CHIA ĐẤT TÀI SẢN HỘ GIA ĐÌNH
"Chào Luật sư, Tôi cần tư vấn và thuê Luật sư đại diện tham gia xét xử PHÚC THẨM vụ án Tranh chấp Đất đai Hộ gia đình tại Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long. Tôi xin tóm tắt đầy đủ vụ việc như sau: 1. Nguồn gốc đất & Hồ sơ pháp lý: • Đất được Tập đoàn sản xuất giao cấp t cho Hộ gia đình gồm 06 nhân khẩu (Mẹ tôi làm Chủ hộ). • Giấy chứng nhận QSDĐ cấp cho Hộ gia đình, gồm các thửa: o Thửa 204 (có căn nhà): diện tích [807,5m²]. o Thửa 211: diện tích [995 m²]. o Thửa 49: diện tích [4,231,1m²]. 2. Mâu thuẫn & Diễn biến vụ án: - Ba mẹ đã ly hôn • Năm 2024, Ba tôi (Nguyên đơn) tự ý thuê đơn vị đo đạc lập hồ sơ trích đo xin tách Sổ đỏ từng thửa. Ba tôi đã nộp đơn khởi kiện ra Tòa án đòi chia tách Sổ. - Ba tôi: Đất có nguồn gốc phụng thờ Liệt sĩ, nên đòi sở hữu riêng phần đất có căn nhà là thửa 204 ( năm 2024 ông đo đạc chia 1 phần cho anh trai vì anh đã xây nhà dt 252,2m2, còn ông đòi dt 555,3m2 phần có căn nhà), và thửa 211 - Mẹ tôi và 4 người con (Bị đơn/Người liên quan): muốn giử đất chung của hộ. Mẹ con tôi vẫn đồng ý cho ba ở và thờ cúng ls chỉ ko dc tách chia cho cá nhân ông, vẫn giữ tài sản chung của Hộ( vì mục đích ông đòi để bán hoặc tặng cho nkhac ) 3. Phán quyết của Tòa Sơ thẩm (vừa tuyên): • Tòa tuyên chấp nhận yêu cầu của Nguyên đơn: Giao trọn thửa 204 (có nhà) và thửa 211 cho Ba tôi với lý do ưu đãi Liệt sĩ/thờ cúng, buộc Ba tôi thối lại cho Mẹ tôi 97 triệu đồng để lấy căn nhà và đất này. • Mẹ con tôi thì bị Tòa chia/dồn sang thửa 49 4. Nhu cầu hiện tại: • Gia đình đang làm thủ tục nộp Đơn kháng cáo Phúc thẩm • Mẹ con tôi muốn đặt lịch tư vấn trực tiếp để Luật sư nghiên cứu hồ sơ và đại diện tham gia xét xử Phúc thẩm tại Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long Rất mong Luật sư xem qua và tư vấn. Tôi xin cảm ơn!"
9 Luật sư trả lời
Chào bạn, vụ việc của bạn và gia đình rất phức tạp, bạn có thể kết bạn Zalo của tôi 0846000096 và gửi hồ sơ qua hoặc tới Văn phòng tôi tại địa chỉ 900 Lê Hồng Phong, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh hoặc nhà riêng của tôi tại Gò Vấp để trao đổi trực tiếp
Luật sư Phạm Hoàng Phước.
Chào bạn,
Theo thông tin bạn cung cấp Luật sư nhận thấy cần có thêm thêm nhiều tài liệu xem xét, đánh giá chứng cứ và tư vấn cụ thể cho bạn.. Bạn nên liên hệ trực tiếp Luật sư qua số điện thoại 091 98 9876 để được hướng dẫn cụ thể hoặc uỷ quyền Luật sư đi thực hiện công việc này thay cho bạn.
Luật sư chờ phản hồi từ bạn!
Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:
Quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư qua số điện thoại 0919 98 9876
- Luật sư tư vấn miễn phí;
- Luật sư tư vấn hướng giải quyết, nhận định pháp lý;
- Phí dịch vụ luật sư công khai, minh bạch.
NHẤN ĐỂ GỌI LUẬT SƯ: 0919 98 9876
- Địa chỉ: Số 25 Nguyễn Văn Nguyễn, phường Tân Định, TPHCM
- Điện thoại: 0919 98 9876
- Website: https://luậtsư.net/
Luật sư Lê Tuấn Anh.
Đất cấp cho hộ gia đình 6 nhân khẩu, sau ly hôn cha có được yêu cầu chia riêng đất và nhà không?
Theo thông tin anh/chị cung cấp, đất có nguồn gốc do Tập đoàn sản xuất giao cho hộ gia đình gồm 06 nhân khẩu, mẹ là chủ hộ và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng cấp cho hộ gia đình. Hiện cha mẹ đã ly hôn, người cha khởi kiện yêu cầu chia đất, trong đó yêu cầu được giao thửa 204 có nhà và thửa 211 với lý do đất có liên quan đến việc phụng thờ liệt sĩ.
Tòa án sơ thẩm đã giao thửa 204 và thửa 211 cho người cha, đồng thời buộc người cha thanh toán 97 triệu đồng cho mẹ; mẹ và các con được phân về thửa 49. Gia đình hiện đang chuẩn bị kháng cáo phúc thẩm.
1. Đất cấp cho hộ gia đình 06 nhân khẩu có phải là tài sản riêng của người đứng tên chủ hộ không?
“Hộ gia đình sử dụng đất” là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất.
Đối với đất của hộ gia đình có từ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, Điều 259 xác định hộ gia đình sử dụng đất được tham gia quan hệ pháp luật đất đai với tư cách nhóm người sử dụng đất có chung quyền sử dụng đất.
Đặc biệt, việc Giấy chứng nhận ghi tên đại diện hộ gia đình không đồng nghĩa với việc toàn bộ quyền sử dụng đất trở thành tài sản riêng của người đại diện. Tài liệu pháp luật cũng quy định trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp cho đại diện hộ gia đình thì các thành viên có chung quyền sử dụng đất có thể yêu cầu cấp đổi để ghi đầy đủ tên các thành viên có chung quyền sử dụng đất.
Đối với trường hợp của anh/chị, nếu hồ sơ gốc chứng minh đất được Nhà nước giao cho hộ gia đình 06 nhân khẩu và cả 06 người có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm được giao thì đây là vấn đề rất quan trọng để kháng cáo. Khi đó cần xác định quyền của từng thành viên có chung quyền sử dụng đất, chứ không chỉ căn cứ vào việc mẹ là chủ hộ hoặc cha là người có công/thân nhân liệt sĩ.
