch vụ tư vấn, vui lòng gọi tổng đài i-Law để được giải đáp.
Nếu bạn vừa lòng với nội dung trả lời, vui lòng đánh giá câu trả lời để ủng hộ Luật sư Nguyễn Thanh Hải.

Luật sư Nguyễn Thanh Hải.