vay tài sản

Chào bạn,

Căn cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:

Gia đình bạn đứng tên vay khoảng 1 tỷ đồng tại ngân hàng/tổ chức tín dụng, dùng nhà đất của gia đình để thế chấp, sau đó giao số tiền này cho người họ hàng vay lại.

Theo Điều 317 Bộ luật Dân sự 2015, thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Pháp luật cũng thừa nhận việc chủ sở hữu dùng tài sản của mình để bảo đảm cho nghĩa vụ của người khác.

1. Nếu gia đình bạn tự vay ngân hàng rồi cho họ hàng vay lại

Khi đó tồn tại hai quan hệ pháp lý độc lập:

+ Gia đình bạn có nghĩa vụ trả nợ đối với ngân hàng;

+ Người họ hàng có nghĩa vụ trả khoản tiền đã vay của gia đình bạn.

Ví dụ, đến kỳ ngân hàng yêu cầu thanh toán nhưng người họ hàng không trả tiền cho gia đình bạn thì gia đình bạn vẫn phải tự thanh toán cho ngân hàng.

Do đó, ngay cả khi gia đình bạn và người họ hàng có lập hợp đồng vay tiền thì hợp đồng đó chủ yếu giúp gia đình bạn có căn cứ khởi kiện người họ hàng để đòi nợ, chứ không loại bỏ nghĩa vụ của gia đình bạn đối với ngân hàng. Nếu gia đình không có nguồn tiền khác để trả khoản vay, nhà đất thế chấp có thể bị xử lý.

2. Có hợp đồng vay với người họ hàng thì có bảo vệ được căn nhà không?

Hợp đồng vay giữa gia đình bạn và người họ hàng mục đích để xác định: số tiền vay; thời hạn vay; phương thức trả; lãi suất nếu có; nghĩa vụ trả nợ; trách nhiệm khi vi phạm; tài sản bảo đảm của chính người vay nếu có.

Nhưng hợp đồng đó không làm mất hiệu lực của hợp đồng thế chấp với ngân hàng.

Nếu gia đình bạn phải dùng tiền của mình trả ngân hàng thay cho người họ hàng thì gia đình có quyền căn cứ hợp đồng vay và các chứng cứ liên quan để yêu cầu họ hoàn trả; nếu họ không trả thì có thể khởi kiện.

Vấn đề là quá trình khởi kiện và thi hành án cần thời gian, đồng thời còn phụ thuộc người vay có tài sản để thi hành án hay không.

3. Việc thế chấp nhà đất phải được thực hiện đúng hình thức

Theo điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc trường hợp phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Đồng thời, Điều 25 Nghị định 99/2022/NĐ-CP quy định thế chấp quyền sử dụng đất, nhà ở đã được chứng nhận quyền sở hữu thuộc trường hợp phải đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai.

Do đó, cũng cần phân biệt việc chỉ đưa bản gốc sổ đỏ cho một người giữ với việc ký hợp đồng thế chấp hợp pháp và đăng ký biện pháp bảo đảm.

Nếu đây là căn nhà mà gia đình đang sinh sống, đặc biệt còn là nơi ở ổn định của các con, thì việc dùng căn nhà đó để vay gần 1 tỷ đồng nhằm cho người khác vay lại là một giao dịch có mức độ rủi ro rất cao.

Gia đình chỉ nên cân nhắc nếu đồng thời trả lời được các vấn đề như:

-        Nếu người họ hàng không trả một đồng nào, gia đình có đủ khả năng tự trả khoản vay gần 1 tỷ đồng cùng lãi cho ngân hàng hay không?

-        Người họ hàng có thu nhập và nguồn trả nợ cụ thể, ổn định hay không?

-        Họ có tài sản riêng để bảo đảm lại cho khoản tiền gia đình bạn cho vay hay không?

-        Nếu phải xử lý căn nhà để trả nợ thì gia đình có chấp nhận được hậu quả đó hay không?

Do đó, bạn có thể trao đổi trên cơ sở khả năng tài chính của chính gia đình: khoản vay đứng tên bạn, thì bạn vẫn phải chịu trách nhiệm với ngân hàng, nếu không trả đúng hạn thì nhà đất bạn đang thế chấp để vay có thể bị rủi ro. Nếu vẫn muốn hỗ trợ, gia đình có thể cân nhắc hỗ trợ một khoản tiền trong phạm vi có khả năng tài chính và không phải thế chấp nơi ở của gia đình, hoặc yêu cầu chính người vay sử dụng tài sản của họ để bảo đảm khoản vay.

Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Công ty Luật TNHH T2H

Trụ sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội

VP giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội

Tel: 02422429900 – 0989656682

E-mail: huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn

Trân trọng!

Luật sư Lê Thị Thu Hương.

Xin chào Anh/Chị Phan Anh, dựa trên những thông tin Anh/Chị cung cấp, CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE xin giải đáp và tư vấn về vấn đề của Anh/Chị như sau:

➡️ Kết luận: Lo lắng của Anh/Chị là có cơ sở. Nếu gia đình ký hợp đồng thế chấp nhà/đất để bảo đảm khoản vay của người họ hàng thì khi người vay không trả nợ đúng hạn và phát sinh căn cứ xử lý tài sản bảo đảm, nhà/đất của gia đình có thể bị xử lý để thu hồi khoản nợ. Điều 299 BLDS quy định rõ trường hợp đến hạn mà nghĩa vụ được bảo đảm không được thực hiện hoặc thực hiện không đúng thì tài sản bảo đảm có thể bị xử lý.

Việc lập thêm hợp đồng cho vay, giấy cam kết hoặc giấy xác nhận người họ hàng phải chịu trách nhiệm có thể giúp gia đình có căn cứ yêu cầu họ hoàn trả về sau, nhưng không phải là lá chắn ngăn bên nhận thế chấp xử lý nhà/đất đã được thế chấp hợp pháp.

Vì đây có thể là nơi ở và tài sản quan trọng của gia đình, trước khi ký Anh/Chị nên đọc kỹ toàn bộ hồ sơ và đặc biệt xác định: ai là người vay; gia đình là bên thế chấp hay bên vay; số tiền và nghĩa vụ được bảo đảm tối đa; lãi, lãi quá hạn, phí; thời hạn vay; trường hợp xử lý tài sản; và phạm vi nhà/đất được đưa ra bảo đảm.

Nếu gia đình không muốn nhận rủi ro này thì hoàn toàn có thể từ chối mà không cần tranh luận về khả năng trả nợ của người họ hàng. Có thể nói ngắn gọn:

“Gia đình em còn các con đang đi học và căn nhà là tài sản bảo đảm chỗ ở lâu dài của gia đình nên vợ chồng em đã thống nhất không dùng nhà đất để bảo đảm khoản vay cho người khác. Mong bác/anh/chị thông cảm.”

Cách từ chối này tập trung vào nguyên tắc tài chính của gia đình, thay vì đánh giá người họ hàng có đáng tin hay không, nên thường sẽ dễ giữ quan hệ hơn.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ℹ️ Thông tin này được biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.
🚫 Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE
📞 Zalo | WhatsApp: 0944 501 512
📍 Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Luật sư Trương Phú Nhân.