2. Sau khi cha mẹ ly hôn, người cha có được tự mình yêu cầu chia đất hộ gia đình không?
Nhóm người sử dụng đất có chung quyền sử dụng đất được pháp luật xác định quyền và nghĩa vụ theo tư cách của nhóm. Trường hợp quyền sử dụng đất phân chia được theo phần, thành viên muốn thực hiện quyền đối với phần của mình phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động hoặc tách thửa và cấp Giấy chứng nhận theo quy định. Trường hợp quyền sử dụng đất không phân chia được theo phần, các thành viên phải cùng nhau thực hiện quyền và nghĩa vụ hoặc ủy quyền cho người đại diện.
Như vậy, việc cha mẹ ly hôn không đương nhiên làm chấm dứt quyền sử dụng đất chung của các thành viên hộ gia đình.
Đối với trường hợp của anh/chị, cần phân biệt hai vấn đề:
Quyền sử dụng đất của cha với tư cách thành viên có chung quyền sử dụng đất;
Quyền sử dụng đất của mẹ và 04 người con nếu 04 người con cũng được xác định là thành viên có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm Nhà nước giao đất.
Nếu người cha chỉ là một trong 06 thành viên có chung quyền sử dụng đất, cần có căn cứ pháp lý để xác định vì sao Tòa sơ thẩm lại giao riêng toàn bộ thửa 204 và thửa 211 cho người cha, trong khi những người khác cũng có quyền sử dụng đất chung.
Đây là một trong những nội dung cần tập trung kiểm tra trong bản án sơ thẩm và hồ sơ vụ án.
3. Đất có căn nhà để thờ cúng liệt sĩ có phải mặc nhiên giao riêng cho người cha không?
Thông tin anh/chị cung cấp cho thấy người cha cho rằng đất có nguồn gốc để phụng thờ liệt sĩ và từ đó yêu cầu được sở hữu riêng phần đất có căn nhà.
Tuy nhiên, trong các tài liệu pháp luật anh/chị đã cung cấp, chưa có căn cứ đủ để kết luận rằng chỉ vì mục đích thờ cúng liệt sĩ mà toàn bộ thửa đất thuộc quyền riêng của một thành viên hộ gia đình.
Tài liệu hiện có quy định về chế độ, thủ tục liên quan đến người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ và đại diện thân nhân liệt sĩ, nhưng chưa cung cấp căn cứ xác định quyền sử dụng đất của hộ gia đình tự động chuyển thành quyền sử dụng đất riêng của người đang thực hiện việc thờ cúng.
Đối với trường hợp của anh/chị, cần kiểm tra bản án sơ thẩm xem Tòa án căn cứ chính xác vào văn bản nào, điều luật nào và chứng cứ nào để xác định thửa 204 và thửa 211 phải giao cho người cha vì lý do “ưu đãi liệt sĩ/thờ cúng”.
Nếu bản án chỉ dựa vào mục đích thờ cúng mà chưa giải quyết đầy đủ quyền sử dụng đất chung của các thành viên hộ gia đình thì đây là vấn đề cần được phân tích kỹ trong kháng cáo.
4. Khi kháng cáo phúc thẩm, gia đình cần tập trung vào những vấn đề nào?
Theo thông tin hiện tại, tôi cho rằng hồ sơ phúc thẩm cần tập trung làm rõ ít nhất các vấn đề sau:
Thứ nhất, xác định đúng thành viên hộ gia đình có quyền sử dụng đất.
Cần xác định tại thời điểm Nhà nước giao đất có đúng 06 nhân khẩu hay không, 06 người đó là ai, có đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung hay không.
Điểm này đặc biệt quan trọng vì xác định hộ gia đình sử dụng đất dựa trên chính tình trạng của các thành viên tại thời điểm được giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền.
Thứ hai, kiểm tra toàn bộ hồ sơ cấp Giấy chứng nhận.
Cần xem Giấy chứng nhận được cấp cho “hộ gia đình” theo căn cứ nào; hồ sơ giao đất, danh sách nhân khẩu, sổ hộ khẩu hoặc tài liệu tương ứng tại thời điểm giao đất ghi những ai.
Thứ ba, kiểm tra căn cứ Tòa sơ thẩm giao riêng thửa 204 và 211 cho người cha.
Cần đối chiếu phần nhận định và quyết định của bản án để xác định Tòa đã căn cứ vào nguồn gốc đất, công sức quản lý sử dụng, nhu cầu ở, việc thờ cúng liệt sĩ hay căn cứ pháp lý nào khác.
Thứ tư, kiểm tra việc định giá và số tiền 97 triệu đồng.
Nếu Tòa giao phần đất và nhà cho một người nhưng buộc người đó thanh toán lại giá trị cho các thành viên khác, cần kiểm tra cách xác định giá trị nhà, đất, diện tích và phần quyền của từng thành viên.
Thứ năm, xem xét việc chia/dồn mẹ và 04 người con sang thửa 49.
Cần xác định cách chia này có phù hợp với quyền sử dụng đất của từng thành viên và giá trị thực tế của phần đất được nhận hay không.
Đối với trường hợp của anh/chị, việc kháng cáo không nên chỉ tập trung vào lập luận “không đồng ý cho cha lấy đất”, mà cần chứng minh rằng Tòa án sơ thẩm đã xác định chưa đúng chủ thể có quyền sử dụng đất, chưa đánh giá đầy đủ quyền của các thành viên hộ gia đình hoặc chưa làm rõ căn cứ pháp lý để giao đất riêng cho một thành viên nếu thực tế hồ sơ chứng minh được các vấn đề này.
5. Lưu ý & khuyến nghị từ Luật Sư 11
Đây là vụ án tranh chấp đất hộ gia đình đã được xét xử sơ thẩm và đang chuẩn bị bước sang phúc thẩm, nên việc đánh giá bản án phải dựa trực tiếp vào hồ sơ vụ án, đặc biệt là:
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các thửa 204, 211 và 49;
Hồ sơ giao đất ban đầu của Tập đoàn sản xuất;
Danh sách 06 nhân khẩu tại thời điểm Nhà nước giao đất;
Hồ sơ địa chính, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận;
Giấy tờ chứng minh nguồn gốc và mục đích thờ cúng liệt sĩ;
Bản án sơ thẩm đầy đủ, đặc biệt là phần nhận định và quyết định;
Kết quả đo đạc, trích đo và định giá tài sản;
Tài liệu thể hiện việc người anh đã xây dựng nhà trên diện tích 252,2 m²;
Đơn kháng cáo và các tài liệu, chứng cứ đã nộp tại cấp sơ thẩm.
Luật Đất đai hiện xác định hộ gia đình có đất từ trước thời điểm Luật có hiệu lực theo tư cách nhóm người sử dụng đất có chung quyền sử dụng đất. Đồng thời, nếu quyền sử dụng đất của nhóm phân chia được theo phần thì thành viên muốn thực hiện quyền đối với phần của mình phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động/tách thửa theo quy định; nếu không phân chia được theo phần thì các thành viên cùng thực hiện hoặc ủy quyền cho người đại diện.
Vì vậy, cần nghiên cứu bản án sơ thẩm và toàn bộ hồ sơ để xác định chính xác quyền của từng thành viên hộ gia đình và căn cứ mà Tòa sơ thẩm sử dụng.
Cần kiểm tra thêm hồ sơ để tư vấn chính xác hơn.
Nếu anh/chị cần hỗ trợ thêm về vấn đề này, vui lòng liên hệ với luật sư qua thông tin sau:
📍 CÔNG TY LUẬT TNHH LUẬT SƯ 11
✔️ 120 – 122 Điện Biên Phủ, phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
📞 0979 800 000 – Zalo/Mobile
📧 nguyenthanhhuan@luatsu11.vn
🌐 https://luatsu11.vn
Luật sư Nguyễn Thành Huân sẽ cùng đội ngũ là những luật sư nhiều năm kinh nghiệm tại Công ty Luật Sư 11 đồng hành cùng anh/chị để giải quyết vấn đề nêu vấn đề và bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp của anh/chị.
Luật sư Nguyễn Thành Huân.
Chào Chị Thoa,
Qua nội dung Chị trình bày, tôi hiểu rằng vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất của gia đình Chị đã được Tòa án cấp sơ thẩm xét xử và hiện gia đình đang chuẩn bị kháng cáo để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại bản án. Tôi xin trao đổi sơ bộ như sau:
Về quyền sử dụng đất được cấp cho hộ gia đình
Đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho hộ gia đình, việc xác định ai có quyền đối với đất không chỉ căn cứ vào việc ai là chủ hộ hoặc ai đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất.
Điểm quan trọng cần xác định là những thành viên nào của hộ gia đình có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm Nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất.
Theo thông tin Chị cung cấp, đất có nguồn gốc được Tập đoàn sản xuất giao cho hộ gia đình gồm 06 nhân khẩu và Giấy chứng nhận sau đó cũng được cấp cho hộ gia đình. Nếu có căn cứ chứng minh các thành viên trong gia đình cùng có quyền sử dụng đất thì quyền lợi của từng thành viên phải được xem xét khi giải quyết việc phân chia.
Do đó, việc người cha đứng ra yêu cầu chia đất không đồng nghĩa với việc ông đương nhiên có quyền sở hữu, sử dụng riêng toàn bộ những thửa đất mà ông yêu cầu.
Về việc Tòa án giao thửa 204 và thửa 211 cho người cha
Theo Chị trình bày, Tòa án cấp sơ thẩm đã giao cho Ba Chị phần còn lại của thửa 204 có căn nhà và toàn bộ thửa 211, đồng thời buộc ông thanh toán cho Mẹ Chị 97 triệu đồng; còn Mẹ Chị và các thành viên khác được phân chia quyền lợi chủ yếu tại thửa 49.
Đây là nội dung cần nghiên cứu kỹ bản án sơ thẩm và hồ sơ vụ án để đánh giá căn cứ phân chia của Tòa án.
Đặc biệt, cần làm rõ:
Nguồn gốc và quá trình giao, cấp quyền sử dụng đối với từng thửa đất;
Danh sách thành viên hộ gia đình có quyền sử dụng đất tại thời điểm được giao/cấp đất;
Công sức đóng góp, quản lý và sử dụng đất của từng thành viên;
Giá trị thực tế của từng thửa đất và căn nhà;
Căn cứ pháp lý để Tòa án giao riêng thửa 204 và thửa 211 cho Ba Chị;
Việc định giá tài sản và căn cứ xác định số tiền 97 triệu đồng phải thanh toán cho Mẹ Chị;
Yêu cầu, ý kiến và chứng cứ mà các bên đã cung cấp trong quá trình giải quyết vụ án sơ thẩm.
Về lý do đất dùng để thờ cúng liệt sĩ
Việc gia đình có liệt sĩ và có nhu cầu sử dụng nhà, đất để thờ cúng là yếu tố cần được tôn trọng và xem xét trong bối cảnh cụ thể của vụ án.
Tuy nhiên, không thể chỉ từ việc một người là thân nhân liệt sĩ hoặc đang thực hiện việc thờ cúng liệt sĩ mà đương nhiên xác lập quyền sử dụng riêng đối với đất vốn thuộc quyền sử dụng chung của hộ gia đình.
Nếu Tòa án cấp sơ thẩm sử dụng yếu tố ưu đãi người có công hoặc việc thờ cúng liệt sĩ làm căn cứ quan trọng để giao riêng các thửa đất cho Ba Chị thì cần kiểm tra chính xác căn cứ pháp luật, nguồn gốc pháp lý của đất và chứng cứ trong hồ sơ để đánh giá việc áp dụng pháp luật của Tòa án có phù hợp hay không.
Về việc kháng cáo và xét xử phúc thẩm
Do bản án sơ thẩm vừa được tuyên, trước mắt gia đình Chị cần đặc biệt lưu ý thời hạn kháng cáo theo Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối với bản án sơ thẩm, thời hạn kháng cáo thông thường là 15 ngày kể từ ngày tuyên án; trường hợp đương sự vắng mặt tại phiên tòa thì thời hạn được tính theo quy định pháp luật kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.
Trong đơn kháng cáo, gia đình không nên chỉ trình bày mong muốn “giữ đất chung”, mà cần xác định cụ thể phần nào của bản án sơ thẩm đề nghị sửa hoặc hủy, lý do kháng cáo và yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết.
👉 Với vụ việc Chị trình bày, chúng tôi cho rằng có cơ sở để nghiên cứu hồ sơ nhằm đánh giá phương án bảo vệ quyền lợi của Mẹ Chị và các thành viên hộ gia đình tại cấp phúc thẩm. Tuy nhiên, để kết luận bản án sơ thẩm có sai hay không và khả năng kháng cáo được chấp nhận đến đâu thì luật sư cần trực tiếp nghiên cứu bản án, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ cấp đất, tài liệu về thành viên hộ gia đình, biên bản định giá, trích đo và các tài liệu, chứng cứ đã được Tòa án xem xét.
Do Chị đang có nhu cầu thuê luật sư trực tiếp tham gia vụ án, Chị có thể gửi trước Bản án sơ thẩm và Đơn kháng cáo dự kiến để luật sư kiểm tra. Sau khi nghiên cứu sơ bộ, chúng tôi có thể trao đổi trực tiếp với gia đình về căn cứ kháng cáo, phương án bảo vệ và phạm vi công việc luật sư tham gia tại cấp phúc thẩm.
📌 Chị có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để đặt lịch tư vấn và gửi hồ sơ:
Chúng tôi có thể hỗ trợ Chị nghiên cứu toàn bộ hồ sơ vụ án, rà soát và hoàn thiện Đơn kháng cáo, xây dựng luận cứ bảo vệ quyền lợi của Mẹ Chị và các thành viên hộ gia đình, đồng thời cử luật sư tham gia tố tụng tại phiên tòa phúc thẩm theo yêu cầu của gia đình.
⚠️ Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung trả lời trên chỉ là đánh giá sơ bộ dựa trên thông tin do Chị cung cấp, chưa phải ý kiến pháp lý chính thức đối với vụ án. Việc đánh giá tính đúng đắn của bản án sơ thẩm, quyền của từng thành viên hộ gia đình và căn cứ kháng cáo cần được thực hiện sau khi luật sư nghiên cứu đầy đủ bản án, hồ sơ cấp quyền sử dụng đất, tài liệu tố tụng và các chứng cứ liên quan.
Luật sư Nguyễn Văn Toàn.
Chào bạn, Hãng Luật Chân Thiện Mỹ tư vấn sơ bộ cho bạn tham khảo như sau:
1. Căn cứ Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm có quyền sau đây: Giữ nguyên bản án sơ thẩm; Sửa bản án sơ thẩm; Hủy bản án sơ thẩm, hủy một phần bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm; Hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án; Đình chỉ xét xử phúc thẩm; Tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án theo quy định.
2. Qua sự việc của bạn, nếu nhận thấy Tòa án cấp sơ thẩm quyết định không đúng pháp luật, hoặc việc thu thập chứng cứ và chứng minh không theo đúng quy định mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được, hoặc thành phần của Hội đồng xét xử sơ thẩm không đúng quy định của Bộ luật này hoặc có vi phạm nghiêm trọng khác về thủ tục tố tụng ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, bạn có quyền yêu cầu sửa bản án sơ thẩm hoặc hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
3. Để được tư vấn chi tiết, bạn cần chuẩn bị toàn bộ hồ sơ và liên hệ ngay với luật sư chúng tôi để được hướng dẫn.
Nếu bạn cần luật sư giúp đỡ, hãy liên hệ ngay với:
Luật sư Ngô Đình Nhiên – Cộng sự cấp cao tại Hãng Luật Chân Thiện Mỹ – Thuộc Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh
Gọi ngay/Zalo: 0919.183.001
Email: luatsungodinhnhien@gmail.com
Địa chỉ văn phòng: Số 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh
-----------------------------------------------------------------------------------------
Đừng để vấn đề pháp lý làm bạn lo lắng – Với sự am hiểu pháp luật chuyên sâu, có kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm, Luật sư Nhiên sẽ có giải pháp toàn diện, được việc và đồng hành cùng bạn!
------------------------------------------------------------------------------------------
Luật sư Ngô Đình Nhiên .
Xin chào THOA, Công Ty Luật VKE xin tư vấn cho bạn dựa trên nguồn thông tin bạn đưa ra như sau:
CHIA ĐẤT LÀ TÀI SẢN CHUNG CỦA HỘ GIA ĐÌNH – TÒA ÁN CÓ ĐƯỢC GIAO PHẦN LỚN ĐẤT CHO MỘT THÀNH VIÊN?
VKE CONSULT LAW OFFICE TƯ VẤN
| Vấn đề | Giải đáp |
|---|---|
| Sổ đỏ cấp cho “Hộ gia đình” thì đất có phải riêng của người đứng tên chủ hộ không? | Không mặc nhiên. Cần xác định những người có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm Nhà nước giao đất/cấp hoặc công nhận quyền sử dụng đất. Nếu 06 người thực sự là các thành viên có chung quyền sử dụng đất thì quyền lợi của từng người phải được xem xét khi giải quyết tranh chấp. |
| Ba có thể yêu cầu lấy riêng thửa 204 và 211 vì đất dùng để thờ cúng liệt sĩ không? | Không đương nhiên. Việc thờ cúng liệt sĩ hoặc gia đình thuộc diện người có công không tự động làm phát sinh quyền sở hữu/quyền sử dụng riêng đối với đất vốn là tài sản chung của các thành viên hộ. Muốn xác định đây là quyền riêng của Ba phải có căn cứ pháp lý, hồ sơ giao/cấp đất hoặc chứng cứ về nguồn gốc đất chứng minh điều đó. |
| Tòa sơ thẩm giao toàn bộ thửa 204 và 211 cho Ba có thể kháng cáo không? | Có. Nếu gia đình cho rằng Tòa xác định sai nguồn gốc đất, bỏ sót quyền của các thành viên hộ, xác định sai tỷ lệ quyền sử dụng đất, định giá hoặc phương án chia không bảo đảm quyền lợi thì có quyền kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét lại. |
| Việc chỉ trả cho Mẹ 97 triệu đồng có đúng không? | Chưa thể kết luận nếu chưa đọc bản án và hồ sơ định giá. Cần kiểm tra Tòa xác định quyền của từng người thế nào, giá trị thửa 204, 211 và căn nhà bao nhiêu, 97 triệu được tính theo căn cứ nào và quyền của 04 người con đã được giải quyết ra sao. |
| Gia đình cần làm gì ngay? | Nộp đơn kháng cáo đúng thời hạn, đồng thời chuẩn bị Giấy chứng nhận, hồ sơ cấp đất ban đầu, danh sách nhân khẩu/thành viên hộ tại thời điểm được giao hoặc công nhận đất, hồ sơ địa chính, quyết định giao đất của Tập đoàn sản xuất, hồ sơ định giá và toàn bộ bản án sơ thẩm để luật sư nghiên cứu. |
Kết luận của VKE
Theo thông tin Quý khách cung cấp, có cơ sở để đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại bản án, đặc biệt ở các vấn đề:
① Ai thực sự là thành viên có chung quyền sử dụng đất khi đất được giao/cấp cho hộ 06 nhân khẩu?
② Có tài liệu nào chứng minh thửa 204 và 211 được giao riêng cho người cha để thờ cúng liệt sĩ hay không?
③ Căn cứ nào để Tòa giao riêng toàn bộ thửa 204 và 211 cho người cha nhưng dồn quyền lợi của mẹ và các con sang thửa 49?
④ Việc xác định giá trị căn nhà và khoản 97 triệu đồng phải hoàn trả cho người mẹ có phản ánh đúng quyền tài sản thực tế hay không?
Đặc biệt, không nên chỉ tập trung lập luận rằng gia đình muốn “giữ đất chung”. Ở cấp phúc thẩm, cần tập trung chứng minh nguồn gốc quyền sử dụng đất, thành viên có chung quyền sử dụng đất, phần quyền của từng người và sai sót cụ thể của bản án sơ thẩm.
⚠️ Việc cần làm ngay
Thời hạn kháng cáo đối với bản án dân sự sơ thẩm về nguyên tắc là 15 ngày kể từ ngày tuyên án; trường hợp đương sự không có mặt tại phiên tòa hoặc khi tuyên án và có lý do thuộc trường hợp luật định thì thời hạn được tính theo quy định riêng. Vì vậy gia đình cần ưu tiên nộp đơn kháng cáo đúng hạn, không nên chờ chuẩn bị đầy đủ toàn bộ lập luận rồi mới nộp.
Sau đó, luật sư có thể nghiên cứu bản án sơ thẩm + Giấy chứng nhận + hồ sơ giao/cấp đất + hồ sơ đo đạc/định giá + lời khai của các bên để xây dựng luận cứ phúc thẩm cụ thể.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ℹ️ Thông tin này được biên soạn nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật và chỉ mang tính chất tham khảo.
🚫 Nội dung không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Việc áp dụng quy định pháp luật có thể khác nhau tùy theo hồ sơ, tình tiết thực tế và các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm áp dụng.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏢 CÔNG TY LUẬT VKE | VKE CONSULT LAW OFFICE
📞 Zalo | WhatsApp: 0944 501 512
📍 Địa chỉ: Tầng 6, Tòa nhà VVA, 279 Lý Tự Trọng, P. Bến Thành, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Luật sư Trương Phú Nhân.
Chào
bạn,
Căn
cứ theo thông tin bạn cung cấp, tôi tư vấn cho bạn như sau:
Thứ nhất,
về thời hạn kháng cáo:
Theo Điều 271 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương
sự có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm; thời hạn kháng cáo đối với bản án là 15
ngày kể từ ngày tuyên án. Trường hợp đương sự vắng mặt tại phiên tòa thì thời
hạn được tính từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết hợp lệ.
Đơn kháng cáo phải gửi cho Tòa án đã xét xử sơ thẩm và ghi cụ
thể phần bản án bị kháng cáo, lý do, yêu cầu sửa hoặc hủy bản án.
Nếu người mẹ và bốn người con đều là người có
quyền lợi bị ảnh hưởng thì mỗi người nên:
-
Trực tiếp đứng tên, ký đơn kháng cáo;
hoặc
-
Ủy quyền hợp lệ cho một người đại diện
thực hiện việc kháng cáo.
Không nên mặc nhiên cho rằng đơn kháng cáo của người mẹ sẽ bảo
vệ toàn bộ phần quyền của các con đã thành niên nếu không có ủy quyền.
Thứ hai, xác định đúng sáu người có chung quyền
sử dụng đất hay không
Khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định hộ gia đình sử dụng
đất là những người:
-
Có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc
nuôi dưỡng;
-
Đang sống chung; và
-
Có quyền sử dụng đất chung tại thời
điểm Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận
chuyển quyền sử dụng đất trước ngày Luật có hiệu lực.
Như vậy, “06 nhân khẩu” là một chứng cứ chứng minh quan trọng nhưng không đồng nghĩa cả sáu người đều có
sáu phần quyền bằng nhau. Tòa án phải xem xét hồ sơ giao đất, hồ sơ cấp Giấy chứng
nhận và quá trình sử dụng đất để xác định ai có chung quyền tại thời điểm hình
thành quyền sử dụng đất.
Gia đình cần thu thập:
1.
Quyết định hoặc phương án giao đất của
Tập đoàn sản xuất;
2.
Danh sách hộ và nhân khẩu được giao đất;
3.
Đơn đăng ký, hồ sơ xét cấp Giấy chứng
nhận lần đầu;
4.
Sổ mục kê, sổ địa chính, biên bản xét
cấp đất;
5.
Sổ hộ khẩu hoặc tài liệu cư trú tại
thời điểm giao, cấp đất;
6.
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản
gốc;
7.
Tài liệu chứng minh quá trình quản
lý, canh tác, đóng thuế và đầu tư vào đất.
Nếu hồ sơ ghi rõ đất được giao cho “hộ gia đình” gồm cha, mẹ
và bốn người con thì đây là căn cứ quan trọng để phản đối việc xác định thửa
204 và thửa 211 là tài sản riêng của người cha.
Khoản 2 Điều 27 Luật Đất đai 2024 cũng xác định nhóm thành
viên hộ gia đình có chung quyền sử dụng đất có quyền, nghĩa vụ như cá nhân; khi
quyền sử dụng đất không phân chia được thì các thành viên phải cùng nhau thực
hiện hoặc ủy quyền cho người đại diện thực hiện quyền của nhóm.
Thứ ba, Chính
sách ưu đãi liệt sĩ có làm phát sinh quyền sử dụng đất riêng hay không? Khoản 4 Điều 15 Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 quy định người được giao hoặc ủy
quyền thờ cúng liệt sĩ có thể được hưởng trợ cấp thờ cúng. Khoản 7 Điều 16 và
các điểm e, g, h khoản 2 Điều 5 Pháp lệnh quy định thân nhân liệt sĩ được hưởng
một số chính sách như hỗ trợ nhà ở, miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, ưu tiên
khi được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất.
Điều 28 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định thủ tục xác định người thờ
cúng và hưởng trợ cấp; các Điều 99, 103–107 quy định cụ thể chính sách hỗ trợ
nhà ở, miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất.
Tuy nhiên, các quy định trên chỉ là chính sách ưu đãi, trợ cấp
hoặc hỗ trợ tài chính, không quy định người thờ cúng liệt sĩ đương nhiên được sở
hữu hoặc sử dụng riêng đất đang đứng tên hộ gia đình.
Nếu hồ sơ giao đất và Giấy chứng nhận thể hiện đất được cấp
cho hộ gia đình gồm 06 thành viên thì phải xác định quyền của từng thành viên
căn cứ vào thời điểm giao đất, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận và quá trình sử dụng đất,
theo khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 212 Bộ luật Dân sự năm 2015. Việc người cha là thân nhân hoặc người
thờ cúng liệt sĩ không thay thế cho quyết định giao đất hoặc giấy tờ xác lập
quyền sử dụng đất riêng.
Chỉ khi có tài liệu chứng minh đất được Nhà nước giao riêng
cho người cha theo chính sách người có công, hoặc đất là di sản được người để lại
di chúc dành riêng cho việc thờ cúng theo Điều 645 Bộ luật Dân sự năm 2015, thì
mới có căn cứ xem xét theo hướng khác.
Vì vậy, nếu Tòa án sơ thẩm giao toàn bộ thửa 204 và thửa 211
cho người cha chỉ dựa vào lý do ưu đãi liệt sĩ hoặc thờ cúng liệt sĩ, nhưng
chưa làm rõ hồ sơ giao đất và quyền của 06 thành viên hộ gia đình, thì có cơ sở
đề nghị Tòa án phúc thẩm thu thập lại hồ sơ cấp đất, xác định đầy đủ thành viên
có quyền sử dụng đất và xem xét lại việc phân chia cũng như khoản tiền chênh lệch
97 triệu đồng.
Thứ tư, người cha có quyền yêu cầu chia tài sản, nhưng Tòa án phải chia đúng quyền
và đúng giá trị
Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015 quy định tài sản chung của các
thành viên gia đình gồm tài sản do các thành viên đóng góp, cùng tạo lập và tài
sản khác được xác lập quyền sở hữu chung; việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt phải
theo thỏa thuận của các thành viên.
Điều 219 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép một chủ sở hữu chung
yêu cầu chia tài sản chung. Vì vậy, gia đình khó có thể yêu cầu bác toàn bộ việc
chia chỉ vì muốn tiếp tục giữ đất chung.
Hướng kháng cáo phù hợp hơn là yêu cầu:
- Xác định đầy đủ các thành viên có chung quyền;
- Xác định tỷ lệ hoặc giá trị quyền của từng người;
- Xác định riêng quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở;
- Chia lại bằng hiện vật theo giá trị, vị trí và khả năng sử dụng;
- Không giao riêng hai thửa có giá trị, vị trí thuận lợi cho một người
nếu làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các đồng chủ sử dụng khác.
Thứ năm, kiểm tra kết quả định giá và khoản tiền 97 triệu đồng
Theo thông tin cung
cấp, Thửa 49 có diện
tích lớn hơn nhưng có thể là đất nông nghiệp, vị trí kém thuận lợi hoặc giá trị
thấp hơn đáng kể so với thửa 204 có nhà và thửa 211 (Cần kiểm tra: loại đất, giá trị, thời hạn sử dụng, hiện trạng,
nhà ở,v.v)
Nếu kết quả định giá không sát giá thị trường, bỏ sót tài sản
hoặc không đánh giá chênh lệch về vị trí, mục đích sử dụng, gia đình có thể đề
nghị định giá lại tại giai đoạn phúc thẩm.
Riêng phần nhà của người anh trên diện tích 252,2 m², cần xác
định người anh có được tham gia tố tụng đầy đủ hay không và bản án đã giải quyết
quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất liên quan như thế nào. Nếu bỏ sót quyền lợi
của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì đây có thể là vi phạm tố tụng
nghiêm trọng.
Thứ sáu, cơ sở pháp lý để kháng cáo:
1.
Nội dung kháng cáo nên trình bày cụ thể các vấn đề sau:
-
Tòa án sơ thẩm chưa xác minh đầy đủ hồ
sơ giao đất và cấp Giấy chứng nhận cho hộ gia đình;
-
Chưa xác định đúng hoặc đầy đủ các
thành viên có chung quyền sử dụng đất;
-
Không có căn cứ pháp lý để coi việc
thờ cúng liệt sĩ là lý do giao riêng thửa 204 và thửa 211 cho người cha;
-
Chưa làm rõ quyền sở hữu căn nhà trên
thửa 204 và căn nhà của người anh;
-
Kết quả định giá hoặc cách tính khoản
chênh lệch 97 triệu đồng chưa khách quan;
-
Phương án đưa người mẹ và các con sang thửa 49 không bảo đảm tương xứng về
giá trị và điều kiện sử dụng;
-
Nếu người cha chỉ yêu cầu “tách Giấy
chứng nhận” nhưng Tòa án lại phân chia, giao riêng tài sản vượt quá phạm vi yêu
cầu khởi kiện thì cần xem xét dấu hiệu giải quyết vượt quá yêu cầu của đương sự,
trái nguyên tắc tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự;
-
Nếu bỏ sót người tham gia tố tụng hoặc
không thể bổ sung đầy đủ chứng cứ tại cấp phúc thẩm thì đề nghị hủy bản án sơ
thẩm để xét xử lại.
2.
Yêu cầu kháng
cáo có thể trình bày theo hướng:
Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, không giao
riêng toàn bộ thửa 204 và thửa 211 cho nguyên đơn; xác định đầy đủ các thành
viên có chung quyền sử dụng đất, tỷ lệ quyền của từng người và phân chia lại
tài sản bảo đảm tương xứng về giá trị, hiện trạng sử dụng và quyền sở hữu tài sản
gắn liền với đất. Trường hợp không thể khắc phục tại cấp phúc thẩm do hồ sơ
chưa đầy đủ hoặc có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, đề nghị hủy phần bản
án có liên quan để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Thứ 7, cần ngăn chặn việc chuyển nhượng trong thời
gian kháng cáo
Phần bản án bị kháng cáo đúng hạn chưa có hiệu lực pháp luật.
Ngoài ra, điểm b khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 quy định đất
muốn chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp phải không có tranh chấp hoặc tranh chấp
đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực. Vì vậy, người cha chưa
thể hợp pháp bán hoặc tặng cho riêng đất đang tranh chấp.
Nếu thấy có có dấu hiệu người cha tiếp tục làm thủ
tục chuyển dịch hoặc thay đổi hiện trạng đất, gia đình có thể đề nghị Tòa án áp
dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: cấm chuyển dịch quyền về tài sản hoặc cấm
thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp theo Điều 114, Điều 121 và Điều 122
Bộ luật Tố tụng dân sự.
Nếu cần tư vấn thêm, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi theo
thông tin dưới đây:
Công
ty Luật TNHH T2H
Trụ
sở: G4-4A, Tập thể 708, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội
VP
giao dịch: Số 02, ngõ 115 Chiến Thắng, phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội
Tel:
02422429900 – 0989656682
E-mail:
huong.le@t2h.vn - contact.t2h@t2h.vn
Trân
trọng!
Luật sư Lê Thị Thu Hương.
Chào chị, Tôi là luật sư ở Hà Nội. Vụ việc của nhà mình ở Vĩnh Long. Nếu chị vẫn muốn nhờ tôi. Chị vui lòng gửi trước bản án sơ thẩm, tài liệu có liên quan cho tôi xem. Và mời chị ra Hanoi để ký hợp đồng dịch vụ pháp lý nhé.
Chị hãy liên hệ sđt của tôi: 0965912929
Luật sư Lê Văn Quang.
Chào bạn,
Với trường hợp bạn trình bày, luật sư tư vấn như sau:
Đây là vụ án khá phức tạp và có điểm để kháng cáo, đặc biệt ở vấn đề xác định ai là người có quyền đối với quyền sử dụng đất được cấp cho hộ gia đình, cũng như việc Tòa sơ thẩm có đủ căn cứ để giao riêng thửa 204 và 211 cho người cha hay không.
1. Điểm mấu chốt không phải là “ba là chủ hộ” mà là 06 thành viên nào có quyền đối với đất
Theo thông tin bạn cung cấp, đất ban đầu được Tập đoàn sản xuất giao cho hộ gia đình 06 nhân khẩu, mẹ là chủ hộ và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng ghi cấp cho hộ gia đình.
Đây là tình tiết đặc biệt quan trọng.
Pháp luật đất đai trước đây sử dụng khái niệm “hộ gia đình sử dụng đất”. Khi giải quyết tranh chấp, Tòa án không thể chỉ nhìn vào người đứng tên/chủ hộ mà phải xác định những thành viên có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm Nhà nước công nhận/giao đất, căn cứ vào nguồn gốc đất, quá trình giao đất, hồ sơ địa chính và thực tế sử dụng.
Về nguyên tắc tài sản chung của các thành viên gia đình, Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015 quy định việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của các thành viên gia đình được thực hiện theo thỏa thuận; đối với bất động sản, việc định đoạt phải có sự thỏa thuận của các thành viên thành niên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Vì vậy, nếu thực sự có 06 thành viên cùng có quyền sử dụng đất, thì việc một mình người cha yêu cầu Tòa giao riêng hai thửa đất cho mình cần phải được xem xét rất kỹ.
2. Việc cha mẹ ly hôn không đồng nghĩa toàn bộ đất hộ gia đình trở thành tài sản riêng của người cha
Đây là điểm tôi cho rằng phía mẹ và các con cần đặc biệt nhấn mạnh khi kháng cáo.
Nếu quyền sử dụng đất được xác lập cho hộ gia đình 06 người, thì việc cha mẹ ly hôn chỉ giải quyết quan hệ tài sản của vợ chồng trong phạm vi quyền mà mỗi người thực sự có.
Không thể suy luận:
“Cha mẹ ly hôn → cha được chia phần đất có nhà → cha được nhận riêng toàn bộ thửa 204 và 211.”
Muốn giao riêng cho người cha, Tòa phải xác định:
- Nguồn gốc đất;
- Thời điểm Nhà nước giao đất;
- Thành phần hộ tại thời điểm được giao đất;
- Ai trực tiếp sử dụng đất;
- Quyền của từng thành viên;
- Đất là tài sản chung của vợ chồng hay tài sản chung của các thành viên hộ;
- Có thỏa thuận phân chia trước đó hay không;
- Căn cứ pháp luật nào cho phép giao toàn bộ thửa 204 và 211 cho người cha.
Nếu những vấn đề này chưa được làm rõ thì đây là nội dung rất đáng đưa vào kháng cáo.
3. Lý do “đất có nguồn gốc phụng thờ liệt sĩ” không đương nhiên làm phát sinh quyền sở hữu riêng của người cha
Theo thông tin bạn cung cấp, người cha cho rằng đất có nguồn gốc để phụng thờ liệt sĩ, từ đó yêu cầu được nhận thửa 204 có căn nhà và thửa 211.
Cần tách bạch hai vấn đề:
Một là quyền sử dụng đất.
Hai là mục đích sử dụng/thờ cúng liệt sĩ.
Việc gia đình thống nhất dành nhà, đất để thờ cúng liệt sĩ có thể là một yếu tố cần xem xét khi phân chia hiện vật, nhưng không tự động biến quyền sử dụng đất chung của hộ gia đình thành tài sản riêng của một người.
Đặc biệt, chính phía mẹ và các con cũng đã thể hiện một phương án rất hợp lý:
Đồng ý cho người cha tiếp tục ở và thực hiện việc thờ cúng liệt sĩ nhưng không đồng ý việc tách quyền sử dụng đất chung thành tài sản riêng để người cha có thể bán, tặng cho hoặc định đoạt cho người khác.
Đây là tình tiết nên được trình bày rõ tại cấp phúc thẩm.
4. Tòa sơ thẩm giao trọn thửa 204 và 211 cho cha nhưng chỉ buộc cha trả 97 triệu đồng là vấn đề cần kiểm tra rất kỹ
Tôi đặc biệt lưu ý điểm này.
Nếu tổng giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của thửa 204 và 211 lớn hơn rất nhiều so với 97 triệu đồng, thì cần kiểm tra:
- Hội đồng định giá đã định giá bao nhiêu?
- Giá trị quyền sử dụng đất là bao nhiêu?
- Giá trị căn nhà là bao nhiêu?
- Tòa xác định phần quyền của từng người thế nào?
- Vì sao cha được nhận hiện vật có giá trị lớn nhưng chỉ phải thanh toán 97 triệu?
- Phần quyền của từng người con được tính như thế nào?
- Thửa 49 được giao cho mẹ và các con có giá trị tương đương hay không?
Nếu việc phân chia làm cho mẹ và 4 người con nhận phần giá trị thấp hơn đáng kể so với quyền của mình, thì có cơ sở để yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét lại.
5. Không nên chỉ kháng cáo với lý do “chúng tôi không đồng ý”
Đơn kháng cáo nên tập trung vào sai lầm của bản án sơ thẩm.
Tôi đề xuất phía mẹ và các con xây dựng các nhóm kháng cáo sau:
Nhóm 1 – Xác định sai chủ thể có quyền sử dụng đất
Đề nghị Tòa phúc thẩm xác định rõ:
Quyền sử dụng đất được Nhà nước giao/cấp cho hộ gia đình gồm 06 thành viên, không phải tài sản riêng của người cha.
Yêu cầu Tòa xác định cụ thể 06 thành viên tại thời điểm được giao đất/cấp giấy chứng nhận, chứ không chỉ căn cứ vào người đứng tên chủ hộ.
Nhóm 2 – Chưa làm rõ nguồn gốc và quá trình hình thành quyền sử dụng đất
Đề nghị thu thập:
- Hồ sơ giao đất của Tập đoàn sản xuất;
- Danh sách 06 nhân khẩu của hộ tại thời điểm giao đất;
- Hồ sơ kê khai đăng ký đất đai;
- Hồ sơ cấp GCNQSDĐ;
- Sổ hộ khẩu/tài liệu cư trú lịch sử;
- Hồ sơ địa chính;
- Các tài liệu thể hiện quá trình quản lý, sử dụng từng thửa.
Đây có thể là nhóm chứng cứ quan trọng nhất của vụ án.
Nhóm 3 – Không có căn cứ giao riêng thửa 204 và 211 cho cha
Đề nghị cấp phúc thẩm xem xét:
Người cha có căn cứ pháp lý nào để được nhận toàn bộ thửa 204 và thửa 211, trong khi đất có nguồn gốc được giao cho hộ gia đình 06 người?
Nếu không chứng minh được quyền riêng của cha thì việc giao riêng hai thửa cho cha cần được xem xét lại.
Nhóm 4 – Đánh giá chưa đúng ý nghĩa của việc thờ cúng liệt sĩ
Phía mẹ và các con không phản đối việc thờ cúng.
Ngược lại, có thể khẳng định:
“Gia đình thống nhất bảo đảm việc thờ cúng liệt sĩ, nhưng việc thờ cúng không đồng nghĩa với việc chuyển toàn bộ quyền sử dụng đất chung của hộ gia đình thành tài sản riêng của nguyên đơn.”
Đây là cách lập luận mềm nhưng rất có lợi.
Nhóm 5 – Phương án chia hiện vật chưa bảo đảm quyền lợi của các đồng chủ thể
Đề nghị Tòa phúc thẩm xem xét lại toàn bộ:
- Diện tích;
- Giá trị từng thửa;
- Giá trị nhà;
- Giá trị quyền sử dụng đất;
- Phần quyền của từng thành viên;
- Khoản tiền phải thanh toán chênh lệch.
Không nên chỉ tranh luận về diện tích mà phải chuyển thành bài toán giá trị quyền tài sản của từng người.
6. Có một vấn đề rất quan trọng: cần kiểm tra thời điểm cấp GCN
Đây là hồ sơ tôi sẽ yêu cầu xem đầu tiên nếu nhận đại diện phúc thẩm.
Bởi vì pháp luật đất đai đã thay đổi qua nhiều thời kỳ. Đất của gia đình được giao từ thời điểm nào, GCN cấp năm nào, trên GCN ghi chính xác:
“Hộ ông...”
“Hộ bà...”
hay chỉ ghi tên một cá nhân
sẽ ảnh hưởng rất lớn đến phương án lập luận.
Ngoài ra, phải xác định 06 nhân khẩu gồm những ai, tuổi của từng người tại thời điểm Nhà nước giao đất/công nhận quyền sử dụng đất.
Không thể chỉ nói chung chung “hộ có 06 người”.
7. Một điểm cần lưu ý về yêu cầu “giữ đất chung, không chia”
Phía mẹ và các con cần cẩn thận với cách yêu cầu này.
Nếu pháp luật và chứng cứ xác định đây thực sự là tài sản chung của nhiều người, thì việc “giữ chung vĩnh viễn” không phải lúc nào cũng là phương án mà Tòa buộc phải chấp nhận.
Theo Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015, việc định đoạt tài sản chung của các thành viên gia đình trước hết dựa trên thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận thì áp dụng quy định về sở hữu chung theo phần và pháp luật có liên quan.
Do đó, tại phúc thẩm tôi sẽ không chỉ yêu cầu:
“Không chia đất.”
Mà nên xây dựng các yêu cầu theo thứ tự ưu tiên:
Yêu cầu 1: Hủy/sửa phần bản án giao riêng thửa 204 và 211 cho cha vì chưa xác định đúng quyền của các thành viên hộ.
Yêu cầu 2: Công nhận quyền của các thành viên có quyền sử dụng đất theo đúng nguồn gốc và chứng cứ.
Yêu cầu 3: Nếu phải chia thì chia theo đúng phần quyền của từng người, bảo đảm giá trị tương ứng.
Yêu cầu 4: Bảo đảm khu vực nhà, nơi thờ cúng liệt sĩ được duy trì phù hợp với nguyện vọng và điều kiện thực tế của gia đình.
Cách yêu cầu này an toàn hơn nhiều so với việc chỉ yêu cầu “đất phải giữ chung”.
8. Về việc thuê luật sư tham gia phúc thẩm
Với tình trạng hồ sơ như bạn mô tả, tôi đánh giá đây không phải vụ án nên chỉ làm một lá đơn kháng cáo rồi chờ phiên tòa.
Luật sư cần nghiên cứu ít nhất:
- Bản án sơ thẩm;
- Đơn khởi kiện;
- Bản tự khai của người cha;
- Bản tự khai của mẹ và 4 người con;
- GCNQSDĐ của cả 03 thửa;
- Hồ sơ giao đất của Tập đoàn sản xuất;
- Hồ sơ địa chính;
- Hồ sơ đo đạc năm 2024 do người cha tự thuê;
- Chứng thư/thẩm định giá;
- Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ;
- Biên bản hòa giải;
- Biên bản phiên tòa sơ thẩm;
- Các tài liệu chứng minh nguồn gốc “đất phụng thờ liệt sĩ”.
Đặc biệt phải đọc phần “Nhận định của Tòa án” và “Quyết định” của bản án sơ thẩm. Chỉ khi nhìn chính xác Tòa dựa vào điều luật và chứng cứ nào để giao 2 thửa đất cho người cha thì mới xây dựng được mũi kháng cáo đủ mạnh.
Đánh giá sơ bộ của luật sư
Với dữ kiện hiện tại, tôi chưa đồng ý với cách giải quyết của bản án sơ thẩm nếu đúng là:
- Đất có nguồn gốc được giao cho hộ 06 nhân khẩu;
- GCN được cấp cho hộ gia đình;
- Không có văn bản/thỏa thuận hợp pháp xác lập quyền riêng của người cha;
- Nhưng Tòa vẫn giao riêng toàn bộ thửa 204 và 211 cho cha;
- Và căn cứ chủ yếu là yếu tố thờ cúng liệt sĩ/ưu đãi liệt sĩ.
Tuy nhiên, để kết luận bản án sai ở đâu, vi phạm điều luật nào và khả năng sửa/hủy bản án ở cấp phúc thẩm đến đâu, bắt buộc phải xem bản án và hồ sơ gốc.
Nếu gia đình thực sự muốn thuê luật sư đại diện tại phúc thẩm, nên gửi trước bản án sơ thẩm + GCNQSDĐ + tài liệu thể hiện 06 thành viên hộ. Đây là 3 nhóm tài liệu tôi ưu tiên nghiên cứu trước để đánh giá khả năng kháng cáo.
Nếu bạn cần luật sư, hãy liên hệ i-Law để được tư vấn.
Nếu bạn vừa ý với nội dung tư vấn, vui lòng để lại nhận xét trên diễn đàn để luật sư có thêm động lực hỗ trợ cộng đồng.
Luật sư Nguyễn Thanh Hải.
Không thể tìm thấy những gì bạn đang tìm kiếm?
Gửi một câu hỏi miễn phí trên diễn đàn công cộng của chúng tôi. Đặt một câu hỏi
Đặt câu hỏi- hoặc -
Tìm kiếm luật sư bằng cách đánh giá và xếp hạng..
Tìm kiếm luật sư


